ปัญหาข้อที่ 1
ถาม ปุคคลาธิฏฐานาเทศนา เทศนามีบุคคลเป็นที่ตั้ง มีอธิบายว่าอย่างไร ?
ตอบ มีอธิบายว่า การสอนที่ยกบุคคลมาเป็นตัวอย่าง เช่น ในมหาชนกชาดก สอนเรื่องความเพียร โดยกล่าวถึงพระมหาชนกโพธิสัตว์ว่า ทรงมีความเพียรอย่างยิ่ง พยายามว่ายน้ำในท่ามกลางมหาสมุทรที่กว้างใหญ่มองไม่เห็นฝั่งอย่างไม่ย่อท้อ ด้วยความมุ่งมั่นที่จะถึงฝั่งให้ได้ ฯ
ปัญหาข้อที่ 2
ถาม ตจปัญจกกัมมัฏฐาน มีอะไรบ้าง ? เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐาน หรือของวิปัสสนากัมมัฏฐาน ?
ตอบ ตจปัญจกกัมมัฏฐาน มี เกสา ผม โลมา ขน นขา เล็บ ทนฺตา ฟัน และ ตโจ หนัง ฯ เป็นอารมณ์ได้ทั้งสมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนากัมมัฏฐาน ฯ
ปัญหาข้อที่ 3
ถาม กิเลส กรรม วิบาก ได้ชื่อว่า วัฏฏะ เพราะเหตุไร ? วัฏฏะนั้นจะตัดให้ขาดได้ด้วยอะไร ?
ตอบ เพราะหมุนเวียนกันไป คือกิเลสเกิดขึ้นแล้วเป็นเหตุให้ทํากรรม ครั้นทํากรรมแล้ว ย่อมได้รับวิบากแห่งกรรม เมื่อได้รับวิบาก กิเลสเกิดขึ้นอีก วนกันไปอย่างนี้ ฯ ตัดให้ขาดได้ด้วยอรหัตตมรรค ฯ
ปัญหาข้อที่ 4
ถาม อุปาทาน คืออะไร ? การถือเราถือเขาด้วยอํานาจมานะจนเป็นเหตุถือพวก จัดเป็นข้อใด ในอุปาทาน 4 ?
ตอบ คือการถือมั่นข้างเลว ได้แก่ถือรั้น ฯ จัดเป็นอัตตวาทุปาทาน ฯ
ปัญหาข้อที่ 5
ถาม ปัญจขันธ์ ได้ชื่อว่าเป็นมารเพราะเหตุไร ?
ตอบ เพราะปัญจขันธ์นั้น บางทีทําความลําบากให้ อันเป็นเหตุเบื่อหน่าย จนถึงฆ่าตัวตายเสียเองก็มี ฯ
ปัญหาข้อที่ 6
ถาม จริต คืออะไร ? คนมีปกติเชื่อง่ายเป็นจริตอะไร ?
ตอบ จริต คือพื้นเพอัธยาศัยของบุคคลที่แสดงออกมาตามปกติเป็นประจํา ฯ คนมีปกติเชื่อง่าย เป็นสัทธาจริต ฯ
ปัญหาข้อที่ 7
ถาม พระธรรมคุณบทว่า “สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสดีแล้ว” หมายถึงอะไร ?
ตอบ หมายถึง ปริยัติธรรมและปฏิเวธธรรม ฯ
ปัญหาข้อที่ 8
ถาม อริยบุคคล 8 ประเภทไหนจัดเป็นพระเสขะ ประเภทไหนจัดเป็นพระอเสขะ ?
ตอบ จัดเข้าได้อย่างนี้
- อริยบุคคล 7 ประเภทแรก เรียกว่า พระเสขะ
- อริยบุคคลที่ 8 เรียกว่า พระอเสขะ
ปัญหาข้อที่ 9
ถาม พระพุทธคุณบทว่า “อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ เป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึกได้ ไม่มีใครยิ่งกว่า” คําว่า “บุรุษที่ควรฝึกได้” นั้น หมายถึง บุคคลเช่นไร ?
ตอบ หมายถึงบุคคลผู้มีอุปนิสัยที่อาจฝึกให้ดีได้ด้วยพระธรรมเทศนา ฯ
ปัญหาข้อที่ 10
ถาม ครุกรรม คืออะไร ? ในฝ่ายอกุศลและฝ่ายกุศลได้แก่อะไร ?
ตอบ ครุกรรม คือกรรมหนัก ฯ ครุกรรมในฝ่ายอกุศล ได้แก่ อนันตริยกรรม 5 ครุกรรมในฝ่ายกุศล ได้แก่ สมาบัติ 8 ฯ
