แนวข้อสอบนักธรรม รวมแนวข้อสอบนักธรรม ครบทุกระดับชั้น ได้แก่ นักธรรมชั้นตรี โท และเอก ครอบคลุมทุกวิชา เช่น วิชาธรรม กระทู้ธรรม วินัยบัญญัติ พุทธประวัติ พร้อมเฉลยอย่างละเอียด เหมาะสำหรับใช้ทบทวนก่อนสอบธรรมสนามหลวงอย่างมั่นใจ
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระวินัย ได้แก่อะไร ? สิกขาบทที่เป็นอเตกิจฉา คือที่ภิกษุล่วงละเมิดแล้วไม่สามารถจะแก้ไขได้ ได้แก่อะไร ? ตอบ พระวินัย ได้แก่ พระพุทธบัญญัติ และอภิสมาจาร ฯ สิกขาบทที่เป็นอเตกิจฉา คือที่ภิกษุล่วงละเมิดแล้วไม่สามารถจะแก้ไขได้ ได้แก่ ปาราชิก…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ศากยวงศ์สืบเชื้อสายมาจากชนชาติใด ? ชนชาตินั้นมาตั้งถิ่นฐานชมพูทวีปได้อย่างไร ? ตอบ สืบเชื้อสายมาจากชนชาติอริยกะ ฯ ชาวอริยกะนั้นเป็นผู้เจริญด้วยความรู้และขนบธรรมเนียม มีอำนาจมากกว่าพวกมิลักขะเจ้าของถิ่นเดิม เมื่อข้ามภูเขาหิมาลัยมาก็รุกไล่พวกมิลักขะเจ้าของถิ่นเดิมให้ถอยร่นลงมาทางใต้แล้วเข้าตั้งถิ่นฐานในชมพูทวีปแทน ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ภายใน 7 วัน…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ธรรมมีอุปการะมากมีอะไรบ้าง ? ที่ว่ามีอุปการะมากนั้นเพราะเหตุไร ? ตอบ ธรรมมีอุปการะมากมี ที่ว่ามีอุปการะมากนั้นเพราะทำให้เป็นผู้ไม่ประมาทในการทำกิจการงานใด ๆ และเป็นอุปการะให้ธรรมเหล่าอื่นเกิดขึ้น ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ในรัตนะ 3 พระธรรม ได้แก่อะไร…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงประมวล เรื่องอันเนื่องด้วยวินัยที่ภิกษุผู้เป็นเถระพึงเรียนรู้เป็นหลักไว้ในวินัยมุขเล่ม 3 คืออะไรบ้าง ? เมื่อเรียนรู้แล้วจะอำนวยประโยชน์อะไรบ้าง? ตอบ คือ ธรรมเนียม วิธี และกรณียะต่าง ๆ อันเนื่องด้วยวินัย ฯ ย่อมอาจจะอำนวยในหน้าที่ให้เป็นไปโดยเรียบร้อย…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ปฏิจจสมุปบาทคืออะไร? พระพุทธเจ้าทรงพิจารณาปฏิจจสมุปบาท ที่ทรงกำหนดรู้แล้วนั้นอย่างไร? ณ สถานที่ใด? ตอบ คือ สภาพอาศัยปัจจัยเกิดขึ้นฯ ทรงพิจารณาตามลำดับและถอยกลับทั้งข้างเกิดข้างดับตลอดยาม 3 แห่งราตรี ฯ ณ ภายใต้ร่มไม้มหาโพธิ์ ฯ ปัญหาข้อที่ 2…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ในพหุลานุสาสนีที่สวดในเวลาทำวัตรเช้า ไม่มีทุกขลักษณะพระไตรลักษณ์ไม่ขาดไปข้อหนึ่งหรืออย่างไร? จงอธิบาย ตอบ ไม่ขาด เพราะลักษณะทั้ง 3 นี้ เป็นธรรมธาตุ ธรรมนิยาม ธรรมฐิติ ความตั้งอยู่แห่งธรรมที่คงอยู่มิได้ยักย้าย อีกประการหนึ่ง บาลีว่า ยทนิจฺจํ สิ่งใดไม่เที่ยง ตํ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม สิกขาบทนอกพระปาติโมกข์ที่เรียกว่าอภิสมาจารแบ่งเป็น 2 คือเป็นข้อห้าม 1 เป็นข้ออนุญาต 1 นั้นคืออย่างไร? ปรับโทษแก่ผู้ล่วงละเมิดไว้อย่างไร? ตอบ ที่เป็นข้อห้ามคือ กิริยาบางอย่างหรือบริขารบางประเภทไม่เหมาะแก่สมณสารูป จึงทรงห้ามไม่ให้กระทำหรือใช้บริขารเช่นนั้น เช่น ห้ามไม่ให้ไว้ผมยาว ไม่ให้ไว้หนวดเครายาว ไม่ให้ใช้บาตรไม้ เป็นต้น…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พระสาวกสงฆ์ผู้ได้ชื่อว่าอนุพุทธะมีความสำคัญอย่างไร? ตอบ มีความสำคัญคือพระสาวกสงฆ์จัดเป็นรัตนะประการหนึ่งในรัตนะ3 ซึ่งเป็นผู้มีศีลและทิฏฐิเสมอกัน ถ้าไม่มีพระสาวกสงฆ์เป็นผู้รู้ธรรมและรับปฏิบัติธรรม ความตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าก็ไม่สำเร็จประโยชน์และพระสาวกสงฆ์นั้นได้เป็นกำลังใหญ่ของพระศาสนา