แนวข้อสอบนักธรรมชั้นเอก รวมแนวข้อสอบนักธรรมชั้นเอก ซึ่งเป็นข้อสอบเก่าที่เคยออกในอดีตถึงปัจจุบัน ครอบคลุมทุกวิชาในหลักสูตร เช่น วิชาธรรม วินัยบัญญัติ พุทธานุพุทธประวัติ พร้อมเฉลยอย่างละเอียด เหมาะสำหรับใช้ทบทวนก่อนสอบจริง
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อุทเทสว่า “สูทั้งหลายจงมาดูโลกนี้” โลกในที่นี้หมายถึงอะไร ? คนมีลักษณะอย่างไรชื่อว่าติดอยู่ในโลก ? ตอบ โลก ในที่นี้ โดยตรง ได้แก่แผ่นดินเป็นที่อาศัย โดยอ้อม ได้แก่หมู่สัตว์ผู้อาศัย คนผู้ไร้วิจารณญาณไม่หยั่งเห็นโดยถ่องแท้ เพลิดเพลินในสิ่งอันให้โทษ หลงระเริงจนเกินพอดีในสิ่งอันอาจให้โทษ ติดในสิ่งอันเป็นอุปการะจนถอนตนไม่ออก…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม มูลเหตุที่ทําให้เกิดสังฆกรรมมีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ? ตอบ มูลเหตุที่ทําให้เกิดสังฆกรรมมี 2 อย่าง ฯ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สงฆ์ผู้จะให้การอุปสมบทแก่กุลบุตร ในพระวินัยมีกําหนดจํานวนภิกษุไว้อย่างไร ? ถ้าไม่ครบตามจํานวนนั้น…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พุทธานุพุทธประวัติ ให้ความรู้แก่ผู้ศึกษาทางใดบ้าง ? จงอธิบายพอได้ใจความ ตอบ พุทธานุพุทธประวัติ ให้ความรู้แก่ผู้ศึกษาดังนี้ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อาสยะ และ ปโยคะ ในสัตตูปการสัมปทา หมายถึงอะไร ? ตอบ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อนิจจตา ความไม่เที่ยงแห่งสังขาร กําหนดรู้ในทางง่ายได้ด้วยอาการอย่างไร ? ตอบ กําหนดรู้ในทางง่ายได้ด้วยความเกิดขึ้นในเบื้องต้น และความสิ้นในเบื้องปลาย ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม คําว่า มาร และ บ่วงแห่งมาร หมายถึงอะไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรมมีอะไรบ้าง ? สังฆกรรมอะไรที่สงฆ์จตุวรรคทำไม่ได้ ? ตอบ สังฆกรรม มี ปวารณา ให้ผ้ากฐิน อุปสมบท และอัพภาน สงฆ์จตุวรรคทำไม่ได้ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สังฆกรรมย่อมวิบัติเพราะเหตุไรบ้าง…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระพุทธองค์ทรงยืนยันพระองค์เองว่า เป็นสัมมาสัมพุทธะ เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร ? ตอบ เพราะทรงอาศัยเหตุที่ตรัสรู้อริยสัจ 4 อันมีรอบ 3 มีอาการ 12 อย่างแจ่มแจ้ง ครบถ้วนทุกประการ จึงทรงปฏิญาณพระองค์ว่า เป็นสัมมาสัมพุทธะ ฯ ปัญหาข้อที่…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม บุคคลเช่นไรชื่อว่าติดอยู่ในโลก ? ผู้ติดอยู่ในโลกจะได้รับผลอย่างไร ? ตอบ บุคคลผู้ไร้พิจารณา ไม่หยั่งเห็นโดยถ่องแท้ เพลิดเพลินในสิ่งอันให้โทษ ระเริง จนเกินพอดีในสิ่งอันอาจให้โทษ ติดในสิ่งอันเป็นอุปการะ ชื่อว่าติดอยู่ในโลก ฯ ผู้ติดอยู่ในโลก ย่อมได้เสวยสุขบ้าง ทุกข์บ้าง อันสิ่งนั้น…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ญัตติและอนุสาวนา หมายถึงอะไร ? ญัตติมีใช้ในสังฆกรรมอะไรบ้าง ? ตอบ ญัตติ หมายถึง คาเผดียงสงฆ์ อนุสาวนา หมายถึง การสวดประกาศคำปรึกษาและข้อตกลงของสงฆ์ ฯ ญัตติมีใช้ใน 3 สังฆกรรม คือ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ศากยวงศ์สืบเชื้อสายมาจากใคร ? ที่ได้นามว่าศากยะ เพราะเหตุไร ? ตอบ สืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าโอกกากราช