ปัญหาและเฉลยวิชาอนุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นโท
สอบในสนามหลวง
วันอาทิตย์ที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๘
เวลา ๑๓.๐๐ น.
๑. อนุพุทธบุคคล คือบุคคลพวกไหน ? ได้ชื่ออย่างนั้นเพราะเหตุไร ?
ตอบ คือบุคคลผู้เป็นสาวกของพระพุทธเจ้า ฯ ได้ชื่ออย่างนั้นเพราะเป็นผู้รู้ตามพระพุทธเจ้า ฯ
๒. พุทธบริษัท ๔ มีใครบ้าง ? ผู้เป็นอริยสาวกท่านแรกของแต่ละบริษัทคือใคร ?
ตอบ มีภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และอุบาสิกา ฯ ผู้เป็นอริยสาวกท่านแรกของแต่ละบริษัท มีดังนี้
- พระอัญญาโกณฑัญญะ เป็นท่านแรกของภิกษุบริษัท
- พระนางปชาบดีโคตมี เป็นท่านแรกของภิกษุณีบริษัท
- บิดาของพระยสะ เป็นท่านแรกของอุบาสกบริษัท
- มารดาและภรรยาของพระยสะ เป็นท่านแรกของอุบาสิกาบริษัท ฯ
๓. เอหิภิกขุอุปสัมปทา ประทานแก่พระโกณฑัญญะและพระยสะต่างกันอย่างไร ? เพราะเหตุไร ?
ตอบ ต่างกัน คือที่ประทานแก่พระโกณฑัญญะ มีคําว่า เพื่อทําที่สุดทุกข์โดยชอบ ส่วนที่ประทานแก่พระยสะ ไม่มีค่าว่า เพื่อทําทีสุดทุกข์โดยชอบ ฯ เพราะพระโกณฑัญญะยังไม่ถึงที่สุดทุกข์ ส่วนพระยสะได้ถึงที่สุดทุกข์แล้ว ฯ
๔. อนุปุพพิกถา คืออะไร ? ทรงยกขึ้นแสดงด้วยพระพุทธประสงค์อย่างไร ?
ตอบ คือถ้อยคําที่กล่าวโดยลําดับ ฯ ด้วยพระพุทธประสงค์เพื่อฟอกจิตกุลบุตรให้ห่างไกลจากความยินดีในกาม สมควรรับพระธรรมเทศนาให้เกิดธรรมจักษุ เหมือนผ้าที่สะอาด ปราศจากสิ่งสกปรก สมควรรับน้ําย้อมได้ ฉะนั้น ฯ
๕. ชฎิล ๓ พี่น้อง ตั้งอาศรมบูชาไฟอยู่ ณ สถานที่ใด ?
ตอบ
- อุรุเวลกัสสปะ ตั้งอาศรมอยู่ที่ตําบลอุรุเวลา
- นทีกัสสปะ ตั้งอาศรมอยู่ลําน้ําอ้อมหรือกุ้งแห่งแม่น้ําคงคา
- คยากัสสปะ ตั้งอาศรมอยู่ที่ตําาบลคยาสีสะ ฯ
๖. พระพุทธองค์ตรัสอุปมาว่า “พระสารีบุตรเปรียบเหมือนมารดาผู้ให้ทารกเกิด พระโมคคัลลานะเปรียบเหมือนนางนมผู้เลี้ยงทารกที่เกิด” ตรัสอย่างนั้นเพราะเหตุไร ?
ตอบ ตรัสอย่างนั้น เพราะพระสารีบุตรย่อมแนะนําให้ตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล ส่วนพระโมคคัลลานะ ย่อมแนะนําให้ตั้งอยู่ในคุณเบื้องบนที่สูงกว่านั้น ฯ
๗. พระองค์ทรงแสดงโทษความเพียรตึงเกินไปและหย่อนเกินไปแก่พระโสณโกฬิวิสะว่าอย่างไร ?
ตอบ ทรงแสดงว่า ความเพียรตึงเกินไปเป็นไปเพื่อความฟุ้งซ่าน หย่อนเกินไปเป็นไปเพื่อความเกียจคร้าน ฯ
๘. พระสาวกผู้มีชื่อต่อไปนี้ ได้รับเอตทัคคะทางใด ?
- ก. พระอัญญาโกณฑัญญเถระ
- ข. พระมหากัสสปเถระ
- ค. พระมหาโมคคัลลานเถระ
- ง. พระอุบาลีเถระ
- จ. พระราธเถระ
ตอบ
- ก. พระอัญญาโกณฑัญญเถระ เป็นเอตทัคคะในทางรัตตัญญู
- ข. พระมหากัสสปเถระ เปนเอตทัคคะในทางถือธุดงค์
- ค. พระมหาโมคคัลลานเถระ เป็นเอตทัคคะในทางมีฤทธิ์
- ง. พระอุบาลีเถระ เป็นเอตทัคคะในทางทรงพระวินัย
- จ. พระราธเถระ เป็นเอตทัคคะในทางผู้มีปฏิภาณ ฯ
ศาสนพิธี
๙. ในงานมงคลสามัญทั่วไป นิยมเจริญพระพุทธมนต์ด้วยบทสวดมนต์รวมเรียกสั้น ๆ ว่าอะไร ?
ตอบ เรียกว่า เจ็ดตํานาน ฯ
๑๐. เทศน์มหาชาติ คือการเทศน์เรื่องอะไร ? มีกี่กัณฑ์ ?
ตอบ เรื่องเวสสันดรชาดก ฯ มี ๑๓ กัณฑ์ ฯ