ขนฺติ ธีรสฺสลงฺกาโร.
“ความอดทน เป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์”
(ส.ม.)
คำว่า เครื่องประดับ โดยทั่วไป หมายถึง สิ่งที่มนุษย์นำมาสวมใส่เพื่อเพิ่มความงดงามให้กับร่างกาย เช่น แหวนที่ทำให้นิ้วมือดูสวยเด่น กำไลที่ทำให้แขนดูงดงาม สร้อยที่ทำให้ลำคอดูสง่า หรือแม้แต่มงกุฎที่ทำให้ศีรษะแลดูมีเกียรติและสง่างาม เครื่องประดับเหล่านี้ช่วยเสริมรูปลักษณ์ภายนอกให้ดูดีและน่ามองมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม นอกจากเครื่องประดับภายนอกที่ทำให้ร่างกายงดงามแล้ว ยังมีเครื่องประดับอีกประเภทหนึ่งที่มีคุณค่ายิ่งกว่า คือ เครื่องประดับภายใน ซึ่งก็คือความดีงามที่ปรากฏจากคุณธรรมในจิตใจ หนึ่งในคุณธรรมนั้นคือ ความอดทน ที่สามารถประดับใจให้สวยงามและเปล่งประกายได้มากกว่าทองหรือเพชรใด ๆ
ความอดทน คือความไม่หวั่นไหวต่ออารมณ์ที่มากระทบ ไม่ว่าจะเป็นความโลภที่ชักนำให้อยากได้ ความโกรธที่ผลักดันให้แสดงออกด้วยถ้อยคำรุนแรง ความหลงที่บังคับให้ตัดสินใจผิด หรือแม้กระทั่งคำดุด่าตำหนิติเตียนจากผู้อื่น หากใจเรามีขันติ ความอดทนก็จะช่วยให้เราผ่านสิ่งเหล่านี้ได้โดยไม่หวั่นไหว
คุณธรรมคือความอดทนจึงถือเป็นเครื่องประดับใจ เพราะเมื่อมีขันติ ใจจะสงบเย็น ไม่ถูกครอบงำด้วยกิเลสหรืออารมณ์ร้อน ผลที่ตามมาคือความสงบในจิตใจนั้นจะเปล่งประกายออกมาภายนอกผ่านแววตา สีหน้า และกิริยามารยาท ทำให้บุคคลผู้นั้นดูงดงามน่าศรัทธา
ตรงกันข้าม หากขาดความอดทน เมื่อความโกรธเกิดขึ้น หน้าตาก็จะบึ้งตึง ไม่น่ามอง แววตาก็แข็งกร้าวและไม่น่าเข้าใกล้ อีกทั้งยังส่งผลต่อสุขภาพกาย เช่น ทำให้ผิวพรรณหม่นหมอง ขาดความสดใส การแสดงออกทางกายภายนอกจึงสะท้อนความไม่งามของจิตใจที่ขาดขันติ
แต่ถ้าใจมีความอดทน สามารถข่มความโกรธหรืออารมณ์ด้านลบไว้ได้ ความสงบก็จะไม่ถูกทำลาย ความสดใสก็ยังคงอยู่ ใบหน้าก็ยังยิ้มแย้มแจ่มใส แววตาก็อ่อนโยน บุคลิกภาพโดยรวมก็จะดูน่าคบหาสมาคม และยังทำให้สุขภาพกายและใจดีขึ้นตามไปด้วย
ดังนั้น ความอดทนจึงเป็นเครื่องประดับใจ ที่สะท้อนออกมาเป็นความงดงามภายนอกที่มองเห็นได้จริง ๆ คนที่มีขันติ ย่อมเป็นที่รัก ที่ชอบใจ และเป็นที่นับถือของผู้อื่นโดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาเครื่องประดับราคาแพงใด ๆ
กล่าวได้ว่า ความอดทนเป็นเครื่องประดับที่ทรงคุณค่าที่สุด เพราะประดับแล้วทำให้ทั้งใจและกายงดงามไปพร้อมกัน เป็นความงามที่ไม่เสื่อมสลายและไม่ขึ้นอยู่กับวัตถุภายนอก ความอดทนจึงเป็นเครื่องประดับใจที่ประเสริฐยิ่ง ควรค่าแก่การบำเพ็ญและประดับไว้ในชีวิตของทุกคน.