ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท พ.ศ. 2558

ถาม ภิกษุผู้ปฏิบัติพระวินัยส่วนอภิสมาจารให้ดีงาม จะต้องปฏิบัติอย่างไร ?

ตอบ ต้องปฏิบัติโดยสายกลาง คือไม่ถือเคร่งครัดอย่างงมงาย จนเป็นเหตุทำตนให้ลำบากเพราะเหตุธรรมเนียมเล็กๆ น้อยๆ อันขัดต่อกาลเทศะ และไม่สะเพร่ามักง่าย ละเลยต่อธรรมเนียมของภิกษุ จนถึงทำตนให้เป็นคนเลวทราม ฯ


ถาม ภิกษุผู้ละเมิดสิกขาบทนอกพระปาติโมกข์ ต้องอาบัติอะไรได้บ้าง ?

ตอบ ต้องอาบัติถุลลัจจัย และ ทุกกฏ ฯ


ถาม ผ้าสำหรับทำจีวรนุ่งห่มนั้น ทรงอนุญาตไว้กี่ชนิด ? อะไรบ้าง ?

ตอบ ทรงอนุญาตไว้ 6 ชนิด ฯ คือ

  1. โขมะ ผ้าทำด้วยเปลือกไม้
  2. กัปปาสิกะ ผ้าทำด้วยฝ้าย
  3. โกเสยยะ ผ้าทำด้วยใยไหม
  4. กัมพละ ผ้าทำด้วยขนสัตว์ ยกเว้นผมและขนมนุษย์
  5. สาณะ ผ้าทำด้วยเปลือกป่าน
  6. ภังคะ ผ้าที่ทำด้วยของ 5 อย่างนั้น แต่อย่างใดอย่างหนึ่งปนกัน

ถาม ในบาลีแสดงเหตุนิสสัยระงับจากอุปัชฌายะไว้ 5 ประการ มีอะไรบ้าง ?

ตอบ มี

  1. อุปัชฌายะหลีกไปเสีย
  2. สึกเสีย
  3. ตายเสีย
  4. ไปเข้ารีตเดียรถีย์เสีย
  5. สั่งบังคับ

ถาม ภิกษุผู้อาพาธควรปฏิบัติตนอย่างไร จึงไม่เป็นภาระแก่ผู้พยาบาล ?

ตอบ ควรปฏิบัติตนให้เป็นผู้พยาบาลง่าย คือทำความสบายให้แก่ตน (ไม่ฉันของแสลง) รู้จักประมาณในการบริโภค ฉันยาง่าย บอกอาการไข้ตามเป็นจริงแก่ผู้พยาบาล เป็นผู้อดทนต่อทุกขเวทนา ฯ


ถาม การลุกยืนขึ้นรับ เป็นกิจที่ผู้น้อยพึงทำแก่ผู้ใหญ่ จะปฏิบัติอย่างไรจึงไม่ขัดต่อพระวินัย ?

ตอบ นั่งอยู่ในสำนักผู้ใหญ่ ไม่ลุกรับผู้น้อยกว่าท่าน นั่งเข้าแถวในบ้าน เข้าประชุมสงฆ์ ในอาราม ไม่ลุกรับท่านผู้ใดผู้หนึ่ง ฯ


ถาม ธุระเป็นเหตุไปด้วยสัตตาหกรณียะที่ท่านกล่าวไว้ในบาลี มีอะไรบ้าง ?

ตอบ มี

  1. สหธรรมิกหรือมารดาบิดาเจ็บไข้ รู้เข้า ไปเพื่อรักษาพยาบาล
  2. สหธรรมิกกระสันจะสึก รู้เข้า ไปเพื่อระงับ
  3. มีกิจสงฆ์เกิดขึ้น เป็นต้นว่า วิหารชำรุดลงในเวลานั้น ไปเพื่อหาเครื่องทัพพสัมภาระมาปฏิสังขรณ์
  4. ทายกต้องการจะบำเพ็ญกุศล ส่งมานิมนต์ ไปเพื่อบำรุงศรัทธาของเขา หรือแม้ธุระอื่นนอกจากนี้ ที่เป็นกิจลักษณะอนุโลมตามนี้

ถาม บุพพกรณ์และบุพพกิจ ในการทำอุโบสถสวดปาติโมกข์ ต่างกันอย่างไร ?

ตอบ ต่างกันอย่างนี้ บุพพกรณ์เป็นกิจที่ภิกษุพึงทำก่อนแต่ประชุมสงฆ์ มีกวาดบริเวณที่ประชุมเป็นต้น ส่วนบุพพกิจเป็นกิจที่ภิกษุพึงทำก่อนแต่สวดปาติโมกข์ มีนำปาริสุทธิของภิกษุผู้อาพาธมาเป็นต้น ฯ


ถาม อุปปถกิริยา คืออะไร ? มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?

ตอบ อุปปถกิริยา คือการทำนอกรีตนอกรอยของสมณะ มี 3 อย่าง คือ

  • อนาจาร ได้แก่ ความประพฤติไม่ดีไม่งาม
  • ปาปสมาจาร ได้แก่ ความประพฤติเลวทราม
  • อเนสนา ได้แก่ ความหาเลี้ยงชีพไม่สมควร

ถาม มหาปเทส แปลว่าอะไร ? ทรงประทานไว้เพื่อประโยชน์อะไร ?

ตอบ มหาปเทส แปลว่า ข้อสำหรับอ้างใหญ่ ฯ ทรงประทานไว้เพื่อเป็นหลักแห่งการวินิจฉัยทั้งในทางธรรมทั้งในทางวินัย ฯ

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.