แนวข้อสอบนักธรรมและธรรมศึกษา รวมข้อสอบเก่านักธรรมและธรรมศึกษา พร้อมเฉลยทุกระดับ ทั้งนักธรรมชั้นตรี โท และเอก และธรรมศึกษาชั้นตรี โท เอก สำหรับอ่านทบทวนความรู้ ศึกษาแนวข้อสอบ ก่อนสอบธรรมสนามหลวงทุกระดับชั้น
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม เมื่อพระพุทธเจ้าประสูติได้ 5 วัน และ 7 วัน มีเหตุการณ์สำคัญอะไรเกิดขึ้น ? ตอบ เมื่อประสูติได้ 5 วัน พระราชบิดาเชิญพราหมณ์ 108 คนมาฉันโภชนาหาร ทำนายพระลักษณะและขนานพระนาม และเมื่อประสูติได้…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ในทางโลก ดูคนงามกันที่รูปร่างหน้าตา ในทางพระพุทธศาสนา ดูคนงามกันที่ไหน ? ตอบ ในทางพระพุทธศาสนา ดูคนงามกันที่มีคุณธรรมอันทำให้งาม 2 ประการ คือ ขันติ ความอดทน และโสรัจจะ ความสงบเสงี่ยม ฯ ปัญหาข้อที่…
๑. ธรรมชาติที่มีอิทธิพลเหนือดวงดาว ผีสางเทวดา ตรงกับข้อใด ? ก. เทวานุภาพข. พระผู้เป็นเจ้าค. เครื่องรางของขลังง. กฎแห่งกรรม ๒. การประกอบกรรมดี ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ เรียกว่าอะไร ? ก. กุศลเจตนาข. อกุศลเจตนาค. กุศลกรรมง. อกุศลกรรม…
๑. การศึกษาพุทธานุพุทธประวัติ ได้ความรู้ทางใดบ้าง ? ก. ประวัติศาสตร์ข. พุทธจริยาค. ศาสนธรรมง. ถูกทุกข้อ ๒. ประชาชนส่วนใหญ่ก่อนพุทธกาล นับถือศาสนาใด ? ก. ศาสนาพราหมณ์ข. ศาสนาพุทธค. ศาสนาซิกง. ศาสนาอิสลาม ๓. ข้อใด…
๑. คำว่า “โลก” ในบาลีว่า “เอถ ปสฺสถิมํ โลกํ” หมายถึงข้อใด ? ๒. พระพุทธเจ้าตรัสสอนให้ดูโลกอย่างไร ? ๓. ข้อใด เป็นพุทธประสงค์ให้มาดูโลก ? ๔. ทำอย่างไร จึงจะไม่ถูกเรียกว่า “พวกคนเขลา”…
๑. สามัญชนปฏิบัติตนอย่างไร จึงชื่อว่าตามรอยพระอรหันต์ ? ๒. คฤหัสถ์ปรารถนาชำระตนให้หมดจด ควรปฏิบัติอย่างไร ? ๓. ศีลที่ต้องรักษาตามกาลที่กำหนดไว้ ตรงกับข้อใด ? ๔. การรักษาศีลข้อใด เป็นความเชื่อที่ผิด ? ๕. การถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ หมายถึงอะไร ?…
๑. อนุพุทธประวัติ มีความหมายตรงกับข้อใด ? ๒. สังฆรัตนะเกิดขึ้นในโลก เมื่อทรงแสดงธรรมใด ? ๓. ปัญจวัคคีย์ติดตามอุปัฏฐากพระมหาบุรุษ ด้วยหวังอะไร ? ๔. ปัญจวัคคีย์คิดอย่างไรต่อพระมหาบุรุษ จึงเลิกอุปัฏฐาก ? ๕. ธรรมจักษุ ดวงตาเห็นธรรม คือข้อใด…
๑. ข้อใด เป็นวิธีปฏิบัติทำให้จิตผ่องใส ? ๒. ข้อใด เป็นผลของการเจริญกัมมัฏฐาน ? ๓. เมื่อกล่าวบทว่า “อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ …” ควรระลึกถึงอะไร ? ๔. บทว่า “สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม…
๑. คุณธรรมอะไร เป็นเครื่องป้องกันความชั่วทางกายวาจา ? ๒. คุณธรรมอะไร ทำให้คนเป็นคนที่สมบูรณ์ ? ๓. คำว่า “สัตว์มีชีวิต” ในศีลข้อปาณาติบาต ตรงกับข้อใด ? ๔. อาชีพใด รักษาศีลข้อปาณาติบาตได้ยาก ? ๕. การเลี้ยงเสือไว้ในกรง…
๑. เรียนพุทธประวัติทำให้ทราบความเป็นไปของใคร ? ๒. ประโยชน์ในการเรียนรู้พุทธประวัติ คือข้อใด ? ๓. สาเหตุหลักที่ทำให้พวกอริยกะเจริญกว่าพวกมิลักขะ คืออะไร ? ๔. นครที่ได้นามว่ากบิลพัสดุ์ เพราะเหตุใด ? ๕. พระโคตรของพระมหาบุรุษ มีความหมายเนื่องมาจากสิ่งใด ? ๖.…
