ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท พ.ศ. 2546

ถาม สิกขาบทนอกพระปาฏิโมกข์ เรียกว่าอะไร ? มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?

ตอบ เรียกว่าอภิสมาจาร ฯ มี 2 อย่าง คือ เป็นข้อห้าม 1 เป็นข้ออนุญาต 1 ฯ

ถาม ภิกษุล่วงละเมิดสิกขาบทนอกพระปาฏิโมกข์นั้น ต้องอาบัติโดยตรงอย่างไรบ้าง ?

ตอบ ต้องอาบัติโดยตรง 2 อย่าง คือ ถุลลัจจัย 1 ทุกกฏ 1 ฯ


ถาม บริขารต่อไปนี้ได้แก่อะไรบ้าง ?

  1. บริขารเครื่องบริโภค
  2. บริขารเครื่องอุปโภค

ตอบ

  1. บริขารเครื่องบริโภค ได้แก่ ไตรจีวร ผ้าปูนอน ผ้าเช็ดหน้าเช็ดปาก ผ้านิสีทนะ บาตร ฯ
  2. บริขารเครื่องอุปโภค ได้แก่ กล่องเข็ม เครื่องกรองน้ำ มีดโกนพร้อมทั้งฝัก หินสำหรับลับ กับเครื่องสะบัด ร่ม รองเท้า ฯ

ถาม การแสดงความเคารพได้แก่กิริยาเช่นไร ?

ตอบ ได้แก่ การกราบไหว้ การลุกรับ การทำอัญชลี การทำสามีจิกรรม ฯ

ถาม ภิกษุควรงดทำความเคารพกันในเวลาใดบ้าง ? จงตอบมา 5 ข้อ

ตอบ ในเวลาดังต่อไปนี้ (เลือกตอบ 5 ข้อ)

  1. ในเวลาประพฤติวุฏฐานวิธี คือ อยู่กรรมเพื่อออกจากอาบัติสังฆาทิเสส
  2. ในเวลาถูกสงฆ์ลงอุกเขปนียกรรม
  3. ในเวลาเปลือยกาย
  4. ในเวลาเข้าบ้านหรือเดินอยู่ตามทาง
  5. ในเวลาอยู่ในที่มืดแลไม่เห็นกัน
  6. ในเวลาที่ท่านไม่รู้
  7. ในเวลาขบฉันอาหาร
  8. ในเวลาถ่ายอุจจาระปัสสาวะ ฯ

ถาม ท่านห้ามไม่ให้จำพรรษาตลอด 4 เดือนฤดูฝนนั้น เพราะเหตุไร ?

ตอบ เพราะต้องการเดือนท้ายฤดูฝนไว้เป็นจีวรกาล คราวแสวงหาจีวร คราวทำจีวร เพื่อผลัด ผ้าไตรจีวรเดิม ฯ

ถาม อีก 7 วันจะถึงวันปวารณา ภิกษุทำสัตตาหกรณียะไปปวารณาที่วัดอื่น เธอจะได้รับอานิสงส์การจำพรรษาหรือไม่ ? เพราะเหตุไร ?

ตอบ ได้รับอานิสงส์การจำพรรษาเหมือนกัน เพราะวันสุดท้ายแห่งวันจำพรรษาตกอยู่ในวันที่ 7 ในที่อื่นบ่งให้กลับใน 7 วันนั้นเพราะยังไม่สิ้นกำหนดวันจำพรรษา ฯ


ถาม ภิกษุพึงประชุมกันสวดพระปาฏิโมกข์ในวันเช่นไรบ้าง ?

ตอบ ในวันพระจันทร์เพ็ญ (ดิถีขึ้น 15 ค่ำ) วันพระจันทร์ดับ (ดิถีแรม 15 ค่ำ หรือ 14 ค่ำ) และวันสามัคคี ฯ

ถาม กำลังสวดพระปาฏิโมกข์ค้างอยู่ หากมีภิกษุอื่นมาถึงเข้าจะปฏิบัติอย่างไร ?

