ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธานุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นเอก พ.ศ. 2564

ถาม ศากยวงศ์สืบเชื่อสายมาจากใคร ? ที่ได้นามว่าศากยะ เพราะเหตุไร ?

ตอบ ศากยวงศ์สืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าโอกกากราช ฯ ที่ได้นามว่าศากยะ เพราะเหตุ 2 ประการ คือ

  1. เพราะได้ชื่อตามชนบทที่ตั้งเมือง
  2. เพราะมีความกล้าหาญ สามารถตั้งเมืองได้เอง

ถาม ดวงตาเห็นธรรมปราศจากธุลี เกิดขึ้นแก่โกณฑัญญะความว่าอย่างไร ? ในขณะนั้น ท่านเป็นพระอริยบุคคลชั้นไหน ?

ตอบ ดวงตาเห็นธรรมปราศจากธุลี เกิดขึ้นแก่โกณฑัญญะความว่า สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดมีความดับไปเป็นธรรมดา ฯ ในขณะนั้นท่านเป็นพระอริยบุคคลชั้นพระโสดาบัน ฯ


ถาม พระพุทธองค์ทรงอธิษฐานจาตุรงคมหาปธาน มีใจความว่าอย่างไร ? และได้รับผลอย่างไร ?

ตอบ พระพุทธองค์ทรงอธิษฐานจาตุรงคมหาปธาน มีใจความว่า หากยังไม่บรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณแล้วจักไม่ลุกขึ้น แม้เนื้อและเลือดจะแห้งเหือดไป เหลือแต่หนัง เอ็น และกระดูกก็ตามที ฯ ได้รับผลคือ บรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณสมดังพระหฤทัย ฯ


ถาม พระพุทธองค์ทรงประดิษฐานพระพุทธศาสนาที่ไหนเป็นแห่งแรก ? ทรงเห็นประโยชน์อะไรจึงทรงประดิษฐาน ณ ที่นั้น ?

ตอบ พระพุทธองค์ทรงประดิษฐานพระพุทธศาสนาที่กรุงราชคฤห์ ฯ เพราะทรงเห็นว่า เมืองนี้เป็นเมืองที่บริบูรณ์มั่งคั่ง และมีศาสดาเจ้าลัทธิมาก ถ้าได้โปรดคนเหล่านี้ให้เกิดความเลื่อมใสได้แล้ว การเผยแผ่พระพุทธศาสนาก็จะสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น เพราะศาสดาเจ้าลัทธิต่าง ๆ นั้น ล้วนมีศิษยานุศิษย์มาก ผู้คนนับถือมาก ด้วยเหตุนี้ จึงทรงเลือกเมืองนี้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธศาสนาเป็นแห่งแรก ฯ


ถาม พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญพระสาวกองค์ใดว่า “ไม่ทำศรัทธาและโภคทรัพย์ของตระกูลให้เสีย” ? และทรงอุปมาเปรียบเทียบว่าอย่างไร ?

ตอบ ทรงสรรเสริญพระโมคคัลลานะ ฯ ทรงอุปมาเปรียบเทียบว่า “ประหนึ่งแมลงผึ้งอันเที่ยวไปในสวนดอกไม้ ไม่ทำสีและกลิ่นของดอกไม้ให้ช้ำ ถือเอาแต่รสบินไป ฉะนั้น”


ถาม พระมหากัสสปเถระประพฤติธุดงควัตรเพราะเห็นอำนาจประโยชน์อย่างไร ?

ตอบ เพราะเห็นอำนาจประโยชน์ 2 อย่าง คือ

  1. การอยู่เป็นสุขในปัจจุบันของตน
  2. เพื่อเป็นทิฏฐานุคติแห่งชนรุ่นหลัง

ถาม พระพุทธเจ้าตรัสสอนพระราธะว่า “สิ่งใดเป็นมาร ท่านจงละความกำหนัดพอใจในสิ่งนั้นเสีย” มารในที่นี้หมายถึงอะไร ?

ตอบ มาร ในที่นี้ หมายถึง รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ฯ


ถาม พระสาวกสาวิกาต่อไปนี้ ได้รับยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางใด ?

  1. พระสารีบุตรเถระ
  2. พระมหาโมคคัลลานะเถระ
  3. พระอุบาลีเถระ
  4. พระมหาปชาบดีโคตมีเถรี
  5. พระอุบลวรรณาเถรี

ตอบ

  1. พระสารีบุตรเถระ เป็นผู้เลิศในทางมีปัญญา
  2. พระมหาโมคคัลลานะเถระ เป็นผู้เลิศในทางมีฤทธิ์
  3. พระอุบาลีเถระ เป็นผู้เลิศในทางทรงพระวินัย
  4. พระมหาปชาบดีโคตมีเถรี เป็นผู้เลิศในทางผู้รัตตัญญู
  5. พระอุบลวรรณาเถรี เป็นผู้เลิศในทางมีฤทธิ์

ถาม การปลงอายุสังขาร หมายถึงอะไร ? พระพุทธเจ้าทรงกระทำที่ไหน ?

ตอบ การปลงอายุสังขาร หมายถึง การที่พระพุทธเจ้าทรงกำหนดวันปรินิพพาน นับแต่วันเพ็ญเดือน 3 ไปอีก 3 เดือน ฯ ทรงกระทำที่ปาวาลเจดีย์ เมืองไพศาลี ฯ


ถาม ถูปารหบุคคล ได้แก่บุคคลเช่นไร ? มีใครบ้าง ?

ตอบ ถูปารหบุคคล ได้แก่ บุคคลผู้ควรแก่การบรรจุอัฐิธาตุไว้ในสถูปเพื่อสักการบูชา ฯ มี

  1. พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
  2. พระปัจเจกพุทธเจ้า
  3. พระอรหันตสาวก
  4. พระเจ้าจักรพรรดิราช