แนวข้อสอบนักธรรมและธรรมศึกษา รวมข้อสอบเก่านักธรรมและธรรมศึกษา พร้อมเฉลยทุกระดับ ทั้งนักธรรมชั้นตรี โท และเอก และธรรมศึกษาชั้นตรี โท เอก สำหรับอ่านทบทวนความรู้ ศึกษาแนวข้อสอบ ก่อนสอบธรรมสนามหลวงทุกระดับชั้น
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พุทธประวัติว่าด้วยเรื่องอะไร ? มีความสำคัญอย่างไรที่ต้องเรียนรู้ ? ตอบ ว่าด้วยเรื่องความเป็นมาของพระพุทธเจ้า เป็นการแสดงพระพุทธจริยาในด้านต่างๆ ของพระองค์ให้ปรากฏ ฯ มีความสำคัญในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนา เพราะแสดงพระพุทธจริยาให้ปรากฏ เช่นเดียวกับตำนานย่อมมีความสำคัญต่อชาติของตนที่ให้รู้ได้ว่าชาติได้เป็นมาแล้วอย่างไร ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระนามและนามต่อไปนี้…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม หิริกับโอตตัปปะ ต่างกันอย่างไร ? ตอบ ต่างกันอย่างนี้ หิริ คือ ความละอายใจตนเองที่จะประพฤติชั่ว ส่วนโอตตัปปะ คือ ความเกรงกลัวผลของความชั่วที่ตนจะได้รับ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม คำว่า พระธรรม…
๑. พระพุทธศาสนาสอนว่า สิ่งที่สามารถทำให้คนกลายสภาพเป็นสัตว์ หรือเทวดาได้ คืออะไร ? ๒. กรรมที่จะนำสัตว์ไปสู่ทุคติและสุคตินั้น เรียกว่าอะไร ? ๓. การได้ไปเกิดเป็นมนุษย์ เทวดา พรหม เรียกว่าอะไร ? ๔. ในการทำความดีและความชั่ว มีอะไรเป็นใหญ่ ?…
๑. ปัญจมหาวิโลกนะที่พระมหาสัตว์ทรงพิจารณาถึง คือข้อใด ? ๒. ข้อใด แสดงความเป็นผู้มีมานะของชาวชมพูทวีป ? ๓. ข้อใด ไม่ใช่สหชาติกับเจ้าชายสิทธัตถะ ? ๔. พระอนุชาต่างพระมารดาของเจ้าชายสิทธัตถะ มีพระนามว่าอะไร ? ๕. เจ้าชายสิทธัตถะ ทรงเปล่งอาสภิวาจาในคราวใด ?…
๑. นักศึกษาควรมองโลก โดยเปรียบเทียบกับอะไร ? ๒. พระพุทธองค์ตรัสเรียกคนไร้วิจารณญาณว่าอะไร ? ๓. พระองค์ตรัสเรียก ผู้รู้โลกตามความเป็นจริงว่าอะไร ? ๔. ทรงมีพุทธประสงค์ใด จึงตรัสชวนให้มาดูโลกนี้ ? ๕. คนเช่นไร ควรสงเคราะห์เข้าในคำว่า “มาร” ?…
๑. เครื่องควบคุมความประพฤติทางกาย วาจา ให้เรียบร้อยคือ….. ? ๒. เป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา ได้แก่….. ? ๓. พาณิชสองพี่น้อง เข้าถึงพระรัตนตรัยด้วยวิธีใด ? ๔. สรณคมน์ หมายเอาการถึงสรณะในข้อใด ? ๕. การขาดสรณคมน์ไม่มีโทษ เพราะ…..…
๑. อนุพุทธะองค์แรกในพระพุทธศาสนาคือใคร ? ๒. พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ใคร เป็นครั้งแรก ? ๓. ก่อนบวช พระอัญญาโกณฑัญญะเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านใด ? ๔. พระอัญญาโกณฑัญญะนิพพานที่ไหน ? ๕. ดวงตาเห็นธรรม หมายความว่าอย่างไร ? ๖. ส่วนสุด…
๑. ผู้หมั่นเจริญกัมมัฏฐาน ย่อมได้รับประโยชน์อย่างไร ? ๒. ผู้เริ่มเจริญกัมมัฏฐาน ควรเลือกสถานที่เช่นไร ? ๓. ข้อใดเป็นอาการเบื้องต้นในการเจริญอานาปานสติ ? ๔. ผลของการเจริญวิปัสสนาเบื้องต้นคืออะไร ? ๕. การเจริญวิปัสสนา เป็นเหตุให้รู้แจ้งอะไร ? ๖. ผลสูงสุดแห่งการเจริญวิปัสสนา…
๑. “ศีลธรรมไม่กลับมา โลกาจะวินาศ” ศีลธรรม หมายถึงอะไร ? ๒. จะปลูกพืชต้องเตรียมดิน หากจะปลูกคุณธรรมให้มั่นคงในใจเล่า ต้องทำสิ่งใดก่อน ? ๓. ตึกพังเพราะฐานที่ตั้งไม่ดี ชีวิตพังทลายเพราะฐานข้อใดไม่ดี ? ๔. อะไร เป็นเหตุสำคัญที่ทำให้ใจคนมั่นคงต่อความดี ? ๕.…