ฯ ที่ได้นามว่าศากยะเพราะเหตุ 2 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ที่สุดโต่งอันบรรพชิตไม่ควรเสพคืออะไรบ้าง ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระบรมศาสดาทรงชักชวนให้มาดูโลกนี้โดยมีพระประสงค์ อย่างไร ? ตอบ มีพระประสงค์เพื่อให้รู้จักสิ่งที่เป็นจริงอันมีอยู่ในโลก จักได้ละสิ่งที่เป็นโทษ และไม่ข้องติดอยู่ในสิ่งที่เป็นคุณ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม คำว่า มาร และ บ่วงแห่งมาร หมายถึงอะไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรม 4 นั้น อย่างไหนต้องทำในสีมา อย่างไหนทำนอกสีมาก็ได้ ? ตอบ ญัตติกรรม ญัตติทุติยกรรม และญัตติจตุตถกรรม ต้องทำในสีมาเท่านั้น ส่วนอปโลกนกรรม ทำนอกสีมาได้ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อาสภิวาจาคือวาจาเช่นไร ? มีใจความว่าอย่างไร ? ตอบ คือวาจาที่เปล่งอย่างองอาจ เป็นภาษิตของบุรุษพิเศษอาชาไนย ฯ มีใจความว่า เราเป็นผู้เลิศ เป็นผู้ใหญ่ เป็นผู้ประเสริฐแห่งโลก ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระพุทธองค์ทรงอธิษฐานจาตุรงคมหาปธาน…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ลักษณะเช่นใดบ้าง เป็นเครื่องกำหนดให้รู้ว่าสังขารทั้งหลายไม่เที่ยง ? จงอธิบาย ตอบ ลักษณะเป็นเครื่องกำหนดให้รู้ว่าสังขารทั้งหลายไม่เที่ยง มีดังนี้ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ทุกขลักขณะ และ ทุกขานุปัสสนา เป็นอย่างเดียวกันหรือต่างกัน ? จงอธิบาย ตอบ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม มูลเหตุที่ทำให้เกิดสังฆกรรมมีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ? ตอบ มูลเหตุที่ทำให้เกิดสังฆกรรมมี 2 อย่าง คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ญัตติและอนุสาวนา หมายถึงอะไร ? อนุสาวนามีใช้ในสังฆกรรมอะไรบ้าง ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พุทธานุพุทธประวัติ ให้ความรู้แก่ผู้ศึกษาทางใดบ้าง ? จงอธิบายพอได้ใจความ ตอบ พุทธานุพุทธประวัติ ให้ความรู้แก่ผู้ศึกษา ดังนี้ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม การที่พระพุทธองค์ทรงเลิกการทรมานพระวรกายแล้วกลับมาเสวยพระกระยาหาร เพราะทรงพิจารณาเห็นอย่างไร ? ตอบ เพราะทรงพิจารณาเห็นว่า คนที่ไม่บริโภคอาหารจนร่างกายหมดกำลัง…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อุทเทสว่า “สูทั้งหลายจงมาดูโลกนี้” โลกในที่นี้ หมายถึงอะไร ? คนมีลักษณะอย่างไรชื่อว่าหมกอยู่ในโลก ? ตอบ หมายถึง โลก โดยตรงได้แก่แผ่นดินเป็นที่อาศัย โดยอ้อมได้แก่หมู่สัตว์ผู้อาศัย ฯ คนผู้ไร้วิจารณญาณไม่หยั่งเห็นโดยถ่องแท้ เพลิดเพลินในสิ่งอันให้โทษ ระเริงจนเกินพอดีในสิ่งอันอาจให้โทษ ติดในสิ่งอันเป็นอุปการะจนถอนตนไม่ออก…
อนฺนโท พลโท โหติ วตฺถโท โหติ วณฺณโทยานโท สุขโท โหติ ทีปโท โหติ จกฺขุโท. ผู้ให้ข้าว ชื่อว่าให้กำลัง ผู้ให้ผ้า ชื่อว่าให้ผิวพรรณผู้ให้ยานพาหนะ ชื่อว่าให้ความสุข ผู้ให้ประทีปโคมไฟ ชื่อว่าให้จักษุ. (พุทฺธ) สํ. ส. ๑๕…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรมย่อมวิบัติ โดยอะไรบ้าง ? สงฆ์ให้อุปสมบทแก่อภัพพบุคคล เป็นสังฆกรรมวิบัติโดยอะไร ? ตอบ สังฆกรรมย่อมวิบัติโดยวัตถุ สีมา ปริสะ และกรรมวาจา ฯ สงฆ์ให้อุปสมบทแก่อภัพพบุคคล เป็นสังฆกรรมวิบัติโดยวัตถุ ฯ ปัญหาข้อที่ 2…