พุทธศาสนสุภาษิต

พุทธศาสนสุภาษิต คำสอนของพระพุทธศาสนาที่รวบรวมไว้เป็นบทสั้น ๆ ความหมายกว้างขวาง ครอบคลุมทุกแง่มุมของชีวิต มีทั้งคติเตือนใจ แนวทางการดำเนินชีวิต หลักธรรมะ และปรัชญาที่ลึกซึ้ง เข้าใจง่าย จดจำง่าย สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ เพื่อความสุขสงบและเจริญรุ่งเรืองอย่างผู้มีปัญญาและมีธรรมะรักษาใจ

ขนฺติ ธีรสฺสลงฺกาโร “ความอดทน เป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์”

นอกจากเครื่องประดับภายนอกที่ทำให้ร่างกายงดงามแล้ว ยังมีเครื่องประดับอีกประเภทหนึ่งที่มีคุณค่ายิ่งกว่า คือ เครื่องประดับภายใน

ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน “ความอดทน เป็นตบะของผู้พากเพียร”

ขันติ แปลว่า ความอดทน หมายถึง อาการของจิตใจที่ไม่หวั่นไหว ไม่ถูกครอบงำด้วยอำนาจของอารมณ์หรือกิเลสต่าง ๆ เมื่อความโกรธ ความโลภ

ขนฺติ พลํ ว ยตีนํ “ความอดทน เป็นกำลังของท่านนักพรต”

คำว่า นักพรต หมายถึง ผู้ที่ตั้งใจปฏิบัติเพื่อขัดเกลาจิตใจของตนเอง เพื่อกำจัดกิเลสให้หมดสิ้นไปจากจิตใจ ในที่นี้หมายถึงนักบวชในพระพุทธศาสนา

ขนฺติพลา สมณพฺราหฺมณา “สมณพราหมณ์ มีความอดทนเป็นกำลัง”

คำว่า สมณพราหมณ์ หมายถึง ผู้ที่ละทางโลก ออกบวชเพื่อแสวงหาหนทางแห่งความหลุดพ้นจากทุกข์ในวัฏสงสาร เป้าหมายของสมณพราหมณ์คือการฝึกฝน

มนาโป โหติ ขนฺติโก “ผู้มีความอดทน ย่อมเป็นที่ชอบใจ (ของคนอื่น)”

ผู้ที่มีความอดทน คือผู้ที่มีจิตใจเข้มแข็งและมั่นคง สามารถควบคุมตนเองได้ดี ไม่หวั่นไหวไปตามสิ่งเร้าที่มากระทบ ทั้งยังมีใจเย็น

อตฺตโนปิ ปเรสญฺจ อตฺถาวโห ว ขนฺติโก สคฺคโมกฺขคมํ มคฺคํ อารุฬฺโห โหติ ขนฺติโก.

ผู้มีขันติ ชื่อว่านำประโยชน์มาให้ ทั้งแก่ตน ทั้งแก่ผู้อื่น ผู้มีขันติ ชื่อว่าเป็นผู้ขึ้นสู่ทางไปสวรรค์และนิพพาน.

ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก.

ผู้มีขันติ นับว่ามีเมตตา มีลาภ มียศ และมีสุขเสมอ ผู้มีขันติ เป็นที่รักที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย.

ขนฺติ ธีรสฺส ลงฺกาโร ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน ขนฺติ พลํ ว ยตีนํ ขนฺติ หิตสุขาวหา.

ขันติ เป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์ ขันติ เป็นตบะของผู้พากเพียร ขันติ เป็นกำลังของนักพรต ขันติ นำประโยชน์สุขมาให้.

น สุทฺธิ เสจเนน อตฺถิ นปิ เกวลี พฺราหฺมโณ น เจว ขนฺติ โสรจฺจํ นปิ โส ปรินิพฺพุโต.

ความบริสุทธิ์ก็ดี ผู้ที่จะประเสริฐล้วนก็ดี ขันติและโสรัจจะก็ดี จะเป็นผู้เย็นสนิทก็ดี ย่อมไม่มี เพราะการชำระล้าง (ด้วยน้ำ).

น เหตมตฺถํ มหตีปิ เสนา สราชิกา ยุชฺฌมานา ลเภถ ยํ ขนฺติมา สปฺปุริโส ลเภถ ขนฺติผลสฺสูปสมนฺติ เวรา.

เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.

น หิ สาธุ โกโธ “ความโกรธ ไม่ดีเลย”

ถ้าคิดอยากจะฆ่าอะไรสักอย่าง ให้ฆ่าความโกรธ แล้วทุกอย่างจะดีขึ้น เพราะเมื่อฆ่าความโกรธเสียได้แล้ว เราก็ไม่ต้องไปทำกรรมไม่ดีทั้งหลาย

โกโธ สตฺถมลํ โลเก “ความโกรธ เป็นดังสนิมศัสตราในโลก”

ควรฝึกบรรเทาความโกรธ และกำจัดความโกรธออกจากใจให้ได้มากที่สุด เพื่อเปิดทางให้ปัญญาทำงานได้อย่างเต็มที่ การใช้ชีวิตจะได้ราบรื่น

อนตฺถชนโน โกโธ “ความโกรธ ก่อความพินาศ”

เมื่อใดก็ตามที่ความโกรธเกิดขึ้น เราต้องฝึกใช้ขันติคือความอดทนอดกลั้นมาข่มความโกรธนั้นไว้ ไม่ให้มันลุกลามใหญ่โต ไม่ให้มันบงการจิตของเรา

โกโธ จิตฺตปฺปโกปโน “ความโกรธ ทำให้จิตใจกำเริบ”

เมื่อความโกรธเกิดขึ้น ให้แก้ด้วยการอดทน ใช้ขันติธรรมมาข่มมันเอาไว้ ไม่ให้กำเริบ และใช้เมตตาธรรมมาคุ้มครองจิตไว้ ไม่ให้เผลอไปทำความชั่ว

อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โกโธ สหเต นรํ “ความโกรธ ครอบงำนรชนเมื่อใด ความมืดมน ย่อมมีเมื่อนั้น”

ความโกรธ จะทำให้บุคคลกล้าที่จะทำความผิดนานาประการ ซึ่งโดยสามัญแล้วจะไม่กล้าทำเมื่อยังไม่เกิดความโกรธ แต่พอความโกรธเกิดขึ้นมาแล้วก็กล้าทำ

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.