แนวข้อสอบนักธรรมชั้นเอก รวมแนวข้อสอบนักธรรมชั้นเอก ซึ่งเป็นข้อสอบเก่าที่เคยออกในอดีตถึงปัจจุบัน ครอบคลุมทุกวิชาในหลักสูตร เช่น วิชาธรรม วินัยบัญญัติ พุทธานุพุทธประวัติ พร้อมเฉลยอย่างละเอียด เหมาะสำหรับใช้ทบทวนก่อนสอบจริง
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ปฏิจจสมุปบาทคืออะไร? พระพุทธเจ้าทรงพิจารณาปฏิจจสมุปบาท ที่ทรงกำหนดรู้แล้วนั้นอย่างไร? ณ สถานที่ใด? ตอบ คือ สภาพอาศัยปัจจัยเกิดขึ้นฯ ทรงพิจารณาตามลำดับและถอยกลับทั้งข้างเกิดข้างดับตลอดยาม 3 แห่งราตรี ฯ ณ ภายใต้ร่มไม้มหาโพธิ์ ฯ ปัญหาข้อที่ 2…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ในพหุลานุสาสนีที่สวดในเวลาทำวัตรเช้า ไม่มีทุกขลักษณะพระไตรลักษณ์ไม่ขาดไปข้อหนึ่งหรืออย่างไร? จงอธิบาย ตอบ ไม่ขาด เพราะลักษณะทั้ง 3 นี้ เป็นธรรมธาตุ ธรรมนิยาม ธรรมฐิติ ความตั้งอยู่แห่งธรรมที่คงอยู่มิได้ยักย้าย อีกประการหนึ่ง บาลีว่า ยทนิจฺจํ สิ่งใดไม่เที่ยง ตํ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม กรรมวาจาวิบัติเพราะสวดผิดฐานกรณ์นั้นอย่างไร ? ตอบ คือ การสวดธนิตเป็นสิถิล 1 สวดสิถิลเป็นธนิต 1 สวดวิมุตเป็นนิคคหิต 1 สวดนิคคหิตเป็นวิมุต 1 ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ติจีวราวิปปวาสสีมา…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พุทธประวัติ วิภาคที่ 1 ปุริมกาล และวิภาคที่ 3 อปรกาล ที่ทรงรจนาไว้แสดงถึงเรื่องอะไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ในขณะเสวยวิมุตติสุขใต้ร่มไม้มหาโพธิ์ พระพุทธเจ้าทรงพิจารณา ข้อธรรมอะไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร พึงกำหนดรู้ด้วยอาการอย่างไรบ้าง ? ตอบ ด้วยอาการดังนี้ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระบาลีว่า สิญฺจ ภิกฺขุ อิมํ นาวํ แปลว่า ภิกษุ เธอจงวิดเรือนี้…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรมจำแนกออกเป็นประเภท เรียกโดยชื่อมีอะไรบ้าง ? กรรมอะไรบ้างที่สงฆ์จตุวรรคทำได้ ? ตอบ มี อปโลกนกรรม 1 ญัตติกรรม 1 ญัตติทุติยกรรม 1 ญัตติจตุตถกรรม 1 ฯ เว้นปวารณา…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม จงเล่าความเป็นมาของพุทธโกลาหล ฯ ตอบ เมื่อสุทธาวาสมหาพรหมทั้งหลายลงมาเที่ยวประกาศทั่วหมื่นโลกธาตุว่า เบื้องหน้าแต่นี้ล่วงไปอีกแสนปี พระสัพพัญญูจะบังเกิดในโลก ถ้าใคร่จะพบเห็น จงเว้นจากเวรทั้ง 5 อุตส่าห์บำเพ็ญทาน รักษาศีล เจริญภาวนา กระทำการกุศลต่าง ๆ ดังนี้ จึงทำให้เกิดพุทธโกลาหลขึ้น ฯ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สหคตทุกข์ คือทุกข์เช่นไร ? มียศชื่อว่าเป็นทุกข์นั้น มีอธิบายอย่างไร ? ตอบ คือ ทุกข์ไปด้วยกัน หรือทุกข์กำกับกัน ได้แก่ทุกข์มีเนื่องมาจาก วิบุลผล ฯ มียศคือได้รับตั้งเป็นใหญ่กว่าคนสามัญเป็นชั้น ๆ ต้องเป็นอยู่เติบกว่าคนสามัญ จำต้องมีทรัพย์มากเป็นกำลัง…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อย่างไรเรียกว่า สงฆ์ผู้พร้อมเพรียง และสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงนั้นสามารถทำสังฆกรรมใดได้บ้าง ? ตอบ ภิกษุผู้อยู่ในสมานสังวาสสีมา แปลว่าแดนมีสังวาสเสมอกัน เป็นแดนที่กำหนดความพร้อมเพรียง มีสิทธิในอันจะเข้าอุโบสถ ปวารณา และสังฆกรรมร่วมกัน