๑. ธรรมอะไร ทำให้เป็นคนรอบคอบ ? ๒. ขาดธรรมอะไร แม้มีชีวิตอยู่ก็ชื่อว่าตาย ? ๓. คนเช่นไร ไตร่ตรองทุกสิ่งที่ทำ ทุกคำที่พูด ทุกสิ่งที่คิด ? ๔. คนขาดธรรมอะไร ทำชั่วได้ทุกอย่าง ? ๕. “ทำดีมักกลัว…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อย่างไรเรียกว่า สงฆ์ผู้พร้อมเพรียง และสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงนั้นสามารถทำสังฆกรรมใดได้บ้าง ? ตอบ ภิกษุผู้อยู่ในสมานสังวาสสีมา แปลว่าแดนมีสังวาสเสมอกัน เป็นแดนที่กำหนดความพร้อมเพรียง มีสิทธิในอันจะเข้าอุโบสถ ปวารณา และสังฆกรรมร่วมกัน ทั้งหมดเข้าประชุมกันเป็นสงฆ์ หรือนำฉันทะของภิกษุผู้ไม่มาเข้าประชุม เรียกว่า สงฆ์ผู้พร้อมเพรียง ฯ สามารถทำสังฆกรรมทั้ง…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม บุพพนิมิต 5 ประการที่เกิดแก่พระโพธิสัตว์ ก่อนจะจุติลงปฏิสนธิในครรภ์พระมารดาคืออะไรบ้าง ? ตอบ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สัมปทาคุณ 3 ประการของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คืออะไรบ้าง ? เกิดผลดีอย่างไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อุทเทสแห่งนิพพิทา ดังต่อไปนี้ มีความหมายว่าอย่างไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อุทเทสว่า “เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา” นั้น การสำรวมจิตทำอย่างไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อภิสมาจาร คืออะไร ? ภิกษุล่วงละเมิดจะเกิดความเสียหายอย่างไร ? ตอบ อภิสมาจาร คือ ธรรมเนียมของภิกษุ ฯ ถ้าล่วงละเมิดแต่บางอย่างหรือบางครั้งก็เสียหายน้อย แต่ถ้าล่วงละเมิดมากอย่างหรือเป็นนิตย์ ธรรมเนียมย่อมกลายไปหรือเสื่อมไป ภิกษุจะแตกเป็น 2 พวก คือเคร่งและไม่เคร่ง…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อนุพุทธบุคคล คือใคร ? ท่านเหล่านั้นมีความสำคัญต่อพระศาสดาอย่างไร ? ตอบ คือ สาวกผู้ตรัสรู้ตามพระพุทธเจ้า ฯ มีความสำคัญอย่างนี้ แม้พระศาสดาได้ตรัสรู้และทรงแสดงธรรม แต่เมื่อขาดผู้รู้ธรรมและรับปฏิบัติ ความตรัสรู้ของพระองค์ก็ไม่สำเร็จประโยชน์ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม มูลกัมมัฏฐาน คืออะไร ? เจริญอย่างไรเป็นอารมณ์ของสมถะ ? เจริญอย่างไรเป็นอารมณ์ของวิปัสสนา ? ตอบ มูลกัมมัฏฐาน คือ กัมมัฏฐานเดิม ได้แก่ เกสา โลมา นขา ทันตา ตโจ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระศาสดาผู้เป็นสังฆบิดรดูแลภิกษุสงฆ์ ทรงทำหน้าที่ทางพระวินัยอย่างไร ? ตอบ ทรงทำหน้าที่ 2 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ทำไมต้องมีพระวินัยสำหรับปกครองหมู่ภิกษุ และหมู่ภิกษุทำไมต้องประพฤติตามพระวินัย ? ตอบ หากจะไม่มีพระวินัยสำหรับปกครอง หรือหมู่ภิกษุจะไม่ประพฤติตามพระวินัย…