๑. พระเจ้าสุทโธทนะเป็นพระราชโอรสของใคร ? ๒. พระมารดาของเจ้าชายสิทธัตถะ มีพระนามว่าอะไร ? ๓. พระบิดาของเจ้าชายสิทธัตถะ มีพระนามว่าอะไร ? ๔. คำว่า “สิทธัตถะ” แปลว่าอะไร ? ๕. เมื่อประสูติแล้ว เจ้าชายสิทธัตถะเสด็จดำเนินได้กี่ก้าว ?…
๑. ผู้มีความรอบคอบ ทำงานมีประสิทธิภาพ เพราะมีธรรมอะไร ? ๒. “มียศอย่าประมาท มีอำนาจอย่ามัวเมา” สอนให้มีธรรมอะไร ? ๓. การก่อการร้ายเป็นเหตุให้โลกเดือดร้อน เพราะขาดคุณธรรมใด ? ๔. คนมีโอตตัปปะ ย่อมเกิดความรู้สึกอย่างไร ? ๕. “ใครแช่ง…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ในสังฆกรรมทั้ง 4 นั้น การสวดอนุสาวนามีอยู่ในกรรมไหนบ้าง ? ในแต่ละกรรมนั้นให้สวดกี่ครั้ง ? ตอบ มีอยู่ใน ญัตติทุติยกรรม และ ญัตติจตุตถกรรม ฯ ในญัตติทุติยกรรมให้สวด 1 ครั้ง ในญัตติจตุตถกรรมให้สวด…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม รูปกายอุบัติและธรรมกายอุบัติ แห่งพระมหาบุรุษนั้น มีความหมายว่าอย่างไร ? ตอบ รูปกายอุบัติ คือความอุบัติในสมัยลงสู่พระครรภ์และในสมัยประสูติจากพระครรภ์ ส่วนธรรมกายอุบัติ คือการตรัสรู้พระอนุตรสัมมาสัมโพธิญาณ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ข้ออุปมาว่า “ไม้แห้งที่วางไว้บนบก ไกลน้ำ สามารถสีให้เกิดไฟได้”…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม การสำรวมจิตให้พ้นจากบ่วงแห่งมาร ในธรรมวิจารณ์ท่านแนะนำวิธีปฏิบัติไว้อย่างไร ? และถ้าจะจัดเข้าในไตรสิกขา จัดได้อย่างไร ? ตอบ แนะนำวิธีปฏิบัติไว้ 3 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อนิจจตาแห่งสังขารทั้งหลาย จะกำหนดรู้ได้ด้วยวิธีใดบ้าง ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ภิกษุผู้ละเมิดสิกขาบทนอกพระปาฏิโมกข์ต้องอาบัติอะไรได้บ้าง ? ตอบ ต้องอาบัติถุลลัจจัย และ ทุกกฏ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระพุทธองค์ทรงอนุญาตให้ภิกษุไว้ผมได้ยาวที่สุดเท่าไร ? ไว้ได้นานที่สุดเท่าไร ? ตอบ ไม่เกิน 2…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ประวัติอนุพุทธบุคคลมีความสำคัญต่อผู้ศึกษาอย่างไร ? ตอบ ทำให้ผู้ศึกษาได้รับความรู้ในจริยาวัตรและคุณความดีที่ท่านได้บำเพ็ญมา ตลอดจนถึงผลงานในการช่วยเผยแผ่พระพุทธศาสนาอันทำให้เจริญสืบมาถึงทุกวันนี้ นำให้เกิดความเลื่อมใสและความนับถือ เป็นทิฏฐานุคติอันดี สามารถน้อมนำมาปฏิบัติตามได้ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม คำที่มีอยู่ในธัมมจักกัปปวัตตนสูตรต่อไปนี้ ได้แก่อะไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ตจปัญจกกัมมัฏฐานได้แก่อะไรบ้าง ? จัดเป็นสมถะหรือวิปัสสนา ? จงอธิบาย ตอบ ได้แก่ เกสา โลมา นขา ทันตา และตโจ ฯ เป็นได้ทั้งสมถะและวิปัสสนา ถ้าเพ่งกำหนดยังจิตให้สงบด้วยภาวนา เป็นสมถะ ถ้าเพ่งพิจารณาถึงความแปรปรวนเปลี่ยนแปลงไป…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม กิจที่บรรพชิตไม่ควรทำเรียกว่าอะไร ? มีอะไรบ้าง ? ตอบ เรียกว่าอกรณียกิจ ฯ มีดังนี้คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ภิกษุฆ่าสัตว์ให้ตายและพยายามฆ่าตนเอง ต้องอาบัติอะไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 3…