ตอบ ปฏิบัติอย่างนี้ คือ ถ้าภิกษุผู้เข้ามาใหม่มากกว่าภิกษุผู้ชุมนุม ต้องสวดตั้งต้นใหม่ ถ้าเท่ากัน หรือน้อยกว่า ส่วนที่สวดไปแล้วก็ให้เป็นอันสวดแล้ว ให้เธอผู้มาใหม่ฟัง ส่วนที่ยังเหลือต่อไป ฯ


ถาม สังฆปวารณา คืออะไร ?

ตอบ คือ ปวารณาเป็นการสงฆ์ มีภิกษุประชุมตั้งแต่ 5 รูปขึ้นไป ฯ

ถาม คำบอกปาริสุทธิว่าอย่างไร ?

ตอบ ว่าดังนี้

  • สำหรับผู้แก่พรรษากว่าว่า “ปริสุทฺโธ อหํ อาวุโส ปริสุทฺโธติ มํ ธาเรหิ” ว่า 3 หน
  • สำหรับผู้อ่อนพรรษากว่าว่า “ปริสุทฺโธ อหํ ภนฺเต ปริสุทฺโธติ มํ ธาเรถ” ว่า 3 หน ฯ

ถาม ความประพฤติต่อไปนี้ จัดเข้าในอุปปถกิริยาข้อไหน ?

  1. ชอบเล่นคะนอง ร้องรำทำเพลง
  2. ชอบด่าว่า เสียดสี เปรียบเปรยเขา ยุยงให้เขาแตกกัน

ตอบ

  1. ชอบเล่นคะนอง ร้องรำทำเพลง จัดเข้าในข้ออนาจาร ความประพฤติไม่ดีไม่งาม ฯ
  2. ชอบด่าว่า เสียดสี เปรียบเปรยเขา ยุยงให้เขาแตกกัน จัดเข้าในข้อปาปสมาจาร ความประพฤติเลวทราม ฯ

ถาม อุททิสมังสะ ได้แก่เนื้อเช่นไร ?

ตอบ อุททิสมังสะ ได้แก่เนื้อที่เป็นกัปปิยะโดยกำเนิดและเขาทำให้สุกแล้ว แต่เป็นของที่เขาฆ่าเพื่อทำเป็นอาหารถวายพระภิกษุโดยตรง ฯ

ถาม ภิกษุฉันเนื้องู เนื้อมนุษย์ ต้องอาบัติอะไร ?

ตอบ ภิกษุฉันเนื้องู ต้องอาบัติทุกกฏ ฯ ฉันเนื้อมนุษย์ ต้องอาบัติถุลลัจจัย ฯ


ถาม วินัยกรรม คืออะไร ? มีกี่อย่าง อะไรบ้าง ?

ตอบ คือ การทำกิจตามพระวินัย ฯ มี 3 อย่าง คือ

  1. การแสดงอาบัติ
  2. การอธิษฐาน
  3. การวิกัป ฯ

ถาม การทำวินัยกรรมมีจำกัดบุคคลหรือสถานที่ไว้อย่างไรบ้าง ?

ตอบ มีจำกัดบุคคลหรือสถานที่ดังนี้

  1. แสดงอาบัติต้องแสดงแก่ภิกษุผู้มีสังวาสเสมอกัน
  2. อธิษฐานต้องทำเอง
  3. วิกัปต้องทำแก่สหธรรมิกทั้ง 5 คือ ภิกษุ ภิกษุณี สิกขมานา สามเณร สามเณรี รูปใดรูปหนึ่ง ฯ ส่วนสถานที่ห้ามไม่ให้ทำในที่มืด แต่ในที่นอกสีมา ก็ทำได้ ฯ

ถาม วิบัติของภิกษุในทางพระวินัยมีเท่าไร ? อะไรบ้าง ?

ตอบ มี 4 คือ

  1. สีลวิบัติ
  2. อาจารวิบัติ
  3. ทิฏฐิวิบัติ
  4. อาชีววิบัติ

ถาม จงให้ความหมายของวิบัติแต่ละอย่างนั้นพอได้ใจความ

ตอบ

  • ความเสียแห่งศีล ชื่อว่าสีลวิบัติ
  • ความเสียมารยาท ชื่อว่าอาจารวิบัติ
  • ความเห็นผิดธรรมผิดวินัย ชื่อว่าทิฏฐิวิบัติ
  • ความเสียแห่งการเลี้ยงชีพ ชื่อว่าอาชีววิบัติ ฯ
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.