ปัญหาและเฉลยวิชาวินัย  นักธรรมชั้นเอก พ.ศ. 2561

ถาม ญัตติและอนุสาวนา หมายถึงอะไร ? ญัตติมีใช้ในสังฆกรรมอะไรบ้าง ?

ตอบ ญัตติ หมายถึง คาเผดียงสงฆ์ อนุสาวนา หมายถึง การสวดประกาศคำปรึกษาและข้อตกลงของสงฆ์ ฯ ญัตติมีใช้ใน 3 สังฆกรรม คือ

  1. ญัตติกรรม
  2. ญัตติทุติยกรรม
  3. ญัตติจตุตถกรรม

ถาม สีมาสังกระ คืออะไร ? สงฆ์จะทำสังฆกรรมในสีมาเช่นนั้นได้หรือไม่อย่างไร ?

ตอบ สีมาสังกระ คือ สีมาที่สมมติคาบเกี่ยวกันระหว่างสีมาที่สมมติไว้เดิม และสีมาที่สมมติขึ้นใหม่ ฯ สงฆ์ทำสังฆกรรมในสีมาที่สมมติไว้เดิมได้ แต่ทำในสีมาที่สมมติขึ้นใหม่ไม่ได้ ฯ


ถาม ภิกษุผู้ควรได้รับสมมติให้เป็นภัตตุทเทสกะ ต้องประกอบด้วยคุณสมบัติเช่นไร ?

ตอบ ต้องประกอบด้วยคุณสมบัติดังนี้ คือ

  1. เว้นอคติ 4 คือ ฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ ภยาคติ
  2. รู้จักภัตรที่ควรแจกหรือมิควรแจก
  3. รู้จักลำดับที่พึงแจก

ถาม การกรานกฐิน คืออะไร ? อธิบายพอเข้าใจ

ตอบ การกรานกฐิน คือ เมื่อมีผ้าเกิดขึ้นแก่สงฆ์ในเดือนท้ายฤดูฝนพอจะทำเป็นไตรจีวรผืนใดผืนหนึ่งได้ สงฆ์พร้อมใจกันยกให้แก่ภิกษุรูปหนึ่ง ภิกษุผู้ได้รับผ้านั้นนำไปทำเป็นไตรจีวรผืนใดผืนหนึ่งให้แล้วเสร็จ ในวันนั้น แล้วมาบอกแก่ภิกษุผู้ยกผ้านั้นให้เพื่ออนุโมทนา ภิกษุเหล่านั้นอนุโมทนาทั้งหมด นี้คือการกรานกฐิน ฯ


ถาม ผู้จะเข้ามาอุปสมบทเป็นภิกษุในพระพุทธศาสนา ต้องประกอบด้วยคุณสมบัติอะไรบ้าง ?

ตอบ ผู้จะเข้ามาอุปสมบทเป็นภิกษุในพระพุทธศาสนา ต้องประกอบด้วยคุณสมบัติ 5 ประการ คือ

  1. เป็นชาย
  2. มีอายุครบ 20 ปี
  3. ไม่เป็นมนุษย์วิบัติ เช่น ถูกตอน หรือเป็นกะเทย เป็นต้น
  4. ไม่เคยทำอนันตริยกรรม
  5. ไม่เคยต้องปาราชิก หรือไม่เคยเข้ารีตเดียรถีย์ทั้งที่เป็นภิกษุ

ถาม ลักษณะการปกปิดอาบัตินั้น พระอรรถกถาจารย์แสดงไว้กี่ประการ ? อะไรบ้าง ?

ตอบ แสดงไว้ 10 ประการ ฯ จัดเป็น 5 คู่ คือ

  1. เป็นอาบัติ และรู้ว่าเป็นอาบัติ
  2. เป็นปกตัตตะ และรู้ว่าเป็นปกตัตตะ
  3. ไม่มีอันตราย และรู้ว่าไม่มีอันตราย
  4. อาจอยู่ และรู้ว่าอาจอยู่
  5. ใคร่จะปิด และปิดไว้

ถาม กิจจาธิกรณ์และนิคคหะ คืออะไร ?

ตอบ

  • กิจจาธิกรณ์ คือ กิจอันจะพึงทำด้วยประชุมสงฆ์ ต่างโดย เป็นอปโลกนกรรม ญัตติกรรม ญัตติทุติยกรรม ญัตติจตุตถกรรม
  • นิคคหะ คือ การข่ม เป็นกิจอย่างหนึ่งแห่งผู้ปกครองหมู่

ถาม นาสนา คืออะไร ? บุคคลเช่นไรที่ทรงอนุญาตให้นาสนา ?

ตอบ นาสนา คือ การยังบุคคลผู้ไม่สมควรถือเพศภิกษุและสามเณรให้สละเพศเสีย ฯ

บุคคลที่ทรงพระอนุญาตให้นาสนามี 3 ประเภท คือ

  1. ภิกษุต้องอันติมวัตถุแล้วยังปฏิญญาตนเป็นภิกษุ
  2. บุคคลผู้อุปสมบทไม่ขึ้น ได้รับอุปสมบทแต่สงฆ์
  3. สามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ 10 ข้อใดข้อหนึ่ง เช่น เป็นผู้มักผลาญชีวิตสัตว์ เป็นต้น

พระราชบัญญัติคณะสงฆ์

ถาม พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ คืออะไร ?

ตอบ คือ กฏหมายฉบับหนึ่งว่าด้วยคณะสงฆ์ ฯ


ถาม เจ้าอาวาส ตามกฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ 24 ใครเป็นผู้แต่งตั้ง ?

ตอบ

  • สมเด็จพระสังฆราช ทรงมีพระบัญชาแต่งตั้งเจ้าอาวาสพระอารามหลวง ตามมติมหาเถรสมาคม
  • เจ้าคณะจังหวัด แต่งตั้งเจ้าอาวาสวัดราษฎร์ ฯ