ปัญหาข้อที่ 1
ถาม อนิจฺจตา ความไม่เที่ยงแห่งสังขาร กำหนดรู้ในทางง่ายได้ด้วยอาการอย่างไร ?
ตอบ ด้วยความเกิดขึ้นในเบื้องต้น และความสิ้นในเบื้องปลาย ฯ
ปัญหาข้อที่ 2
ถาม ฆนสัญญา คืออะไร ? กำหนดเห็นสังขารอย่างไร จึงถอนสัญญานั้นได้ ?
ตอบ ฆนสัญญา คือความจำหมายว่าเป็นก้อน ได้แก่ความถือโดยนิมิตว่าเรา ว่าเขา ว่าผู้นั้น ว่าผู้นี้ ฯ กำหนดเห็นสังขารด้วยการพิจารณากำหนดเห็นสังขารกระจายเป็นส่วนย่อย ๆ จากฆนะ คือ ก้อน จนเห็นสังขารเป็นสภาพว่าง จึงถอนฆนสัญญาได้ ฯ
ปัญหาข้อที่ 3
ถาม ไวพจน์แห่งวิราคะว่า มทนิมฺมทโน ธรรมยังความเมาให้สร่าง ความเมาในที่นี้ หมายถึงความเมาในอะไร ?
ตอบ หมายถึงความเมาในอารมณ์อันยั่วยวนให้เกิดความเมาทุกประการ เช่นความถึงพร้อมแห่งชาติ สกุล อิสริยะ และบริวาร หรือลาภ ยศ สรรเสริญ สุข หรือความเยาว์วัย ความหาโรคมิได้ และชีวิต ฯ
ปัญหาข้อที่ 4
ถาม จงสงเคราะห์มรรคมีองค์ 8 เข้าในวิสุทธิ 7 มาดู ฯ
ตอบ สงเคราะห์มรรคมีองค์ 8 เข้าในวิสุทธิ 7 ดังนี้
- สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ จัดเข้าในสีลวิสุทธิ
- สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ จัดเข้าในจิตตวิสุทธิ
- สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ จัดเข้าในทิฏฐิวิสุทธิ กังขาวิตรณวิสุทธิ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ ญาณทัสสนวิสุทธิ
ปัญหาข้อที่ 5
ถาม ในสมถกรรมฐาน 40 ประการ มีนิมิตและภาวนากี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?
ตอบ มีนิมิต 3 คือบริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต และมีภาวนา 3 คือบริกรรมภาวนา อุปจารภาวนา และอัปปนาภาวนา ฯ
ปัญหาข้อที่ 6
ถาม ผู้เจริญเมตตาเป็นประจำ ย่อมได้รับอานิสงส์อะไรบ้าง ?
ตอบ ได้รับอานิสงส์อย่างนี้
- หลับอยู่ก็เป็นสุข
- ตื่นอยู่ก็เป็นสุข
- ไม่ฝันเห็นสิ่งลามก
- เป็นที่รักของมนุษย์ทั้งหลาย
- เป็นที่รักของอมนุษย์ทั้งหลาย
- เทวดาทั้งหลายย่อมรักษา
- ไฟไม่ไหม้ พิษหรือศัสตราวุธทั้งหลายไม่อาจประทุษร้าย
- จิตย่อมตั้งมั่นได้เร็วพลัน
- ผิวพรรณย่อมผ่องใสงดงาม
- ไม่หลงทำกาลกิริยา คือเมื่อจะตายย่อมได้สติ
- เมื่อตายแล้วแม้เกิดอีก ก็ย่อมเกิดในที่ดีเป็นที่เสวยสุข ถ้าไม่เสื่อมจากฌาน ก็ไปเกิดในพรหมโลก
ปัญหาข้อที่ 7
ถาม สติปัฏฐาน 4 คืออะไรบ้าง ? การพิจารณาผม ขน เล็บ ฟัน หนัง โดยความเป็นของปฏิกูล จัดเข้าในสติปัฏฐานข้อไหน ?
ตอบ สติปัฏฐาน 4 คือ
- กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน
- เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน
- จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน
- ธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐาน
การพิจารณาผม ขน เล็บ ฟัน หนัง โดยความเป็นของปฏิกูล จัดเข้าในกายานุปัสสนาสติปัฏฐาน ฯ
ปัญหาข้อที่ 8
ถาม พระพุทธองค์ทรงแสดงคิริมานนทสูตรที่ไหน ? แก่ใคร ? ว่าด้วยเรื่องอะไร ?
ตอบ ทรงแสดงที่พระเชตวัน เมืองสาวัตถี ฯ แก่พระอานนท์ ฯ ว่าด้วยสัญญา 10 ฯ
ปัญหาข้อที่ 9
ถาม ท่านว่า ผู้ที่จะเจริญวิปัสสนาปัญญา พึงรู้ฐานะ 6 ก่อน ฐานะ 6 นั้น มีอะไรบ้าง ?
ตอบ ฐานะ 6 มี
- อนิจจะ ของไม่เที่ยง
- อนิจจลักขณะ เครื่องหมายที่จะให้กำหนดรู้ว่าไม่เที่ยง
- ทุกขะ ของสัตว์ทนได้ยาก
- ทุกขลักขณะ เครื่องหมายที่จะให้กำหนดรู้ว่าเป็นทุกข์
- อนัตตา สิ่งสภาพไม่ใช่ตัวตน
- อนัตตลักขณะ เครื่องหมายที่จะกำหนดรู้ว่าเป็นอนัตตา
ปัญหาข้อที่ 10
ถาม บรรดาอาการ 32 ประการนั้น ส่วนที่เป็นอาโปธาตุมีอะไรบ้าง ?
ตอบ ส่วนที่เป็นอาโปธาตุในอาการ 32 ประกา คือ ดี เสมหะ น้าเหลือง เลือด เหงื่อ มันข้น น้ำตา มันเหลว น้ำลาย น้ำมูก ไขข้อ และมูตร ฯ