แนวข้อสอบนักธรรมและธรรมศึกษา รวมข้อสอบเก่านักธรรมและธรรมศึกษา พร้อมเฉลยทุกระดับ ทั้งนักธรรมชั้นตรี โท และเอก และธรรมศึกษาชั้นตรี โท เอก สำหรับอ่านทบทวนความรู้ ศึกษาแนวข้อสอบ ก่อนสอบธรรมสนามหลวงทุกระดับชั้น
๑. การบูชามีกี่ประเภท ? ๒. การบูชาด้วยสิ่งของเรียกว่าอะไร ? ๓. การบูชาที่พระพุทธเจ้าสรรเสริญคือข้อใด ? ๔. การต้อนรับเรียกว่าอะไร ? ๕. ข้อใดจัดเป็นอามิสปฏิสันถาร ? ๖. ข้อใดจัดเป็นธัมมปฏิสันถาร ? ๗. กามวิตกเป็นเหตุให้ละเมิดศีลข้อใด…
๑. หลักธรรมใดเป็นข้อปฏิบัติเบื้องต้นในการทำความดี ? ๒. วินัยเป็นเรื่องเดียวกับข้อใด ? ๓. วัตถุประสงค์ของการรักษาศีลคืออะไร ? ๔. เจตนางดเว้นจากการทำผิดศีลเรียกว่าอะไร ? ๕. การกระทำใดผิดศีลข้อ ๑ ? ๖. การทำสัตว์ให้ได้รับความลำบากเรียกว่าอะไร ? .…
๑. การประชุมทำปฐมสังคายนาจัดขึ้นหลังจากพุทธปรินิพพาน กี่เดือน ? ๒. ประธานสงฆ์ทำปฐมสังคายนาพระธรรมวินัยคือใคร ? ๓. การทำปฐมสังคายนาพระธรรมวินัยปรารภเหตุกี่ประการ ? ๔. ผู้ใดกล่าวตู่พระธรรมวินัยเป็นเหตุให้ทำปฐมสังคายนา ? ๕. การประชุมทำปฐมสังคายนาจัดขึ้นที่ไหน ? ๖. กษัตริย์ผู้ถวายการอุปถัมภ์ทำปฐมสังคายนาทรงพระนามว่าอะไร ? ๗.…
๑. พหุปการธรรมหมายถึงธรรมในข้อใด ? ๒. ความหมายโดยตรงของสัมปชัญญะคือข้อใด ? ๓. เทวธรรมที่คุ้มครองโลกให้สงบร่มเย็นคือข้อใด ? ๔. ลักษณะของผู้มีหิริคือข้อใด ? ๕. คนมีโอตตัปปะมีลักษณะเช่นใด ? ๖. อดทนต่อความเจ็บป่วยได้เป็นความหมายของธรรมใด ? ๗. บุคคลที่หาได้ยากในโลกซึ่งเรียกว่าบุพพการีชน…
๑. ข้อใดเป็นพื้นฐานให้มนุษย์มีระเบียบวินัย ? ๒. ข้อใด ไม่ใช่ประโยชน์ของวินัย ? ๓. คำใดมีความหมายเช่นเดียวกับวินัย ? ๔. สังคมวุ่นวายเพราะคนขาดสิ่งใด ? ๕. ศีลเป็นหลักควบคุมความประพฤติด้านใด ? ๖. ศีลข้อ ๑ มุ่งส่งเสริมให้ผู้รักษามีหลักธรรมใด…
๑. อนุพุทธประวัติว่าด้วยประวัติของใคร ? ๒. สาวกรูปใดไม่มีประวัติปรากฏในอนุพุทธประวัติ ? ๓. พระนางสิริมหามายาทรงพระสุบินนิมิตเห็นสัตว์มงคลชนิดใด ? ๔. พระนางสิริมหามายาประสูติพระโอรส ณ สถานที่ใด ? ๕. เจ้าชายสิทธัตถะทรงเห็นคนแก่ คนเจ็บ คนตาย แล้วมีพระทัยเช่นใด ?…
๑. สมถกรรมฐานเป็นอุบายทำให้อะไรสงบ ? ๒. วิปัสสนากรรมฐานเป็นอุบายให้เกิดอะไร ? ๓. การเจริญวิปัสสนากรรมฐานมีประโยชน์อย่างไร ? ๔. กิเลสเป็นเหตุใคร่เรียกว่าอะไร ? ๕. สิ่งของอันน่าใคร่เรียกว่าอะไร ? ๖. ผู้ลุ่มหลงหมกมุ่นอยู่ในสิ่งอันน่าใคร่เพราะถูกอะไรครอบงำ ? ๗. การบูชาด้วยสิ่งของเรียกว่าอะไร…
๑. สิ่งที่ไม่ควรล่วงละเมิดคืออะไร ? ๒. ศีล ๕ เป็นประโยชน์แก่ใครบ้าง ? ๓. หลักธรรมใดเป็นพื้นฐานให้มนุษย์อยู่ร่วมกันอย่างปกติสุข ? ๔. เบญจศีลเป็นข้อปฏิบัติสำหรับใคร ? ๕. เบญจศีลได้แก่ศีลประเภทใด ? ๖. ข้อใดเป็นการทำผิดศีลข้อ ๑…
๑. เรียนพุทธประวัติทำให้ทราบประวัติของใคร ? ๒. ชมพูทวีปคืออาณาเขตประเทศใดในปัจจุบัน ? ๓. ทวีปใดอยู่ทางตอนใต้เทือกเขาหิมาลัย ? ๔. ชมพูทวีปแบ่งลักษณะทางภูมิศาสตร์เป็นกี่ส่วน ? ๕. ข้อใดไม่มีในมัธยมประเทศ ? ๖. ชนชาติใดอาศัยอยู่ในชมพูทวีปมาก่อน ? ๗. ภูเขาใดที่ชาวอริยกะอพยพข้ามเข้าสู่ชมพูทวีป…
