ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน โย นโร อุปนยฺหติ กุสาปิ ปูติ วายนฺติ เอวํ พาลูปเสวนา.
คนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วย ฉันใด การคบกับคนพาลก็ฉันนั้น.
Dhamma Station
นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี น จ หาเยถ กทาจิ ตุลฺยเสวี เสฏฺฐมุปนมํ อุเทติ ขิปฺปํ ตสฺมา อตฺตโน อุตฺตรึ ภเชถ.
ในกาลไหน ๆ ผู้คบคนเลว ย่อมเลว คบคนเสมอกัน ไม่พึงเสื่อม คบหาคนประเสริฐ ย่อมพลันเด่นขึ้น เหตุนั้น ควรคบคนที่สูงกว่าตน.
น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตสุขเมธติ โคธากุลํ กกณฺฏาว กลึ ปาเปติ อตฺตนํ.
ผู้คบคนชั่ว ย่อมถึงความสุขโดยส่วนเดียวไม่ได้ เขาย่อมยังตนให้ประสบโทษ เหมือนกิ้งก่าเข้าฝู้งเหี้ยฉะนั้น
ตครํ ว ปลาเสน โย นโร อุปนยฺหติ ปตฺตาปิ สุรภี วายนฺติ เอวํ ธีรูปเสวนา.
คนห่อกฤษณาด้วยใบไม้ แม้ใบไม้ก็หอมไปด้วย ฉันใด การคบกับนักปราชญ์ก็ฉันนั้น.
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโตอสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ. [คำอ่าน] อะ-สัน-เต, นู-ปะ-เส-ไว-ยะ สัน-เต, เส-ไว-ยะ, ปัน-ทิ-โตอะ-สัน-โต, นิ-ระ-ยัง, เนน-ติ สัน-โต, ปา-เปน-ติ, สุ-คะ-ติง [คำแปล] “บัณฑิตไม่พึงคบอสัตบุรุษ พึงคบสัตบุรุษ เพราะอสัตบุรุษย่อมนำไปสู่นรก สัตบุรุษย่อมให้ถึงสุคติ.” (โพธิสตฺต) ขุ.ชา.วีส. 27 คำว่า “อสัตบุรุษ” หมายถึงคนไม่ดี ไม่ดำรงตนอยู่ในศีลธรรมอันดี ได้แก่บุคคลที่มีพฤติกรรมและการกระทำที่ผิดศีลธรรมและไม่ยึดถือหลักการที่ดีในการดำเนินชีวิต คนประเภทนี้มักไม่คำนึงถึงผลกระทบที่การกระทำของตนมีต่อผู้อื่น และมักจะเป็นคนที่ทำสิ่งที่เห็นแก่ตัวหรือมีเจตนาร้าย การเลือกคบหากับคนประเภทนี้อาจนำพาเราไปสู่การกระทำที่ไม่ดีและส่งผลให้ชีวิตของเรามีปัญหาและความเดือดร้อนใจ ส่วนคำว่า “สัตบุรุษ” หมายถึงคนดีมีศีลธรรมและมีจิตใจที่สงบ สัตบุรุษเป็นบุคคลที่ดำรงตนอยู่ในศีลธรรมและมีคุณธรรมสูง พวกเขามีจิตใจที่สงบและพยายามทำสิ่งที่ดีเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมและตัวเอง การคบค้าสมาคมกับสัตบุรุษจะส่งผลให้ชีวิตของเรามีความสุขและความสงบมากขึ้น เพราะเราจะได้รับคำแนะนำและการสนับสนุนในทางที่ดี…
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํ ยาทิสญฺจูปเสวติ โสปิ ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส.
คบคนเช่นใดเป็นมิตร และสมคบกับคนเช่นใด เขาก็เป็นคนเช่นนั้น เพราะการอยู่ร่วมกัน ย่อมเป็นเช่นนั้น
กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๘
ยมฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ อกิจฺจํ ปน กยีรติ
อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา. "คนทอดทิ้งกิจที่ควรทำ ไปทำกิจที่ไม่ควรทำ เมื่อเขาถือตัว มัวประมาท อาสวะย่อมเจริญ."
กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๗
กลฺยาณิเมว มุญฺเจยฺย น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ
โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ.
"พึงเปล่งวาจางามเท่านั้น ไม่พึงเปล่งวาจาชั่วเลย การเปล่งวาจางาม ยังประโยชน์ให้สำเร็จ คนเปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อน."
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๔
ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา
ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ.
