ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สิกขาบทนอกพระปาฏิโมกข์ เรียกว่าอะไร ? มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ? ตอบ เรียกว่าอภิสมาจาร ฯ มี 2 อย่าง คือ เป็นข้อห้าม 1 เป็นข้ออนุญาต 1 ฯ ถาม ภิกษุล่วงละเมิดสิกขาบทนอกพระปาฏิโมกข์นั้น ต้องอาบัติโดยตรงอย่างไรบ้าง ? ตอบ ต้องอาบัติโดยตรง 2 อย่าง คือ ถุลลัจจัย 1 ทุกกฏ 1 ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม บริขารต่อไปนี้ได้แก่อะไรบ้าง…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรมมีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ? ตอบ มี 4 อย่าง คือ ถาม ในสีมาเดียวกัน ภิกษุจะประชุมกันทำสังฆกรรมวันหนึ่ง 2 ครั้งไม่ได้ ข้อนี้มีความจริงเป็นอย่างไร ? จงอธิบาย ตอบ มีความจริงเป็นอย่างนี้ คือ สังฆกรรมบางอย่าง เช่น อุโบสถ ปวารณา ภิกษุอยู่ในสีมาเดียวกัน จะต้องพร้อมเพรียงกันทำ จะแยกกันทำ 2 พวก 2 ครั้งไม่ได้ แต่สังฆกรรมบางอย่าง เช่น อุปสมบทกรรม อัพภานกรรม จะทำวันเดียวหลายครั้งก็ได้ ฯ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม บาลีแสดงปฏิปทาแห่งนิพพิทาว่า เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา ผู้ใดสำรวมจิต ผู้นั้นจักพ้นจากบ่วงแห่งมาร ตอบ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม นิพัทธทุกข์ หมายถึงทุกข์อย่างไร ? ตอบ หมายถึง ทุกข์เนืองนิตย์ หรือทุกข์เป็นเจ้าเรือน ได้แก่ หนาว ร้อน หิว ระหาย ปวดอุจจาระ ปวดปัสสาวะ ฯ ถาม ในทุกข์ 10 อย่าง ความร้อนใจ หรือความถูกลงอาชญา จัดเป็นทุกข์เช่นไร ? ตอบ จัดเป็นวิปากทุกข์…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น สำเร็จด้วยญาณอะไร ? เพราะเหตุไร ? ตอบ ด้วยอาสวักขยญาณ ฯ เพราะอาสวักขยญาณ คือความรู้เป็นเหตุสิ้นอาสวะ คือ เครื่องเศร้าหมองอันหมักหมมในจิตสันดาน ฯ ถาม พระพุทธองค์ ครั้นตรัสรู้แล้ว ทรงเปล่งพระอุทานในยามสุดท้าย มีความว่าอย่างไร ? ตอบ มีความว่า “ เมื่อใดธรรมทั้งหลายปรากฏชัดแก่พราหมณ์ผู้มีเพียรเพ่งอยู่ พราหมณ์นั้นย่อมกำจัดเสนามาร คือชรา พยาธิ มรณะ เสียได้ ดุจพระอาทิตย์อุทัย กำจัดมืดทำอากาศให้สว่างขึ้นฉะนั้น ” ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระพุทธองค์ทรงประดิษฐานพระพุทธศาสนาที่ไหนเป็นแห่งแรก ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อนุพุทธองค์แรกสำเร็จเป็นพระภิกษุด้วยพระพุทธดำรัสว่าอย่างไร ? ตอบ ด้วยพระพุทธดำรัสว่า “ ท่านจงเป็นภิกษุมาเถิด ธรรมอันเรากล่าวดีแล้ว ท่านจงประพฤติพรหมจรรย์ เพื่อทำที่สุดทุกข์โดยชอบเถิด ” ฯ ถาม อนุพุทธองค์นั้นได้เป็นพระโสดาบันและได้เป็นพระอรหันต์ เพราะได้ฟังพระธรรมเทศนาอะไร ? ตอบ ได้เป็นพระโสดาบัน เพราะได้ฟังธัมมจักกัปปวัตตนสูตร และได้เป็นพระอรหันต์ เพราะได้ฟังอนัตตลักขณสูตร ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อนุปุพพีกถา คืออะไร ? ทรงยกขึ้นแสดงด้วยพระพุทธประสงค์อย่างไร ? ตอบ คือ ถ้อยคำที่กล่าวโดยลำดับ ฯ ด้วยพระพุทธประสงค์เพื่อฟอกจิตกุลบุตรให้ห่างไกลจากความยินดีในกาม ควรรับพระธรรมเทศนาให้เกิดธรรมจักษุ เหมือนผ้าที่ปราศจากมลทิน ควรรับน้ำย้อมได้…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม เทสนา 2 มีอะไรบ้าง ? ตอบ มี ปุคคลาธิฏฐานา มีบุคคลเป็นที่ตั้ง 1 ธัมมาธิฏฐานา มีธรรมเป็นที่ตั้ง 1 ฯ ถาม เทสนา 2 อย่างนั้นต่างกันอย่างไร จงอธิบาย ? ตอบ ต่างกันอย่างนี้ การสอนที่ยกบุคคลมาเป็นตัวอย่าง เช่น ในมหาชนกชาดก สอนเรื่องความเพียร โดยกล่าวถึงพระมหาชนกโพธิสัตว์ว่า ทรงมีความเพียรอย่างยิ่ง พยายามว่ายน้ำในท่ามกลางมหาสมุทรที่กว้างใหญ่มองไม่เห็นฝั่งอย่างไม่ย่อท้อ ด้วยความุ่งมั่นที่จะถึงฝั่งให้ได้ เป็น ปุคคลาธิฏฐานา ฯ ส่วนการยกธรรมแต่ละข้อมาอธิบายความหมายอย่างเดียว เช่น สติ แปลว่า ความระลึกได้…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ข้อความว่า “ พระศาสดาทรงตั้งอยู่ในที่เป็นพระธรรมราชาผู้ปกครอง ” หมายความว่าอย่างไร ? ตอบ หมายความว่า ทรงตั้งพระพุทธบัญญัติเพื่อป้องกันความประพฤติเสียหาย และวางโทษแก่ผู้ล่วงละเมิด ด้วยปรับอาบัติหนักบ้าง เบาบ้าง อย่างเดียวกับพระเจ้าแผ่นดินทรงตราพระราชบัญญัติ ฯ ถาม พระบัญญัติที่ทรงตั้งไว้เดิมเรียกว่าอะไร ? ตอบ เรียกว่า มูลบัญญัติ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม การปลงชีวิตอย่างไร ต้องอาบัติถุลลัจจัย ? ตอบ การปลงชีวิตมนุษย์แต่ไม่สำเร็จ คือไม่ตาย เป็นแค่บาดเจ็บ 1 ปลงชีวิตอมนุษย์ มียักษ์ เปรต เป็นต้น 1…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ประชาชนในชมพูทวีป มีกี่จำพวก ? อะไรบ้าง ? ตอบ มี 2 จำพวก คือ ถาม ชาวชมพูทวีป แบ่งเป็นกี่วรรณะ ? อะไรบ้าง ? ตอบ แบ่งเป็น 4 วรรณะ คือ กษัตริย์ 1 พราหมณ์ 1 แพศย์ 1 ศูทร 1 ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม กษัตริย์พระองค์ใดที่เป็นต้นศากยวงศ์ ? ตอบ พระเจ้าโอกกากราช…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม