แนวข้อสอบนักธรรมชั้นเอก รวมแนวข้อสอบนักธรรมชั้นเอก ซึ่งเป็นข้อสอบเก่าที่เคยออกในอดีตถึงปัจจุบัน ครอบคลุมทุกวิชาในหลักสูตร เช่น วิชาธรรม วินัยบัญญัติ พุทธานุพุทธประวัติ พร้อมเฉลยอย่างละเอียด เหมาะสำหรับใช้ทบทวนก่อนสอบจริง
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระพุทธองค์ทรงปฏิญาณว่า เป็นสัมมาสัมพุทธะ เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร ? ตอบ ทรงอาศัยเหตุที่ตรัสรู้อริยสัจ 4 อย่างแจ่มแจ้งครบถ้วนทุกประการ จึงทรงปฏิญาณว่า เป็นสัมมาสัมพุทธะ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พุทธจักษุ กับธรรมจักษุ ต่างกันอย่างไร…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อนิจฺจตา ความไม่เที่ยงแห่งสังขาร กำหนดรู้ในทางง่ายได้ด้วยอาการอย่างไร ? ตอบ ด้วยความเกิดขึ้นในเบื้องต้น และความสิ้นในเบื้องปลาย ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ฆนสัญญา คืออะไร ? กำหนดเห็นสังขารอย่างไร จึงถอนสัญญานั้นได้ ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ภิกษุผู้ปรารถนาความตั้งอยู่ยั่งยืนของพระธรรมวินัย ควรปฏิบัติตนอย่างไร? ตอบ ควรตั้งอยู่ในสีลสามัญญตา ทิฏฐิสามัญญตา และลัชชีธรรม สำรวมในพระปาติโมกข์ ประกอบด้วยอาจาระและโคจระ เห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย สำเหนียกศึกษาในสิกขาบททั้งหลาย ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม อุโบสถกรรม อุปสมบทกรรม อปโลกนกรรม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระมหาบุรุษทรงทอดพระเนตรเห็นคนแก่ คนเจ็บ คนตาย แล้วทรงบรรเทาความเมาในอะไรได้? ตอบ ทรงบรรเทาความเมาในวัย ความเมาในความไม่มีโรค และความเมาในชีวิต ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ในการเสด็จออกบรรพชา พระมหาบุรุษทรงได้รับบาตรและจีวรจากใคร ? ตอบ จากฆฏิการพรหม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม การสำรวมจิตให้พ้นจากบ่วงแห่งมาร ในหนังสือธรรมวิจารณ์ มีวิธีปฏิบัติอย่างไร ? ตอบ แนะนำวิธีปฏิบัติไว้ 3 ประการคือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สภาวทุกข์ สันตาปทุกข์ ได้แก่อะไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ญัตติ กับ อนุสาวนา ต่างกันอย่างไร ? มีใช้ในสังฆกรรมอะไรบ้าง ? ตอบ ญัตติ คือการเผดียงสงฆ์ ส่วนอนุสาวนา คือการประกาศความปรึกษาและตกลงของสงฆ์ ฯ ญัตติ มีใช้ในญัตติกรรม ญัตติทุติยกรรม และญัตติจตุตถกรรม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระโพธิสัตว์เมื่อจะจุติลงสู่พระครรภ์พระมารดา เสด็จมาจากไหน ? ตอบ เสด็จมาจากดุสิตพิภพ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม บุคคลผู้เป็นสหชาติของพระศาสดา ที่บรรลุพระอรหัตก่อนและหลังพุทธปรินิพพานมีใครบ้าง ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 3 ถาม พระมหาบุรุษทรงดำเนินด้วยพระบาท…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม นิพัทธทุกข์ กับ สหคตทุกข์ ต่างกันอย่างไร ? ตอบ นิพัทธทุกข์ คือทุกข์เนืองนิตย์ หรือทุกข์เป็นเจ้าเรือน ได้แก่ หนาว ร้อน หิว ระหาย ปวดอุจจาระ ปวดปัสสาวะ ส่วนสหคตทุกข์…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรมมีกี่ประเภท? อะไรบ้าง? สังฆกรรมแต่ละประเภท ทรงอนุญาตให้สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำในที่เช่นไร? ตอบ สังฆกรรมมี 4 