ปัญหาข้อที่ 1 ถาม บุพพการี และ กตัญญูกตเวที หมายถึงบุคคลเช่นไร ? ตอบ บุพพการี หมายถึงบุคคลผู้ทำอุปการะก่อน กตัญญูกตเวที หมายถึงบุคคลผู้รู้อุปการะที่ท่านทำแล้ว และ ตอบแทน ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระธรรม คืออะไร ? มีคุณต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร ? ตอบ พระธรรม คือคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ฯ มีคุณ คือย่อมรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว ฯ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม บุญกิริยาวัตถุ คืออะไร ? โดยย่อมีเท่าไร ? อะไรบ้าง…
๑. สัตว์โลกมีทั้งสุขและทุกข์ด้วยอำนาจอะไร ? ๒. สิ่งใด พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่าเป็นกรรม ? ๓. การกระทำทางใจ เรียกว่าอะไร ? ๔. ทางแห่งการทำความดี เรียกว่าอะไร ? ๕. อกุศลกรรมบถข้อใด เกิดทางกายทวารอย่างเดียว ? ๖. สุคติเป็นภูมิเกิดของสัตว์จำพวกใด ? ๗. สิ่งที่ใจเข้าไปยึดแล้วเป็นเหตุให้ทำกรรม เรียกว่าอะไร ? ๘. อะไรเป็นมูลเหตุให้กระทำกรรมชั่ว ? ๙. ความรู้สึกในอารมณ์ว่าเป็นสุขทุกข์เรียกว่าอะไร ? ๑๐. ข้อใด เป็นปาณาติบาตเกิดทางวจีทวาร ? ๑๑. ข้อใด เป็นอารมณ์แห่งปาณาติบาต ?…
๑. ชมพูทวีปได้ชื่อมาจากต้นอะไร ? ๒. คัมภีร์ทางศาสนาพราหมณ์ เรียกว่าอะไร ? ๓. พระมหาบุรุษประสูติในราชสกุลใด ? ๔. ใครทำนายพระราชกุมารตามตำรามหาปุริสลักษณะเป็นคนแรก ? ๕. พระเจ้าตาของสิทธัตถราชกุมาร มีพระนามว่าอะไร ? ๖. ใครมิใช่สหชาตกับเจ้าชายสิทธัตถะ ? ๗. ข้อใด ไม่ใช่ทุกรกิริยาที่พระมหาบุรุษทรงบำเพ็ญ ? ๘. ข้อใด ไม่ใช่อุปมา ๓ ข้อ ที่เกิดแก่พระมหาบุรุษ ? ๙. เมื่อพิจารณาชรา พยาธิ มรณะ สามารถบรรเทาอะไรได้ ? ๑๐. วันตรัสรู้พระพุทธเจ้าประทับใต้ต้นไม้อะไร ?…
๑. นิพพิทา หมายถึงความหน่ายในอะไร ? ๒. สูทั้งหลายจงมาดูโลกนี้ คำว่าสูทั้งหลาย หมายถึงใคร ? ๓. พวกผู้รู้หาข้องอยู่ไม่ คำว่า ผู้รู้ หมายถึงใคร ? ๔. ผู้ข้องอยู่ในโลก มีอาการเช่นใด ? ๕. รูป เสียง กลิ่น รส ที่น่าปรารถนา จัดเป็นอะไร ? ๖. เสียงประเภทใด จัดเป็นบ่วงแห่งมาร ? ๗. การสำรวมอินทรีย์ ต้องเริ่มที่ใคร? ๘. เห็นสังขารอย่างไร จึงหน่ายในทุกข์ ? ๙. อนิจฺจตา…
๑. อุโบสถ แปลว่าอะไร ? ๒. อุโบสถศีล หมายถึงศีลอะไร ? ๓. ผู้รักษาอุโบสถศีล พึงปฏิบัติตนอย่างไร ? ๔. ข้อใด ไม่ตรงกับวันในปฏิชาครอุโบสถ ? ๕. ขั้นตอนใด ทำต่อจากการประกาศอุโบสถ ? ๖. ศีลทำให้เกิดความเรียบร้อยทางวาจา ตรงกับข้อใด ? ๗. อชฺชโภนฺโต ปกฺขสฺส….เป็นคำอะไร ? ๘. ที่พึ่งสูงสุดของชาวพุทธ คือข้อใด ? ๙. ข้อใด เป็นสาเหตุแห่งการขาดสรณคมน์? ๑๐. ยุยงให้พระสงฆ์แตกแยกกัน เป็นความเศร้าหมองในด้านใด ? ๑๑.…