ในอันช่วยประกาศพระธรรม ประดิษฐานพระพุทธศาสนาขึ้นเพื่อประโยชน์สุขแก่ชนเป็นอันมาก ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระปัญจวัคคีย์ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์พร้อมกัน แต่พระอัญญาโกณฑัญญะได้รับยกย่องเป็นปฐมสาวก เพราะเหตุไร ? ตอบ เพราะพระอัญญาโกณฑัญญะเป็นผู้ได้ดวงตาเห็นธรรมก่อนและได้รับอุปสมบทก่อนองค์อื่น…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ตจปัญจกกัมมัฏฐานเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าอะไร มีอะไรบ้าง จัดเป็นสมถกัมมัฏฐานหรือวิปัสสนากัมมัฏฐาน? ตอบ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่ามูลกัมมัฏฐาน มีเกสา ผม, โลมา ขน, นขา เล็บ, ทันตา ฟัน และตโจ หนัง เป็นได้ทั้งสมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนากรรมฐาน ฯ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พุทธบัญญัติและอภิสมาจาร คืออะไร ? ทั้ง 2 รวมเรียกว่าอะไร ? ตอบ พุทธบัญญญัติ คือข้อห้ามที่พระพุทธเจ้าทรงตั้งขึ้น เพื่อป้องกันความประพฤติเสียหาย และวางโทษแก่ภิกษุผู้ล่วงละเมิดด้วยปรับอาบัติหนักบ้าง เบาบ้าง ส่วนอภิสมาจาร คือขนบธรรมเนียมที่ทรงแต่งตั้งขึ้น เพื่อชักนำความประพฤติของภิกษุสงฆ์ให้ดีงาม ฯ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม การเรียนรู้พุทธประวัติได้ประโยชน์อย่างไร ? ตอบ ได้ประโยชน์ 2 ประการ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม เทวทูต 4 ที่เจ้าชายสิทธัตถะทรงเห็นคืออะไรบ้าง ? ทรงเห็นแล้ว มีพระดำริอย่างไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม บุพพการีและกตัญญูกตเวที ได้แก่บุคคลเช่นไร ? จงยกตัวอย่างมาสัก 2 คู่ ตอบ บุพพการี ได้แก่บุคคลผู้ทำอุปการะก่อน กตัญญูกตเวที ได้แก่บุคคลผู้รู้อุปการะที่ท่านทำแล้ว และตอบแทน ตัวอย่าง (ตอบเพียง 2 คู่) ปัญหาข้อที่…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม กรรมวาจาวิบัติเพราะสวดผิดฐานกรณ์นั้นอย่างไร ? ตอบ คือ การสวดธนิตเป็นสิถิล 1 สวดสิถิลเป็นธนิต 1 สวดวิมุตเป็นนิคคหิต 1 สวดนิคคหิตเป็นวิมุต 1 ฯ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ติจีวราวิปปวาสสีมา…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พุทธประวัติ วิภาคที่ 1 ปุริมกาล และวิภาคที่ 3 อปรกาล ที่ทรงรจนาไว้แสดงถึงเรื่องอะไร ? ตอบ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ในขณะเสวยวิมุตติสุขใต้ร่มไม้มหาโพธิ์ พระพุทธเจ้าทรงพิจารณา ข้อธรรมอะไร ?…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร พึงกำหนดรู้ด้วยอาการอย่างไรบ้าง ? ตอบ ด้วยอาการดังนี้ คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม พระบาลีว่า สิญฺจ ภิกฺขุ อิมํ นาวํ แปลว่า ภิกษุ เธอจงวิดเรือนี้…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม อภิสมาจาร คืออะไร ? ปรับอาบัติได้กี่อย่าง ? อะไรบ้าง ? ตอบ คือ ธรรมเนียมของภิกษุ ฯ ปรับอาบัติได้ 2 อย่าง ฯ คือ ถุลลัจจัยและทุกกฏ…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม พุทธบุคคล มีกี่ประเภท ? อะไรบ้าง ? ตอบ มี 3 ประเภท คือ ปัญหาข้อที่ 2 ถาม ปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 ท่าน ได้ดวงตาเห็นธรรมก่อนหลังกันอย่างไร…
ปัญหาข้อที่ 1 ถาม รูปในขันธ์ 5 แบ่งเป็น 2 ได้แก่อะไรบ้าง ? จงอธิบายมาสั้น ๆ พอเข้าใจ ตอบ ได้แก่ มหาภูตรูป และ อุปาทายรูป ปัญหาข้อที่ 2 ถาม…