นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี น จ หาเยถ กทาจิ ตุลฺยเสวี เสฏฺฐมุปนมํ อุเทติ ขิปฺปํ ตสฺมา อตฺตโน อุตฺตรึ ภเชถ.

นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี
น จ หาเยถ กทาจิ ตุลฺยเสวี
เสฏฺฐมุปนมํ อุเทติ ขิปฺปํ
ตสฺมา อตฺตโน อุตฺตรึ ภเชถ.

[คำอ่าน]

นิ-หี-ยะ-ติ, ปุ-ริ-โส, นิ-หี-นะ-เส-วี
นะ, จะ, หา-เย-ถะ, กะ-ทา-จิ, ตุน-ละ-ยะ-เส-วี
เสด-ถะ-มุ-ปะ-นะ-มัง, อุ-เท-ติ, ขิบ-ปัง
ตัด-สะ-หมา, อัด-ตะ-โน, อุด-ตะ-ริง, พะ-เช-ถะ

[คำแปล]

“ในกาลไหน ๆ ผู้คบคนเลว ย่อมเลว คบคนเสมอกัน ไม่พึงเสื่อม คบหาคนประเสริฐ ย่อมพลันเด่นขึ้น เหตุนั้น ควรคบคนที่สูงกว่าตน.”

(พุทฺธ) องฺ.ติก. 20/158.

การเลือกคบเพื่อนและคนรอบข้างเป็นปัจจัยสำคัญที่สามารถส่งผลต่อพฤติกรรมและคุณค่าทางศีลธรรมของเราได้อย่างมาก คนที่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ล้อมรอบด้วยคนที่มีความประพฤติเสียหายหรือไม่มีศีลธรรม มักจะถูกดึงลงไปสู่ระดับเดียวกันไม่ว่าจะเป็นทางตรงหรือทางอ้อม เพราะพฤติกรรมและวิธีคิดที่ไม่ดีเหล่านี้จะมีอิทธิพลต่อจิตใจและการกระทำของเราในระยะยาว เมื่อเราคบคนเลว เราอาจเริ่มยอมรับพฤติกรรมที่ผิดศีลธรรม หรือแม้กระทั่งเริ่มทำตามพฤติกรรมเหล่านั้น ซึ่งในที่สุดเราก็จะกลายเป็นคนเลวตามไปด้วย

ในทางตรงกันข้าม ถ้าเราคบกับคนที่มีลักษณะและพฤติกรรมคล้ายคลึงกับเราเอง เราก็จะคงอยู่ในระดับเดิม ไม่มีการพัฒนาไปในทางที่ดีขึ้น การอยู่ในกลุ่มคนที่เหมือนกันนี้อาจจะทำให้เรารู้สึกสบายใจหรือเฉย ๆ เพราะไม่มีสิ่งกระตุ้นให้เราต้องเปลี่ยนแปลงตัวเอง แต่ในเวลาเดียวกัน เราก็ไม่ได้มีโอกาสที่จะเรียนรู้หรือพัฒนาตัวเองไปในทางที่ดีขึ้น

คนที่คบกับคนที่ดีกว่าตนเองมักจะมีโอกาสในการพัฒนาตัวเองได้มากขึ้น เมื่อเราอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยคนที่มีคุณธรรมสูงกว่าเรา เราจะได้รับการชี้แนะและตัวอย่างที่ดีจากพวกเขา วิธีการคิดและการกระทำที่ถูกต้องของพวกเขาจะกลายเป็นแบบอย่างให้เรา ซึ่งจะส่งผลให้เราเริ่มเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของเราเองในทางที่ดีขึ้น การได้รับแรงบันดาลใจจากคนที่ดีกว่าทำให้เรามีแรงจูงใจในการพัฒนาตนเอง ทั้งในด้านศีลธรรม ความรู้ และทักษะต่างๆ

การเลือกคบคนที่มีคุณธรรมสูงกว่าตนเองยังสามารถช่วยให้เรามีเป้าหมายที่ชัดเจนในการดำเนินชีวิต เมื่อเราเห็นความสำเร็จและคุณธรรมของคนเหล่านั้น เราจะรู้สึกว่าเราก็สามารถที่จะประสบความสำเร็จได้เช่นกัน ดังนั้นเราจะมีแรงบันดาลใจและความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาตัวเองไปในทิศทางที่ดี

นอกจากนี้ การคบคนที่ดีกว่าตนเองยังช่วยสร้างเครือข่ายที่มีคุณค่า ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในชีวิตในทุก ๆ ด้าน เมื่อเรามีคนรอบข้างที่มีคุณธรรมและมีความสามารถ เราก็จะได้รับคำแนะนำและโอกาสต่างๆ ที่ดีขึ้นในชีวิต ทำให้เรามีโอกาสที่จะเติบโตและประสบความสำเร็จได้มากขึ้น

ดังนั้น การเลือกคบคนที่มีคุณธรรมสูงกว่าตนเองเป็นเรื่องที่ควรให้ความสำคัญ การที่เราสมาคมกับคนที่มีคุณธรรมสูงกว่าเราหรือมีความเป็นเลิศกว่าเราในด้านต่าง ๆ จะทำให้เรามีพัฒนาการที่ดีขึ้นในด้านนั้น ๆ ตามไปด้วย เราจึงควรเลือกคบคนที่ที่ดีและเก่งกว่าเรา เพราะนั่นจะส่งผลให้เรากลายเป็นคนที่ดีขึ้นในทุกด้านของชีวิต.