๑. บุคคลผู้บรรลุธรรมตามพระพุทธเจ้าตรงกับข้อใด ? ๒. ผู้ได้รับยกย่องว่าเลิศในทางนั้นๆ เรียกว่าอะไร ? ๓. พระเถระรูปใด บวชด้วยเอหิภิกขุอุปสัมปทาเป็นรูปแรก ? ๔. ข้อใด ไม่เกี่ยวข้องกับชฎิล ๓ พี่น้อง ? ๕. พระอุรุเวลกัสสปะบรรลุธรรม ณ สถานที่ใด ? ๖. สหายของอุปติสสมาณพ คือใคร ? ๗. อุปติสสมาณพเลื่อมใสในพระอัสสชิ เพราะเหตุใด ? ๘. พระสาวกรูปใด เป็นพระอุปัชฌาย์ให้การบรรพชาสามเณรเป็นครั้งแรก ? ๙. พระสาวกรูปใด ได้รับการยกย่องว่าเป็นพระธรรมเสนาบดี ? ๑๐. พระโมคคัลลานะบรรลุธรรมหลังจากอุปสมบทแล้วกี่วัน…
๑. บริกรรมว่า พุทโธ จัดเป็นการเจริญกัมมัฏฐานอะไร ? ๒. ข้อใด จัดเป็นวิปัสสนากัมมัฏฐาน ? ๓. ข้อใด ไม่ใช่กิเลสกาม ? ๔. เสียงประเภทใด จัดเป็นวัตถุกาม ? ๕. ปฏิบัติบูชามีประโยชน์สูงสุดอย่างไร ? ๖. การจัดเลี้ยงต้อนรับผู้มาเยือน จัดเข้าในข้อใด ? ๗. อะไรเป็นเหตุให้เกิดสุขทางกาย ? ๘. ผู้ถูกวิหิงสาวิตกครอบงำ มีพฤติกรรมเช่นไร ? ๙. วิหิงสาวิตกมีอะไรเป็นมูล ? ๑๐. วิตกเรื่องใด เป็นผลร้ายต่อสุขภาพจิต ? ๑๑. ผู้มีเนกขัมมวิตก…
๑. ศีลข้อที่ ๑ บัญญัติไว้เพื่อไม่ให้เบียดเบียนกันในเรื่องใด ? ๒. การทำร้ายกันเป็นเหตุให้นิ้วขาด จัดเข้าในข้อใด ? ๓. การกระทำใด ผิดศีลข้อที่๑ ? ๔. คนที่มีอายุสั้น เพราะผิดศีลข้อใด ? ๕. ข้อใด เป็นวัตถุแห่งปาณาติบาต ? ๖. คนมีจิตใจโหดร้าย ควรรักษาศีลข้อใด ? ๗. ศีลข้อที่ ๑ ขาดเพราะการกระทำในข้อใด ? ๘. ใช้งานสัตว์เกินกำลัง จัดเป็นทรกรรมใด ? ๙. ข้อใด ไม่จัดเป็นการผจญสัตว์? ๑๐. ยืมของไปแล้วตั้งใจไม่ส่งคืน จัดเป็นโจรกรรมใด…
๑. พุทธประวัติทำให้ทราบความเป็นไปของใคร ? ๒. ข้อใดแสดงความมีทิฏฐิมานะของชาวชมพูทวีป ? ๓. นครกบิลพัสดุ์ เคยเป็นที่อยู่ของใคร ? ๔. ชมพูทวีป แบ่งอาณาเขตออกเป็นกี่แคว้นใหญ่ ? ๕. พระเจ้าชัยเสนะ เป็นพระบิดาของใคร ? ๖. พระเจ้าสุทโธทนะกับเจ้าชายสิทธัตถะเกี่ยวข้องกันอย่างไร ? ๗. เจ้าชายสิทธัตถะ ประสูติในวรรณะใด ? ๘. ใครทำนายพระลักษณะเจ้าชายสิทธัตถะเป็นคนแรก ? ๙. ใครเป็นครูคนแรกของเจ้าชายสิทธัตถะ ? ๑๐. ใครเลี้ยงเจ้าชายสิทธัตถะหลังจากพระมารดาทิวงคต ? ๑๑. เจ้าชายสิทธัตถะได้ปฐมฌานใต้ต้นหว้าในพิธีมงคลใด ? ๑๒. ข้อใดไม่จัดอยู่ในเทวทูต ๔…
