ปัญหาข้อที่ 1
ถาม พุทธานุพุทธประวัติ ให้ความรู้แก่ผู้ศึกษาทางใดบ้าง ? จงอธิบายพอได้ใจความ
ตอบ พุทธานุพุทธประวัติ ให้ความรู้แก่ผู้ศึกษาดังนี้
- ทางประวัติศาสตร์ เช่นความเป็นไปของบ้านเมืองในครั้งพุทธกาล และลัทธิธรรมเนียมของประชาชนในสมัยนั้น
- ทางจรรยาของพระพุทธเจ้าและจรรยาของเหล่าพระอริยสาวก
- ทางธรรมวินัยที่ปรากฏในตำนานและความเป็นมาแห่งศาสนธรรม พร้อมทั้งตัวอย่างการบำรุงพระพุทธศาสนาให้รุ่งเรือง
ปัญหาข้อที่ 2
ถาม ข้ออุปมาว่า “ไม้แห้งที่วางไว้บนบก ไกลน้ำ สามารถสีให้เกิดไฟได้” เกิดขึ้นแก่ใคร ? โดยนำไปเปรียบกับอะไร ?
ตอบ เกิดขึ้นแก่พระมหาบุรุษ คือองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ โดยทรงนำไปเปรียบกับสมณพราหมณ์ทั้งหลายว่า สมณพราหมณ์บางพวกมีกายหลีกออกจากกาม ใจก็ละความรักใคร่ในกาม สงบดีแล้ว หากพากเพียรพยายามอย่างถูกต้องย่อมสามารถตรัสรู้ธรรมได้ ฯ
ปัญหาข้อที่ 3
ถาม ในอนัตตลักขณสูตร พระพุทธองค์ตรัสอะไรว่าเป็นอนัตตา ?
ตอบ ตรัสว่ารูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ที่เรียกว่าขันธ์ 5 เป็นอนัตตา ฯ
ปัญหาข้อที่ 4
ถาม โอวาทปาฏิโมกข์ใจความย่อว่าอย่างไร ? ทรงแสดงที่ไหน ?
ตอบ โอวาทปาฏิโมกข์มีใจความย่อว่า การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม การทำใจให้บริสุทธิ์ ฯ ทรงแสดงที่วัดเวฬุวนาราม กรุงราชคฤห์ ฯ
ปัญหาข้อที่ 5
ถาม ธรรมจักษุหมายถึงอะไร ? ใครได้บรรลุเป็นองค์แรก ?
ตอบ ธรรมจักษุหมายถึงดวงตาเห็นธรรม ได้แก่โสดาปัตติมรรค ฯ พระอัญญาโกณฑัญญะได้บรรลุเป็นองค์แรก ฯ
ปัญหาข้อที่ 6
ถาม ธรรมุเทศ 4 ข้อ ที่พระรัฐบาลแสดงแก่พระเจ้าโกรัพยะ มีใจความว่าอย่างไรบ้าง ?
ตอบ ธรรมุเทศ 4 ข้อ มีใจความว่า
- โลกคือหมู่สัตว์ อันชราเป็นผู้นำ นำเข้าไปใกล้ ไม่ยั่งยืน
- โลกคือหมู่สัตว์ ไม่มีผู้ป้องกัน ไม่เป็นใหญ่จำเพาะตน
- โลกคือหมู่สัตว์ ไม่มีอะไรเป็นของตนจำต้องละทิ้งสิ่งทั้งปวงไป
- โลกคือหมู่สัตว์ พร่องอยู่เป็นนิตย์ ไม่รู้จักอิ่ม เป็นทาสแห่งตัณหา
ปัญหาข้อที่ 7
ถาม ปัญหาว่า “โลกคือหมู่สัตว์ อันอะไรปิดบังไว้ จึงหลงดุจอยู่ใน ที่มืด” ดังนี้ ใครเป็นผู้ถาม ? ได้รับคำพยากรณ์ว่าอย่างไร ?
ตอบ อชิตมาณพเป็นผู้ถาม ฯ ได้รับการพยากรณ์ว่า โลกคือหมู่สัตว์ อันอวิชชาคือความไม่รู้แจ้งปิดบังไว้ จึงหลงดุจอยู่ในที่มืด ฯ
ปัญหาข้อที่ 8
ถาม พระสาวกสาวิกาต่อไปนี้ ได้รับยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางใด ?
- พระอัญญาโกญทัญญะเถระ
- พระมหากัสสปะเถระ
- พระราธะเถระ
- พระอุบลวรรณาเถรี
- พระธัมมทินนาเถรี
ตอบ
- พระอัญญาโกญทัญญะ ได้รับยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางรัตตัญญู
- พระมหากัสสปะเถระ ได้รับยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางถือธุดงค์
- พระราธะเถระ ได้รับยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางผู้มีปฏิภาณ
- พระอุบลวรรณาเถรี ได้รับยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางมีฤทธิ์
- พระธัมมทินนาเถรี ได้รับยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางธรรมกถึก
ปัญหาข้อที่ 9
ถาม ปาวาลเจดีย์และมกุฏพันธนเจดีย์ มีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าอย่างไร ?
ตอบ ปาวาลเจดีย์ เป็นที่ทรงปลงพระชนมายุสังขาร ฯ มกุฏพันธนเจดีย์ เป็นที่ถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ ฯ
ปัญหาข้อที่ 10
ถาม การทำสังคายนาครั้งแรก ทำที่ไหน ? ใครทำหน้าที่ปุจฉา และวิสัชนา ?
ตอบ การทำสังคายนาครั้งแรก ทำที่ถ้ำสัตตบรรณคูหา ฯ พระมหากัสสปเถระทำหน้าที่ปุจฉา พระอุบาลีเถระทำหน้าที่วิสัชนาพระวินัย พระอานนท์เถระทำหน้าที่วิสัชนาพระสูตรและพระอภิธรรม ฯ