"ถึงสิ้นทรัพย์ ผู้มีปัญญาก็เป็นอยู่ได้, แต่อับปัญญา แม้มีทรัพย์ ก็เป็นอยู่ไม่ได้. "
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๓
ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน โย นโร อุปนยฺหติ
กุสาปิ ปูติ วายนฺติ เอวํ พาลูปเสวนา
"คนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด การคบกับคนพาลก็ฉันนั้น."
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๖
ความอดทน (ขันติ) หมายถึง การมีความสามารถในการอดกลั้นต่อสภาพแวดล้อมหรือสถานการณ์ที่ยากลำบาก ไม่ว่าจะเป็นความยากลำบากทางร่างกายหรือจิตใจ หรือการเผชิญกับสิ่งที่ไม่พึงประสงค์โดยไม่ตอบสนองออกมาในทางลบ
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๖
บุญเป็นสาเหตุแห่งความสุขที่สำคัญอย่างยิ่งในชีวิตของมนุษย์ บุญคือการกระทำความดีที่ส่งผลให้จิตใจผ่องใสและบริสุทธิ์ การทำบุญเป็นการสร้างเหตุแห่งความสุขภายในใจ เพราะเมื่อเราทำบุญแล้ว จิตใจจะได้รับความปีติและความสงบ การทำบุญจึงเป็นการหล่อเลี้ยงจิตใจด้วยพลังแห่งความดี ความบริสุทธิ์ และความกรุณาต่อผู้อื่น ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นที่มาของความสุขที่แท้จริงที่เกิดขึ้นในใจของผู้กระทำ
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี ระดับประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๖
บาปหมายถึงการกระทำที่เป็นการผิดศีลธรรม หรือเป็นการละเมิดหลักธรรมที่ทำให้เกิดผลเสียทั้งต่อตนเองและผู้อื่น บาปเป็นการกระทำที่เกิดจากความโลภ โกรธ หลง ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้จิตใจมัวหมอง และส่งผลให้จิตตกอยู่ในสภาวะที่ไม่มีความสงบสุข
กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๖
พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร
อาหุเนยฺยา จ ปุตตานํ ปชาย อนุกมฺปกา.
"มารดาบิดา ท่านว่าเป็นพรหม เป็นบุรพาจารย์ เป็นที่นับถือของบุตร และเป็นผู้อนุเคราะห์บุตร."
กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๕
อุฏฺฐานวโต สตีมโต สุจิกมฺมสฺส นิสมฺมการิโน
สญฺญตสฺส จ ธมฺมชีวิโน อปฺปมตฺตสฺส ยโสภิวฑฺฒติ.
"ยศย่อมเจริญ แก่ผู้มีความหมั่น มีสติ มีการงานสะอาด ใคร่ครวญแล้วทำ ระวังดีแล้ว เป็นอยู่โดยธรรม และไม่ประมาท."
ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม “การสมาคมกับคนดี เป็นความเจริญ”
ผู้ที่คบค้าสมาคมกับบัณฑิตชนคนดี ย่อมได้รับคำแนะนำที่ดีมีประโยชน์ สามารถนำคำแนะนำของบัณฑิตชนนั้นไปปรับใช้ในการดำรงชีวิตประจำวัน
อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต.
บัณฑิต พึงตั้งตนไว้ในคุณธรรมอันสมควรก่อน สอนผู้อื่นภายหลังจึงไม่มัวหมอง
อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม
ถ้าสอนผู้อื่นฉันใด พึงทำตนฉันนั้น ผู้ฝึกตนดีแล้ว ควรฝึกผู้อื่น ได้ยินว่า ตนแลฝึกได้ยาก.
อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา.
บุคคล ไม่ควรพร่าประโยชน์ของตน เพราะประโยชน์ของผู้อื่นแม้มาก รู้จักประโยชน์ของตนแล้ว พึงขวนขวายในประโยชน์ของตน.
ยทตฺตครหี ตทกุพฺพมาโน “ติตนเองเพราะเหตุใด ไม่ควรทำเหตุนั้น”
การที่เราหมั่นพิจารณาการกระทำของตนเองและเลิกทำสิ่งที่ไม่ดีนั้น เป็นเส้นทางที่นำพาเราไปสู่การเป็นคนที่ดีขึ้น
อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา น นํ ปาเปน สํยุเช “ถ้ารู้ว่าตนเป็นที่รัก ก็ไม่ควรประกอบตนนั้นด้วยความชั่ว”
พึงจำไว้เสมอว่า อย่าทำความชั่ว ไม่ว่าจะเป็นทางกาย ทางวาจา หรือทางใจก็ตาม เมื่อรักตัวเอง พึงพาตัวเองทำแต่สิ่งดี ๆ เถิด