๑. ข้อใด เป็นความหมายของสติ? ๒. คนขาดสติสัมปชัญญะมีลักษณะเช่นไร ? ๓. สติสัมปชัญญะชื่อว่ามีอุปการะมาก เพราะเหตุใด ? ๔. หิริโอตตัปปะ จัดเป็นธรรมอะไร ? ๕. คนมีโอตตัปปะ มีลักษณะเช่นใด ? ๖. หิริโอตตัปปะช่วยป้องกันสังคมด้านใด ? ๗. ธรรมอันทำให้งาม ตรงกับข้อใด ? ๘. ข้อใด เป็นลักษณะของคนมีโสรัจจะ ? ๙. ข้อใด เป็นความหมายของบุพพการี? ๑๐. กตัญญูกตเวทีหมายถึงใคร ? ๑๑. ผู้รู้ดีรู้ชอบเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้ตาม ตรงกับข้อใด ? ๑๒.…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ภิกษุผู้ปรารถนาความตั้งอยู่ยั่งยืนของพระธรรมวินัย ควรปฏิบัติตนอย่างไร? ตอบ ควรตั้งอยู่ในสีลสามัญญตา ทิฏฐิสามัญญตา และลัชชีธรรม สำรวมในพระปาติโมกข์ ประกอบด้วยอาจาระและโคจระ เห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย สำเหนียกศึกษาในสิกขาบททั้งหลาย ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อุโบสถกรรม อุปสมบทกรรม อปโลกนกรรม อัพภานกรรม อุกเขปนียกรรม ใช้สงฆ์จำนวนเท่าไรเป็นอย่างน้อยจึงจะถูกต้องตามพระวินัยบัญญัติ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม จงอธิบายความหมายคำต่อไปนี้ ตอบ ปัญหาข้อที่ 4 ถาม ผ้าที่ไม่ทรงอนุญาตให้ใช้เป็นผ้ากฐิน ได้แก่ผ้าเช่นไรบ้าง? ตอบ ผ้าที่ไม่ทรงอนุญาตให้ใช้เป็นผ้ากฐิน ได้แก่ผ้าเช่นนี้ คือ ปัญหาข้อที่ 5…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระมหาบุรุษทรงทอดพระเนตรเห็นคนแก่ คนเจ็บ คนตาย แล้วทรงบรรเทาความเมาในอะไรได้? ตอบ ทรงบรรเทาความเมาในวัย ความเมาในความไม่มีโรค และความเมาในชีวิต ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ในการเสด็จออกบรรพชา พระมหาบุรุษทรงได้รับบาตรและจีวรจากใคร ? ตอบ จากฆฏิการพรหม ฯ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม ขณะที่พระพุทธองค์ประทับเสวยวิมุตติสุข ณ รัตนฆรเจดีย์ ทรงพิจารณาธรรมอะไร? ตอบ ทรงพิจารณาพระอภิธรรม ฯ ปัญหาข้อที่ 4 ถาม ยสกุลบุตรฟังธรรมอะไรจากพระพุทธองค์ จนบรรลุเป็นพระอรหันต์? จงบอกมาตามลำดับตั้งแต่ต้น ตอบ ฟังอนุปุพพีกถาและอริสัจสี่ 2…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม การสำรวมจิตให้พ้นจากบ่วงแห่งมาร ในหนังสือธรรมวิจารณ์ มีวิธีปฏิบัติอย่างไร ? ตอบ แนะนำวิธีปฏิบัติไว้ 3 ประการคือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สภาวทุกข์ สันตาปทุกข์ ได้แก่อะไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม พระพุทธดำรัสที่ตรัสว่า “สูทั้งหลายจงมาดูโลกนี้อันตระการดุจราชรถ” กับที่ตรัสกะโมฆราชว่า “โมฆราช ท่านจงมีสติทุกเมื่อ เล็งเห็นโลกโดยความเป็นของสูญ” ทรงมีพระประสงค์ต่างกันอย่างไร ? ตอบ พระพุทธดำรัสแรก ทรงมีพระประสงค์ จะทรงปลุกใจให้หยั่งเห็นซึ้งลงไปถึงคุณโทษประโยชน์มิใช่ประโยชน์แห่งสิ่งนั้นๆ อันคุมเข้าเป็นโลก พระพุทธดำรัสหลัง ทรงมีพระประสงค์ให้ถอนอัตตานุทิฏฐิ คือความตามเห็นว่าเป็นอัตตา ฯ ปัญหาข้อที่…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระวินัยแบ่งออกเป็นกี่อย่าง? อะไรบ้าง? ตอบ แบ่งออกเป็น 2 อย่าง คืออาทิพรหมจริยกาสิกขา 1 อภิสมาจาริกาสิกขา 1 ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม การผัดหน้า ไล้หน้า ทาหน้า ทรงห้ามและทรงอนุญาตไว้ในกรณ๊ใด? ตอบ ทรงห้ามในกรณีที่ทำเพื่อให้สวยงาม ทรงอนุญาตในกรณีที่อาพาธ เช่น เป็นโรคผิวหนัง เป็นต้น ฯ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม ภิกษุเปลือยกายในกรณีต่อไปนี้ ต้องอาบัติอะไรหรือไม่? ตอบ ปัญหาข้อที่ 4 ถาม บาตรที่ทรงอนุญาตให้ใช้มีกี่ชนิด และกี่ขนาด? อะไรบ้าง?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระสาวกที่พระพุทธองค์ทรงส่งไปประกาศพระศาสนาครั้งแรก มีจำนวนเท่าไร? ประกอบด้วยใครบ้าง? ตอบ มี 60 องค์ ฯ ประกอบด้วยพระปัญจวัคคีย์ พระยสะ สหายพระยสที่ปรากฏนาม 4 องค์ และไม่ปรากฏนามอีก 50 องค์ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระอัสสชิได้แสดงธรรมแก่อุปติสสปริพาชก มีใจความย่อว่าอย่างไร? ตอบ มีใจความย่อว่า “ธรรมใดเกิดแต่เหตุ พระศาสดาทรงแสดงเหตุแห่งธรรมนั้น และความดับแห่งธรรมนั้น พระศาสดาตรัสสอนอย่างนี้” ฯ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม อุบาสกผู้ประกาศตนถึงรัตนะ 2 และรัตนะ 3 ว่าเป็นสรณะคนแรก…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ตจปัญจกกัมมัฏฐาน มีอะไรบ้าง? เรียกอีกอย่างหนึ่งว่าอย่างไร? เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐานหรือของวิปัสสนากัมมัฏฐาน? ตอบ ตจปัญจกกัมมัฏฐาน มี เกสา ผม โลมา ขน นขา เล็บ ทนฺตา ฟัน และ ตโจ หนัง ฯ เรียกอีกอย่างว่ามูลกัมมัฏฐาน ฯ เป็นอารมณ์ได้ทั้งสมถกัมมัฏฐาน และ วิปัสสนากัมมัฏฐาน ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สังขตธรรม และ อสังขตธรรม ต่างกันอย่างไร? สัตว์ ต้นไม้ ภูเขา เป็นสังขตธรรม เพราะมีลักษณะอย่างไร?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สิกขา และ สิกขาบท ได้แก่อะไร? ตอบ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อาบัติ คืออะไร? ว่าโดยชื่อมีอะไรบ้าง? ตอบ อาบัติ คือโทษที่เกิดเพราะความละเมิดในข้อที่พระพุทธเจ้าห้าม ฯ ว่าโดยชื่อมี ปัญหาข้อที่ 3 ถาม จงอธิบายความหมายของอาบัติต่อไปนี้ ตอบ ปัญหาข้อที่ 4 ถาม ภิกษุฆ่ามนุษย์ ฆ่าสัตว์เดียรัจฉาน