ประเภท คือ อปโลกนกรรม 1 ญัตติกรรม 1 ญัตติทุติยกรรม 1 ญัตติจตุตถกรรม 1…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ศากยวงศ์สืบเชื้อสายมาจากใคร? ที่ได้นามว่า ศากยะ เพราะเหตุไร? ตอบ สืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าโอกกากราช ฯ ที่ได้นามว่า ศากยะ เพราะเหตุ 2 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระวาจาที่พระมหาบุรุษทรงเปล่งครั้งแรก…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระพุทธดำรัสตอนหนึ่งว่า “สูทั้งหลายจงมาดูโลกนี้อันตระการดุจราชรถ” ดังนี้ โดยมีพระพุทธประสงค์อย่างไร? ตอบ มีพระพุทธประสงค์เพื่อทรงชักชวนแนะนำให้ดูถึงคุณโทษประโยชน์มิใช่ประโยชน์ของโลก เช่นเดียวกับดูละคร มิให้หลงชมความสวยงามต่างๆ แต่ให้เพ่งดูคติที่ดีและชั่ว มิให้เมามัวไปตามสิ่งนั้น ดังตรัสต่อไปอีกว่า เป็นที่คนเขลาหมกอยู่ แต่ผู้รู้หาข้องติดไม่ ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สงฆ์ผู้ทำสังฆกรรม ท่านจัดเป็นวรรคไว้อย่างไรบ้าง ? แต่ละวรรคทำกรรมอะไรได้บ้าง ? ตอบ จัดอย่างนี้ คือ แต่ละวรรคทำกรรมได้ดังนี้ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม สีมา คืออะไร ? มีความสำคัญอย่างไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม บารมี 10 ของพระมหาบุรุษมีอะไรบ้าง ? ท่านเปรียบเทียบบารมีข้อไหน กับอาวุธยุทโธปกรณ์ชนิดใด ในการต่อสู้กับหมู่มาร ? ตอบ บารมี 10 คือ ทานบารมี ศีลบารมี เนกขัมมบารมี ปัญญาบารมี วิริยบารมี…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สัทธรรมปฏิรูป คืออะไร ? เกิดขึ้นจากอะไร ? ตอบ คือ สัทธรรมชนิดที่ปลอมหรือเทียม ไม่ใช่สัทธรรมแท้ ฯ เกิดขึ้นจากความเห็นผิดหรือเข้าใจผิดของผู้เรียบเรียง เมื่อเรียบไปแม้ผิดก็หารู้ไม่ ด้วยเข้าใจว่าของตนถูก แล้วได้นำมาปนไว้ในสัทธรรมที่แท้ ฯ ปัญหาข้อที่ 2…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สังฆกรรม กับวินัยกรรม มีกำหนดบุคคลและสถานที่ต่างกันหรือเหมือนกันอย่างไร ? ตอบ ต่างกันดังนี้ สังฆกรรม ต้องประชุมสงฆ์ครบองค์ตามกำหนดแห่งกรรมนั้นๆ ต้องทำในสีมา เว้นไว้แต่อปโลกนกรรม ทำนอกสีมาก็ได้ ส่วนวินัยกรรม ไม่ต้องประชุมสงฆ์ และทำนอกสีมาก็ได้ ฯ ปัญหาข้อที่ 2…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระสารีบุตรปรินิพพานที่ไหน ? ท่านเลือกสถานที่นั้นเพราะเหตุไร ? ตอบ พระสารีบุตรปรินิพพานที่ นาลันทคาม แคว้นมคธ ฯ ท่านเลือกสถานที่นั้นเพราะตั้งใจจะโปรดนางสารีพราหมณีผู้เป็นมารดาของท่าน ให้พ้นจากมิจฉาทิฏฐิก่อนที่ท่านจะปรินิพพาน ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระมหากัสสปะ กับพระรัฐบาล…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อุทเทสว่า “สูทั้งหลายจงมาดูโลกนี้ อันตระการดุจราชรถที่พวกคนเขลาหมกอยู่ แต่พวกผู้รู้หาข้องอยู่ไม่” จงวิจารณ์ว่า ตอนไหนแสดงปรมัตถปฏิปทา ตอนไหนแสดงปรมัตถ์ ตอนไหนแสดงสังสารวัฏฏ์ ? เพราะเหตุไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ข้อว่า ผู้ใดจักระวังจิต…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงประมวล เรื่องอันเนื่องด้วยวินัยที่ภิกษุผู้เป็นเถระพึงเรียนรู้เป็นหลักไว้ในวินัยมุขเล่ม 3 คืออะไรบ้าง ? เมื่อเรียนรู้แล้วจะอำนวยประโยชน์อะไรบ้าง? ตอบ คือ ธรรมเนียม วิธี และกรณียะต่าง ๆ อันเนื่องด้วยวินัย ฯ ย่อมอาจจะอำนวยในหน้าที่ให้เป็นไปโดยเรียบร้อย…