๑. ธรรมข้อใด เรียกว่า ธรรมมีอุปการะมาก ? ๒. ธรรมมีอุปการะมากทำให้เกิดผลดีคืออะไร ? ๓. สติคืออะไร ? ๔. สัมปชัญญะคืออะไร ? ๕. เวลาไหนควรใช้สัมปชัญญะ ? ๖. ธรรมข้อใด เรียกว่า…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ภิกษุผู้ปรารถนาความตั้งอยู่ยั่งยืนของพระธรรมวินัย ควรปฏิบัติตนอย่างไร ? ตอบ ควรตั้งอยู่ในสีลสามัญญตา ทิฏฐิสามัญญตา และลัชชีธรรม สำรวมในพระปาติโมกข์ ประกอบด้วยอาจาระและโครจร เห็นภัยโทษแม้เพียงเล็กน้อย สำเหนียกศึกษาในสิกขาบททั้งหลายฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ญัตติและอนุสาวนา หมายถึงอะไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ศากยวงศ์สืบเชื่อสายมาจากใคร ? ที่ได้นามว่าศากยะ เพราะเหตุไร ? ตอบ ศากยวงศ์สืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าโอกกากราช ฯ ที่ได้นามว่าศากยะ เพราะเหตุ 2 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ดวงตาเห็นธรรมปราศจากธุลี…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อุทเทสว่า “สูทั้งหลายจงมาดูโลกนี้” โลกในที่นี้หมายถึงอะไร ? คนมีลักษณะอย่างไรชื่อว่าติดอยู่ในโลก ? ตอบ โลก ในที่นี้ โดยตรง ได้แก่แผ่นดินเป็นที่อาศัย โดยอ้อม ได้แก่หมู่สัตว์ผู้อาศัย คนผู้ไร้วิจารณญาณไม่หยั่งเห็นโดยถ่องแท้ เพลิดเพลินในสิ่งอันให้โทษ หลงระเริงจนเกินพอดีในสิ่งอันอาจให้โทษ ติดในสิ่งอันเป็นอุปการะจนถอนตนไม่ออก…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ภิกษุผู้ปฏิบัติพระวินัยส่วนอภิสมาจารให้ดีงาม จะต้องปฏิบัติอย่างไร ? ตอบ ต้องปฏิบัติโดยสายกลาง คือไม่ถือเคร่งครัดอย่างงมงายจนเป็นเหตุทำตนให้ลำบากเพราะเหตุธรรมเนียมเล็ก ๆ น้อย ๆ อันขัดต่อกาลเทศะ และไม่สะเพร่ามักง่ายละเลยต่อธรรมเนียมของภิกษุจนถึงทำตนให้เป็นคนเลวทราม ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ในกายบริหาร มีข้อปฏิบัติเกี่ยวกับหนวดและคิ้วไว้อย่างไร…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อนุพุทธบุคคลคือใคร ? มีความสำคัญอย่างไร ? ตอบ อนุพุทธบุคคล คือ สาวกผู้รู้ตามพระพุทธเจ้า ฯ มีความสำคัญคือ อนุพุทธบุคคล เป็นสังฆรัตนะใน 3 รัตนะ เป็นพยานยืนยันความตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และเป็นกำลังใหญ่ของพระพุทธเจ้าในอันช่วยประกาศพระธรรม ประดิษฐานพระพุทธศาสนาขึ้นเพื่อประโยชน์สุขแก่ชนเป็นอันมาก…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ตจปัญจกกรรมฐาน มีอะไรบ้าง ? เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐาน หรือของวิปัสสนากัมมัฏฐาน ? ตอบ ตจปัญจกกรรมฐาน มี เกสา ผม โลมา ขน นขา เล็บ ทนฺตา ฟัน…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ปัจจัยเครื่องอาศัยของบรรพชิต เรียกว่าอะไร ? มีอะไรบ้าง ? ตอบ ปัจจัยเครื่องอาศัยของบรรพชิต เรียกว่า นิสัย ฯ มี 4 คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระวินัย…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม การเรียนรู้พุทธประวัติได้ประโยชน์อย่างไร ? ตอบ ได้ประโยชน์ 2 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม คนในชมพูทวีปแบ่งออกเป็นกี่วรรณะ ? วรรณะกษัตริย์ มีหน้าที่ทำอะไร ? ตอบ คนในชมพูทวีปแบ่งออกเป็น…