ปัญหาข้อที่ 1
ถาม ภิกษุผู้ปฏิบัติพระวินัยส่วนอภิสมาจารให้ดีงาม จะต้องปฏิบัติอย่างไร ?
ตอบ ต้องปฏิบัติโดยสายกลาง คือไม่ถือเคร่งครัดอย่างงมงาย จนเป็นเหตุทำตนให้ลำบากเพราะเหตุธรรมเนียมเล็กๆ น้อยๆ อันขัดต่อกาลเทศะ และไม่สะเพร่ามักง่าย ละเลยต่อธรรมเนียมของภิกษุ จนถึงทำตนให้เป็นคนเลวทราม ฯ
ปัญหาข้อที่ 2
ถาม ภิกษุผู้ละเมิดสิกขาบทนอกพระปาติโมกข์ ต้องอาบัติอะไรได้บ้าง ?
ตอบ ต้องอาบัติถุลลัจจัย และ ทุกกฏ ฯ
ปัญหาข้อที่ 3
ถาม ผ้าสำหรับทำจีวรนุ่งห่มนั้น ทรงอนุญาตไว้กี่ชนิด ? อะไรบ้าง ?
ตอบ ทรงอนุญาตไว้ 6 ชนิด ฯ คือ
- โขมะ ผ้าทำด้วยเปลือกไม้
- กัปปาสิกะ ผ้าทำด้วยฝ้าย
- โกเสยยะ ผ้าทำด้วยใยไหม
- กัมพละ ผ้าทำด้วยขนสัตว์ ยกเว้นผมและขนมนุษย์
- สาณะ ผ้าทำด้วยเปลือกป่าน
- ภังคะ ผ้าที่ทำด้วยของ 5 อย่างนั้น แต่อย่างใดอย่างหนึ่งปนกัน
ปัญหาข้อที่ 4
ถาม ในบาลีแสดงเหตุนิสสัยระงับจากอุปัชฌายะไว้ 5 ประการ มีอะไรบ้าง ?
ตอบ มี
- อุปัชฌายะหลีกไปเสีย
- สึกเสีย
- ตายเสีย
- ไปเข้ารีตเดียรถีย์เสีย
- สั่งบังคับ
ปัญหาข้อที่ 5
ถาม ภิกษุผู้อาพาธควรปฏิบัติตนอย่างไร จึงไม่เป็นภาระแก่ผู้พยาบาล ?
ตอบ ควรปฏิบัติตนให้เป็นผู้พยาบาลง่าย คือทำความสบายให้แก่ตน (ไม่ฉันของแสลง) รู้จักประมาณในการบริโภค ฉันยาง่าย บอกอาการไข้ตามเป็นจริงแก่ผู้พยาบาล เป็นผู้อดทนต่อทุกขเวทนา ฯ
ปัญหาข้อที่ 6
ถาม การลุกยืนขึ้นรับ เป็นกิจที่ผู้น้อยพึงทำแก่ผู้ใหญ่ จะปฏิบัติอย่างไรจึงไม่ขัดต่อพระวินัย ?
ตอบ นั่งอยู่ในสำนักผู้ใหญ่ ไม่ลุกรับผู้น้อยกว่าท่าน นั่งเข้าแถวในบ้าน เข้าประชุมสงฆ์ ในอาราม ไม่ลุกรับท่านผู้ใดผู้หนึ่ง ฯ
ปัญหาข้อที่ 7
ถาม ธุระเป็นเหตุไปด้วยสัตตาหกรณียะที่ท่านกล่าวไว้ในบาลี มีอะไรบ้าง ?
ตอบ มี
- สหธรรมิกหรือมารดาบิดาเจ็บไข้ รู้เข้า ไปเพื่อรักษาพยาบาล
- สหธรรมิกกระสันจะสึก รู้เข้า ไปเพื่อระงับ
- มีกิจสงฆ์เกิดขึ้น เป็นต้นว่า วิหารชำรุดลงในเวลานั้น ไปเพื่อหาเครื่องทัพพสัมภาระมาปฏิสังขรณ์
- ทายกต้องการจะบำเพ็ญกุศล ส่งมานิมนต์ ไปเพื่อบำรุงศรัทธาของเขา หรือแม้ธุระอื่นนอกจากนี้ ที่เป็นกิจลักษณะอนุโลมตามนี้
ปัญหาข้อที่ 8
ถาม บุพพกรณ์และบุพพกิจ ในการทำอุโบสถสวดปาติโมกข์ ต่างกันอย่างไร ?
ตอบ ต่างกันอย่างนี้ บุพพกรณ์เป็นกิจที่ภิกษุพึงทำก่อนแต่ประชุมสงฆ์ มีกวาดบริเวณที่ประชุมเป็นต้น ส่วนบุพพกิจเป็นกิจที่ภิกษุพึงทำก่อนแต่สวดปาติโมกข์ มีนำปาริสุทธิของภิกษุผู้อาพาธมาเป็นต้น ฯ
ปัญหาข้อที่ 9
ถาม อุปปถกิริยา คืออะไร ? มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?
ตอบ อุปปถกิริยา คือการทำนอกรีตนอกรอยของสมณะ มี 3 อย่าง คือ
- อนาจาร ได้แก่ ความประพฤติไม่ดีไม่งาม
- ปาปสมาจาร ได้แก่ ความประพฤติเลวทราม
- อเนสนา ได้แก่ ความหาเลี้ยงชีพไม่สมควร
ปัญหาข้อที่ 10
ถาม มหาปเทส แปลว่าอะไร ? ทรงประทานไว้เพื่อประโยชน์อะไร ?
ตอบ มหาปเทส แปลว่า ข้อสำหรับอ้างใหญ่ ฯ ทรงประทานไว้เพื่อเป็นหลักแห่งการวินิจฉัยทั้งในทางธรรมทั้งในทางวินัย ฯ
