ปัญหาข้อที่ 1
ถาม ภิกษุผู้ปฏิบัติพระวินัยส่วนอภิสมาจารให้ดีงาม จะต้องปฏิบัติอย่างไร ?
ตอบ ต้องปฏิบัติโดยสายกลาง คือไม่ถือเคร่งครัดอย่างงมงายจนเป็นเหตุทำตนให้ลำบากเพราะเหตุธรรมเนียมเล็ก ๆ น้อย ๆ อันขัดต่อกาลเทศะ และไม่สะเพร่ามักง่ายละเลยต่อธรรมเนียมของภิกษุจนถึงทำตนให้เป็นคนเลวทราม ฯ
ปัญหาข้อที่ 2
ถาม ในกายบริหาร มีข้อปฏิบัติเกี่ยวกับหนวดและคิ้วไว้อย่างไร ?
ตอบ เรื่องหนวด มีข้อปฏิบัติไว้ว่า อย่าพึงไว้หนวดไว้เครา คือต้องโกนเสมอ ห้ามไม่ให้แต่งหนวด และห้ามไม่ให้ตัดหนวดด้วยกรรไกร ส่วนเรื่อวคิ้ว ไม่ได้วางหลักปฏิบัติไว้ แต่พระสงฆ์ไทยนิยมโกนพร้อมกับผม ฯ
ปัญหาข้อที่ 3
ถาม นิสัยระงับ กับ นิสัยมุตตกะ มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ
นิสัยระงับ หมายถึง การที่ภิกษุผู้ถือนิสัยขาดจากปกครอง เช่น อุปัชฌาย์มรณภาพ เป็นต้น
นิสัยมุตตกะ หมายถึง ภิกษุผู้ได้พรรษา 5 แล้ว และมีคุณสมบัติพอรักษาตนได้เมื่อยู่ตามลำพัง ทรงพระอนุญาตให้พ้นจากนิสัย ฯ
ปัญหาข้อที่ 4
ถาม ภิกษุผู้อาพาธควรปฏิบัติตนอย่างไรจึงไม่เป็นภาระแก่ผู้พยาบาล ฯ
ตอบ ควรปฏิบัติตนให้เป็นผู้พยาบาลง่าย คือทำความสบายให้แก่ตน (ไม่ฉันของแสลง) รู้จักประมาณในการบริโภค ฉันยาง่าย บอกอาการไข้ตามเป็นจริงแก่ผู้พยาบาล เป็นผู้อดทนต่อทุกขเวทนา ฯ
ปัญหาข้อที่ 5
ถาม ภิกษุผู้เป็นอาคันตุกะ ไปสู่อาวาสอื่น พึงปฏิบัติอย่างไร จึงจะถูกธรรมเนียมตามพระวินัย ?
ตอบ พึงปฏิบัติดังนี้
- ทำความเคารพในท่าน
- แสดงความเกรงใจเจ้าของถิ่น
- แสดงอาการสุภาพ
- แสดงอาการสนิทสนมกับเข้าของถิ่น
- ถ้าจะอยู่ที่นั่น ควรประพฤติให้ถูกธรรมเนียมของเจ้าของถิ่น
- ถือเสนาสนะแล้วอย่าดูดาย เอาใจใส่ชำระปัดกวาดให้หมดจด จัดตั้งเครื่องเสนาสนะให้เป็นระเบียบ
ปัญหาข้อที่ 6
ถาม ภิกษุได้ชื่อว่า “กุลปสาทโก ผู้ทำตระกูลให้เลื่อมใส” เพราะมีปฏิปทาอย่างไร ?
ตอบ เพราะมีปฏิปทาอย่างนี้ คือ เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยอาจาระ ไม่ทอดตนเป็นคนสนิทของสกุลโดยฐานเป็นคนเลว และอีกอย่างหนึ่ง ไม่รุกรานตัดรอนเขา แสดงเมตตาจิตต่อเขา ประพฤติพอดีพองาม ยังความเลื่อมใสนับถือของเขาให้เกิดในตน ฯ
ปัญหาข้อที่ 7
ถาม ธุระเป็นเหตุให้ไปค้างแรมที่อื่นด้วยสัตตาหกรณียะ ที่กล่าวไว้ในบาลีมีอะไรบ้าง ?
ตอบ มี 4 อย่าง คือ
- สหธรรมิกหรือมารดาบิดาเจ็บไข้ รู้เข้าแล้วไปเพื่อพยาบาล
- สหธรรมิกกระสันจะสึก รู้เข้าแล้วไปเพื่อระงับ
- มีกิจสงฆ์เกิดขึ้น เช่น วิหารชำรุด ไปเพื่อหาเครื่องทัพพสัมภาระมาซ่อมแซม
- ทายกต้องการจะทำบุญ ส่งคนมานิมนต์ ไปเพื่อบำรุงศรัทธา แม้กิจอื่นที่อนุโลมตามนี้ ท่านก็อนุญาต
ปัญหาข้อที่ 8
ถาม ปวารณา คืออะไร ? มีพระพุทธานุญาตให้ทำในวันไหน ?
ตอบ ปวารณา คือ การบอกให้โอกาสแก่ภิกษุทั้งหลายผู้ปรารถนาจะตักเตือนว่ากล่าวตนได้ ฯ มีพระพุทธานุญาตให้ทำในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ซึ่งเป็นวันเต็ม 3 เดือน นับแต่วันจำพรรษา ฯ
ปัญหาข้อที่ 9
ถาม อุปปถกิริยา คืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?
ตอบ อุปปถกิริยา คือ การทำนอกรีตนอกรอยของสมณะ ฯ มี 3 อย่าง คือ
- อนาจาร ได้แก่ ความประพฤติไม่ดีไม่งาม
- ปาปสมาจาร ได้แก่ ความประพฤติเลวทราม
- อเนสนา ได้แก่ ความหาเลี้ยงชีพไม่สมควร
ปัญหาข้อที่ 10
ถาม สมบัติของภิกษุผู้มรณภาพ จะตกเป็นของใคร ? ภิกษุผู้อุปัฏฐากจะถือเอาด้วยวิสาสะได้หรือไม่ ? จงอธิบาย
ตอบ สมบัติของภิกษุผู้มรณภาพ ตกเป็นของสงฆ์ ฯ ภิกษุผู้อุปัฏฐากจะถือเอาด้วยวิสาสะไม่ได้ เพราะการจะถือเอาด้วยวิสาสะ ต้องถือเอาในเวลาที่เจ้าของทรัพย์ยังมีชีวิตอยู่ ฯ