ปัญหาข้อที่ 1
ถาม สังขตธรรม คืออะไร ? มีลักษณะอย่างไร ?
ตอบ คือธรรมอันปัจจัยปรุงแต่ง ฯ มีลักษณะ คือ มีความเกิดขึ้นในเบื้องต้น มีความดับไปในที่สุด เมื่อยังตั้งอยู่ความแปรปรากฏ ฯ
ปัญหาข้อที่ 2
ถาม วิมุตติ กับ วิโมกข์ ต่างกันอย่างไร ? สมุจเฉทวิมุตติ มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ ต่างกันแต่โดยพยัญชนะ แต่ก็พ้นจาก ราคะ โทสะ โมหะ ได้เท่ากันโดยอรรถ ฯ มีอธิบายว่า ความพ้นจากกิเลสด้วยอำนาจอริยมรรค กิเลสเหล่านั้นขาดเด็ดไป ไม่กลับเกิดอีก ฯ
ปัญหาข้อที่ 3
ถาม ญาณ 3 ที่เป็นไปในอริยสัจ 4 มีอะไรบ้าง ? ญาณ 3 ที่เป็นไปในทุกขนิโรธสัจมีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ ญาณ 3 ที่เป็นไปในอริยสัจ 4 มี
- สัจจญาณ ปรีชาหยั่งรู้อริยสัจ
- กิจจญาณ ปรีชาหยั่งรู้กิจอันควรทำ
- กตญาณ ปรีชาหยั่งรู้กิจอันทำแล้ว ฯ
ญาณ 3 ที่เป็นไปในทุกขนิโรธสัจมีอธิบายว่า
- ปรีชาหยั่งรู้ว่า นี้ทุกขนิโรธสัจ จัดเป็นสัจจญาณ
- ปรีชาหยั่งรู้ว่า ทุกขนิโรธสัจเป็นสภาพที่ควรทำให้แจ้ง จัดเป็นกิจจญาณ
- ปรีชาหยั่งรู้ว่า ทุกขนิโรธสัจที่ควรทำให้แจ้ง ทำให้แจ้งแล้ว จัดเป็นกตญาณ
ปัญหาข้อที่ 4
ถาม ภพกับภูมิต่างกันอย่างไร ? มีอย่างละเท่าไร ?
ตอบ ภพ หมายถึงโลกเป็นที่อยู่ต่างชั้นแห่งหมู่สัตว์ มี 3 ฯ ภูมิ หมายถึงภาวะอันประณีตขึ้นไปเป็นชั้น ๆ แห่งจิตและเจตสิก มี 4 ฯ
ปัญหาข้อที่ 5
ถาม กาม ภพ ทิฏฐิ และอวิชชา ได้ชื่อว่า โอฆะ โยคะ และอาสวะ เพราะเหตุไร ?
ตอบ ได้ชื่อว่าโอฆะ เพราะเป็นดุจกระแสน้ำอันท่วมใจสัตว์ ได้ชื่อว่าโยคะ เพราะประกอบสัตว์ไว้ในภพ ได้ชื่อว่าอาสวะ เพราะเป็นสภาพหมักหมมอยู่ในสันดาน ฯ
ปัญหาข้อที่ 6
ถาม จริต 6 ได้แก่อะไรบ้าง ? คนมีจริตมักนึกพล่านจะพึงแก้ด้วยกัมมัฏฐานอะไร ?
ตอบ จริต 6 ได้แก่
- ราคจริต
- โทสจริต
- โมหจริต
- วิตักกจริต
- สัทธาจริต
- พุทธิจริต ฯ
คนมีจริตมักนึกพล่านพึงแก้ด้วยวิธีเพ่งกสิณ หรือเจริญอานาปานัสสติกัมมัฏฐาน ฯ
ปัญหาข้อที่ 7
ถาม พระพุทธคุณ 9 บท คืออะไรบ้าง ? บทไหนจัดเป็นอัตตหิตสมบัติและปรหิตปฏิบัติ ?
ตอบ พระพุทธคุณ 9 บท คือ อรหํ, สมฺมาสมฺพุทฺโธ, วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน, สุคโต, โลกวิทู, อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ, สตฺถา เทวมนุสฺสานํ, พุทฺโธ, ภควา ฯ 5 บทเบื้องต้นเป็นอัตตหิตสมบัติ 4 บทเบื้องปลายเป็นปรหิตปฏิบัติ ฯ
ปัญหาข้อที่ 8
ถาม พระโสดาบัน แปลว่าอะไร ? หมายถึงพระอริยบุคคลผู้ละสังโยชน์อะไรได้ขาดบ้าง ?
ตอบ แปลว่าผู้แรกเข้าถึงกระแสพระนิพพาน ฯ ละสักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา และสีลัพพตปรามาสได้ขาด ฯ
ปัญหาข้อที่ 9
ถาม ธุดงค์ท่านบัญญัติไว้เพื่อประโยชน์อะไร ? ธุดงค์ที่ภิกษุถือได้มีกำหนดเฉพาะกาล คือข้อใด ? เพราะเหตุใด ฯ
ตอบ ธุดงค์ท่านบัญญัติไว้เพื่อเป็นอุบายขัดเกลากิเลส และเป็นไปเพื่อความมักน้อยสันโดษ ฯ ธุดงค์ที่ภิกษุถือได้มีกำหนดเฉพาะกาลคือข้อ รุกขมูลิกังคะ และ อัพโภกาสิกังคะ ฯ ธุดงค์ 2 ข้อนี้ภิกษุถือได้เฉพาะกาลนอกพรรษา เพราะในพรรษาภิกษุต้องถือเสนาสนะเป็นที่อยู่อาศัยประจำ ตามพระวินัยนิยม ฯ
ปัญหาข้อที่ 10
ถาม บุคคลผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นพหูสูต เพราะประกอบด้วยคุณสมบัติอะไรบ้าง ?
ตอบ ประกอบด้วย
- พหุสฺสุตา ได้ยินได้ฟังมาก
- ธตา ทรงจำได้
- วจสา ปริจิตา ท่องไว้ด้วยวาจา
- มนสานุเปกฺขิตา เอาใจจดจ่อ
- ทิฏฺฐิยา สุปฏิวิทฺธา ขบด้วยทิฏฐิ ฯ