ต้องอาบัติอะไร? ตอบ ปัญหาข้อที่ 5 ถาม สังหาริมทรัพย์ และ อสังหาริมทรัพย์ ได้แก่ทรัพย์เช่นไร? ตอบ ปัญหาข้อที่…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ชมพูทวีปแบ่งเป็น 2 ส่วนใหญ่ ๆ คืออะไรบ้าง? ตอบ คือมัชฌิมชนบท และ ปัจจันตชนบท ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระมหาบุรุษประสูติที่ไหน? เมื่อไร? ตอบ พระมหาบุรุษประสูติที่ลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับกรุงเทวทหะ ฯ เมื่อวันเพ็ญ เดือน 6 ก่อนพุทธศก 80 ปี ฯ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม อสิตดาบสกล่าวทำนายพระมหาบุรุษไว้ว่าอย่างไร? ตอบ อสิตดาบสกล่าวทำนายพระมหาบุรุษไว้ว่ามีคติเป็น 2 คือถ้าอยู่ครองฆราวาส จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ถ้าออกบวช จักได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ธรรมที่ได้ชื่อว่ามีอุปการะมาก คือธรรมอะไร? เพราะเหตุไรจึงจัดว่ามีอุปการะมาก? ตอบ ธรรมที่ได้ชื่อว่ามีอุปการะมาก คือ สติ ความระลึกได้ และ สัมปชัญญะ ความรู้ตัว ฯ จัดว่ามีอุปการะมาก เพราะเป็นคุณธรรมอุดหนุนให้สำเร็จประโยชน์เกื้อกูลในกิจทั้งปวง ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม รัตนะ 3 อย่าง คืออะไรบ้าง? รัตนะที่ 2 มีคุณอย่างไร? ตอบ รัตนะ 3 อย่าง คือ พุทธรัตนะ ธรรมรัตนะ สังฆรัตนะ ฯ คุณของรัตนะที่ 2 คือ…
๑. พระพุทธศาสนาสอนให้เชื่อเรื่องใด ? ๒. การกระทำทางกาย เรียกว่าอะไร ? ๓. สิ่งที่ใจเข้าไปยึดเหนี่ยวเป็นเหตุให้ทำกรรม เรียกว่าอะไร ? ๔. กรรมเป็นเหตุนำสัตว์ไปสู่สุคติและทุคติ เรียกว่าอะไร ? ๕. ข้อใด ไม่ใช่อกุศลกรรมบถ ? ๖. ข้อใด เป็นทั้งอกุศลกรรมบถและรากเหง้าของอกุศลอื่น ? ๗. ทรัพย์สมบัติ จัดเป็นอารมณ์ของอกุศลกรรมบถใด ? ๘. ข้อใด เป็นอกุศลกรรมบถเกิดขึ้นทางมโนทวาร ? ๙. ข้อใด เป็นองค์แห่งปาณาติบาต ? ๑๐. องค์แห่งปาณาติบาตที่ให้สำเร็จเป็นกรรมบถ คือข้อใด ? ๑๑.…
๑. ประวัติของพระพุทธเจ้าและสาวก คือข้อใด ? ๒. ความเชื่อถือข้อใด แสดงความเป็นผู้มีมานะถือตัวของชาวชมพูทวีป ? ๓. ชมพูทวีปแบ่งออกเป็นกี่แคว้นใหญ่ ? ๔. ใครประกอบด้วยลักษณะแห่งเบญจกัลยาณี ? ๕. เมื่ออสิตดาบสไหว้พระสิทธัตถกุมาร ราชสกุลได้ทำอย่างไร ? ๖. พราหมณ์ชื่ออะไร ทำนายเจ้าชายสิทธัตถะว่า ต้องออกบวชแน่นอน ? ๗. เจ้าชายสิทธัตถะ มีน้องชายร่วมพระราชบิดา คือใคร ? ๘. เจ้าชายสิทธัตถะทรงเห็นคนแก่ จึงบรรเทาความเมาในอะไรได้ ? ๙. ในวันที่พระมหาบุรุษเสด็จออกผนวช มีใครห้ามปราม ? ๑๐. การบำเพ็ญทุกรกิริยาในวาระที่ ๓ พระมหาบุรุษทรงทำอย่างไร…