โลกเดือดร้อนวุ่นวาย เพราะขาดธรรมอะไร ? ตอบ เพราะขาดธรรมคุ้มครองโลก 2 อย่าง คือ ถาม บุคคลมีกาย วาจา ใจ งดงาม เพราะปฏิบัติธรรมอะไร ? ตอบ เพราะปฏิบัติธรรมอันทำให้งาม 2 อย่าง คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม รัตนะ 3 มีอะไรบ้าง ? ตอบ มี พระพุทธ 1 พระธรรม 1 พระสงฆ์ 1 ฯ ถาม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม คำว่า ญัตติ อนุสาวนา อปโลกนะ อุปสัมปทาเปกขะ ได้แก่อะไร ? จงชี้แจง ตอบ ถาม ภิกษุผู้สามารถสวดกรรมวาจาได้แม่นยำและสละสลวย ต้องพร้อมด้วยคุณสมบัติอย่างไรบ้าง ? ตอบ อย่างนี้ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ภิกษุผู้นับเข้าในจำนวนสงฆ์ผู้ทำกรรมนั้นๆ ต้องเป็นภิกษุเช่นไร ? ตอบ ต้องเป็นภิกษุปกติ ไม่ถูกสงฆ์ยกเสียจากหมู่ด้วยอุกเขปนียกรรม มีสังวาสเสมอด้วยสงฆ์ และเป็นสมานสังวาสของกันและกัน ฯ ถาม เวลาทำสังฆกรรม ภิกษุที่อยู่ในสีมาเดียวกัน นับเข้าในจำนวนสงฆ์ผู้ทำกรรมทั้งหมดใช่หรือไม่ ? จงอธิบาย ตอบ ไม่ใช่ เพราะภิกษุที่เหลือจากจำนวนผู้ไม่มาเข้ากรรม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงประกอบด้วยสัมปทาคุณกี่ประการ ? อะไรบ้าง ? ตอบ 3 ประการ คือเหตุสัมปทา ผลสัมปทา สัตตูปการสัมปทา ฯ ถาม ในวันที่พระมหาบุรุษประสูตินั้น สหชาติที่เกิดพร้อมร่วมวันกับพระองค์มีอะไรบ้าง ? ตอบ มีพระนางพิมพา พระอานนท์ กาฬุทายีอมาตย์ ฉันนะอมาตย์ ม้ากัณฐกะ ต้นมหาโพธิ์ และขุมทองทั้ง 4 ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ที่สุดทั้ง 2 อย่างอันบรรพชิตไม่ควรเสพ มีโทษอย่างไรบ้าง ? ตอบ มีโทษดังนี้ คือ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อนิจจตา ทุกขตา อนัตตตา มีอะไรปิดบังไว้จึงไม่ปรากฏ ? ตอบ อนิจจตา ความที่สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง ถูกสันตติปิดบังไว้จึงไม่ปรากฏทุกขตา ความที่สังขารทั้งหลายเป็นทุกข์ ถูกอิริยาบถปิดบังไว้ จึงไม่ปรากฏอนัตตตา ความที่ธรรมทั้งหลายเป็นอนัตตา ถูกฆนสัญญาปิดบังไว้ จึงไม่ปรากฏ ฯ ถาม อนิจจตา กำหนดรู้ได้ด้วยอาการอย่างไรบ้าง ? ตอบ กำหนดรู้ได้ด้วยอาการ 3 อย่าง คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม นิพพิทาญาณ หมายถึงอะไร ? ตอบ หมายถึงปัญญาของผู้บำเพ็ญเพียรจนเกิดความหน่ายในสังขาร ฯ ถาม ปฏิปทาแห่งนิพพิทา เป็นเช่นไร…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อภิสมาจารคืออะไร ? แบ่งเป็นกี่ประเภท ? อะไรบ้าง ? ตอบ คือธรรมเนียมของภิกษุ แบ่งเป็น 2 ประเภทคือ เป็นข้อห้าม 1 เป็นข้ออนุญาต 1 ฯ ถาม ขันธ์แห่งจีวรประกอบด้วยอะไรบ้าง ? ทรงมีพระพุทธานุญาตไว้อย่างไร ? ตอบ ประกอบด้วยมณฑล อัฑฒมณฑล และอัฑฒกุสิ ฯ ทรงมีพระพุทธานุญาตไว้ว่า จีวรผืนหนึ่งให้มีขันธ์ไม่น้อยกว่า 5 เกินกว่านั้นใช้ได้ แต่ให้เป็นขันธ์ที่เป็นคี่ คือ 7, 9, 11 เป็นต้น ฯ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม การศึกษาอนุพุทธประวัติมีประโยชน์อย่างไร ? ตอบ นำให้เกิดความเลื่อมใสและความนับถือ กำหนดและจดจำวัตรปฏิบัติอันงดงามของท่านมาเป็นปฏิปทาเครื่องดำเนินชีวิตของตน และเมื่อความดีของพระสาวกปรากฏแล้วจะเชิดชูเกียรติคุณของพระศาสดาให้ยิ่งขึ้น ฯ ถาม เมื่อครั้งที่พระอรหันต์ 61 องค์ เกิดขึ้นในโลก มีใครบ้าง ? ตอบ มีพระพุทธองค์ 1 พระปัญจวัคคีย์ 5 พระยสะ 1 สหายของพระยสะที่ปรากฏนาม 4 และที่ไม่ปรากฏนามอีก 50 ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระพุทธองค์ทรงส่งสาวกออกไปประกาศพระศาสนา เพราะทรงเห็นประโยชน์อะไร ? ตอบ ทรงเห็นประโยชน์เกื้อกูลแก่มหาชน เพื่อให้เห็นธรรมและตั้งอยู่ในสัมมาปฏิบัติอันเป็นปัจจัยแห่งความสุขความสงบ ฯ ถาม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ปฏิสันถาร คืออะไร ? มีอะไรบ้าง ? ตอบ คือการต้อนรับแขกผู้มาถึงถิ่น ฯ มี 2 อย่าง ถาม มีประโยชน์แก่ผู้ทำอย่างไรบ้าง ? ตอบ อย่างนี้ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม วิมุตติคืออะไร ? วิมุตติ 2 อย่าง มีอะไรบ้าง ? ตอบ คือความหลุดพ้น มี ถาม วิมุตติ 2 กับวิมุตติ 5 จัดเป็นโลกิยะและโลกุตตระอย่างไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระวินัย คืออะไร ? ตอบ คือพระพุทธบัญญัติและอภิสมาจาร ฯ ถาม สิกขา 3 เมื่อศึกษาแล้วจะได้ประโยชน์อย่างไร ? ตอบ ย่อมได้ประโยชน์ดังนี้ ศึกษาเรื่องศีล ทำให้เป็นผู้มีกาย วาจาเรียบร้อย ศึกษาเรื่องสมาธิทำให้ใจสงบมั่นคง ไม่ฟุ้งซ่าน ศึกษาเรื่องปัญญา ทำให้รอบรู้ในกองสังขาร ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สิกขากับสิกขาบทต่างกันอย่างไร ? ตอบ ถาม สิกขาบทที่มาในพระปาฏิโมกข์มีเท่าไร ? อะไรบ้าง ? ตอบ มี 227 ฯ คือปาราชิก…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พุทธประวัติว่าด้วยเรื่องอะไร ? ตอบ ว่าด้วยเรื่องความเป็นมาของพระพุทธเจ้า เป็นการแสดงพระพุทธจริยาในด้านต่างๆ ของพระองค์ให้ปรากฏ ฯ ถาม การเรียนรู้พุทธประวัติได้ประโยชน์อย่างไร ? ตอบ ได้ประโยชน์ 2 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระมหาบุรุษทรงอธิษฐานเพศเป็นบรรพชิตที่ไหน ? ตอบ ที่ริมฝั่งแม่น้ำอโนมา ณ อนุปิยอัมพวัน แคว้นมัลละ ฯ ถาม ในราตรีแห่งการตรัสรู้ พระมหาบุรุษทรงบรรลุญาณอะไรในแต่ละยาม ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม พระพุทธองค์ทรงตัดสินพระทัยแสดงธรรมโปรดเวไนยสัตว์เพราะทรงพิจารณาอย่างไร ? ตอบ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม คนที่ทำอะไรมักพลั้งพลาด เพราะขาดธรรมอะไร ? ตอบ เพราะขาดสติ ความระลึกได้ก่อนแต่จะทำ และขาดสัมปชัญญะ ความรู้ตัวในขณะทำ ฯ ถาม ผู้ได้ชื่อว่ากตัญญูกตเวทีบุคคล เพราะปฏิบัติตนอย่างไร ? ตอบ เพราะเป็นผู้รู้อุปการะที่ท่านทำแล้ว และตอบแทน ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระรัตนตรัยมีอะไรบ้าง ? ตอบ มีพระพุทธ 1 พระธรรม 1 พระสงฆ์ 1 ฯ ถาม รัตนะที่ 1 หมายถึงใคร ? จงอธิบาย ตอบ…
๑. พุทธานุพุทธประวัติ ศึกษาเกี่ยวกับเรื่องอะไร ? ๒. ประเทศไทยตั้งอยู่ทางทิศใด ของประเทศอินเดีย ? ๓. ข้อใด ไม่ใช่บุพพนิมิต ๕ ประการ ที่ปรากฏแก่พระมหาสัตว์ก่อนเสด็จจุติยังโลกมนุษย์ ? ๔. ปัญจมหาวิโลกนะ ที่พระมหาสัตว์ทรงพิจารณาถึง คือข้อใด ? ๕. กษัตริย์พระองค์ใด เป็นต้นวงศ์ศากยะ ? ๖. พระเจ้าสีหหนุ และพระนางกาญจนา มีความเกี่ยวข้องกับเจ้าชายสิทธัตถะอย่างไร ? ๗. ใครไม่ใช่สหชาติที่เกิดร่วม ในวันที่เจ้าชายสิทธัตถะประสูติ ? ๘. ” ราหุลัง ชาตัง พันธนัง ชาตัง ”…
๑. บุคคลจะพ้นจากบ่วงแห่งมารได้ ด้วยวิธีใด ? ๒. อะไร เรียกว่า มาร ? ๓. รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่น่าใคร่ จัดเป็นกามชนิดใด ? ๔. ข้อใด เป็นความหน่ายในเบญจขันธ์เกิดด้วยปัญญา ? ๕. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เรียกว่าอะไร ? ๖. อนิจจลักษณะ ไม่ปรากฏในที่ใด ? ๗. สังขารที่มีใจครอง ได้แก่อะไร ? ๘. เกิด…
๑. พระสาวกผู้ตรัสรู้ตามพระพุทธเจ้า เรียกว่าอะไร ? ๒. พระสาวกรูปใด เคยทำนายพระลักษณะของพระมหาบุรุษ ? ๓. พระปัญจวัคคีย์ อยู่เฝ้าอุปัฏฐากพระมหาบุรุษกี่ปี ? ๔. พระปัญจวัคคีย์ทิ้งพระมหาบุรุษไป เพราะสาเหตุใด ? ๕. ข้อใด หมายถึง มัชฌิมาปฏิปทา ? ๖. ผู้ได้ธรรมจักษุ หมายถึงพระอริยบุคคลชั้นใด ? ๗. คำว่า ” ที่นี่ไม่วุ่นวาย ที่นี่ไม่ขัดข้อง ” พระพุทธเจ้าตรัสที่ไหน ? ๘. พระสูตรใด ว่าด้วยเรื่องสภาวธรรมที่เป็นของร้อน ? ๙. พระอุรุเวลกัสสปะ ได้รับยกย่องว่าเป็นเลิศด้านใด…