ทั้งหมดเข้าประชุมกันเป็นสงฆ์ หรือนำฉันทะของภิกษุผู้ไม่มาเข้าประชุม เรียกว่า สงฆ์ผู้พร้อมเพรียง ฯ สามารถทำสังฆกรรมทั้ง…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม บุพพนิมิต 5 ประการที่เกิดแก่พระโพธิสัตว์ ก่อนจะจุติลงปฏิสนธิในครรภ์พระมารดาคืออะไรบ้าง ? ตอบ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สัมปทาคุณ 3 ประการของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คืออะไรบ้าง ? เกิดผลดีอย่างไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อุทเทสแห่งนิพพิทา ดังต่อไปนี้ มีความหมายว่าอย่างไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อุทเทสว่า “เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา” นั้น การสำรวมจิตทำอย่างไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ในสังฆกรรมทั้ง 4 นั้น การสวดอนุสาวนามีอยู่ในกรรมไหนบ้าง ? ในแต่ละกรรมนั้นให้สวดกี่ครั้ง ? ตอบ มีอยู่ใน ญัตติทุติยกรรม และ ญัตติจตุตถกรรม ฯ ในญัตติทุติยกรรมให้สวด 1 ครั้ง ในญัตติจตุตถกรรมให้สวด…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม รูปกายอุบัติและธรรมกายอุบัติ แห่งพระมหาบุรุษนั้น มีความหมายว่าอย่างไร ? ตอบ รูปกายอุบัติ คือความอุบัติในสมัยลงสู่พระครรภ์และในสมัยประสูติจากพระครรภ์ ส่วนธรรมกายอุบัติ คือการตรัสรู้พระอนุตรสัมมาสัมโพธิญาณ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ข้ออุปมาว่า “ไม้แห้งที่วางไว้บนบก ไกลน้ำ สามารถสีให้เกิดไฟได้”…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม การสำรวมจิตให้พ้นจากบ่วงแห่งมาร ในธรรมวิจารณ์ท่านแนะนำวิธีปฏิบัติไว้อย่างไร ? และถ้าจะจัดเข้าในไตรสิกขา จัดได้อย่างไร ? ตอบ แนะนำวิธีปฏิบัติไว้ 3 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อนิจจตาแห่งสังขารทั้งหลาย จะกำหนดรู้ได้ด้วยวิธีใดบ้าง ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรมแต่ละประเภท ทรงอนุญาตให้สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำในที่เช่นไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ภัณฑุกรรม และ อุกเขปนียกรรม คืออะไร ? จัดเป็นสังฆกรรมประเภทไหน ? ตอบ ภัณฑุกรรม คือ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ปัญจมหาวิโลกนะ คืออะไร ? มีความเป็นมาอย่างไร ? ตอบ คือ การพิจารณาถึงความเหมาะสมใหญ่ 5 ประการ ฯ มีความเป็นมาอย่างนี้ คือเมื่อพระมหาสัตว์เป็นสันตุสิตเทวราชอยู่ในดุสิตเทวโลก หมู่เทวดามาทูลอาราธนาให้จุติลงไปบังเกิดในครรภ์พระมารดา ในลำดับนั้น พระมหาสัตว์ยังมิได้ทรงให้ปฏิญญาแก่หมู่เทวดาผู้มาทูลอาราธนา ต่อเมื่อทรงพิจารณาปัญจมหาวิโลกนะแลัว…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม กิเลสกามและวัตถุกาม ได้แก่อะไร ? อย่างไหนจัดเป็นมารและเป็นบ่วงแห่งมาร ? เพราะเหตุไร ? ตอบ กิเลสกาม ได้แก่ เจตสิกอันเศร้าหมอง ชักให้ใคร่ ให้รัก ให้อยากได้ กล่าวคือตัณหาความทะยานอยาก ราคะ ความกำหนัด…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรมมีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ? ตอบ มี 4 อย่าง คือ ถาม ในสีมาเดียวกัน ภิกษุจะประชุมกันทำสังฆกรรมวันหนึ่ง 2 ครั้งไม่ได้ ข้อนี้มีความจริงเป็นอย่างไร ? จงอธิบาย…