ปริโยทเปยฺย อตฺตานํ จิตฺตเกฺลเสหิ ปณฺฑิโต “บัณฑิตพึงทำตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองจิต”
เมื่อเราปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานอย่างสม่ำเสมอ จิตใจของเราจะค่อย ๆ สะอาดแผ่งแผ้วจากกิเลสและตัณหา ทำให้เราเกิดความสงบสุข
พุทธศาสนสุภาษิต อัตตวรรค (หมวดตน) รวมพุทธศาสนสุภาษิตในหมวดอัตตวรรค ว่าด้วยตน พร้อมคำแปลและคำอธิบายอย่างชัดเจน เน้นหลักธรรมเกี่ยวกับการพึ่งตนเอง การฝึกฝนตน และการรู้จักตนเองตามหลักพระพุทธศาสนา เหมาะสำหรับนักเรียน ผู้สอน และผู้สนใจศึกษาธรรมเพื่อนำไปพัฒนาชีวิตตามแนวทางพุทธศาสนา
เมื่อเราปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานอย่างสม่ำเสมอ จิตใจของเราจะค่อย ๆ สะอาดแผ่งแผ้วจากกิเลสและตัณหา ทำให้เราเกิดความสงบสุข
หากเราปล่อยให้จิตตกอยู่ในอำนาจของกิเลส กิเลส จะพาเราไปสู่อบายมุข คือหนทางแห่งความเสื่อม หลอกให้เราทำชั่วต่าง ๆ นานาประการ
การคุ้มครองจิตใจจากบาปและกิเลสต่าง ๆ คือการป้องกันไม่ให้ตนเองตกเป็นเหยื่อของสิ่งที่ไม่ดี และสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีความหมาย
การที่เราจะได้ที่พึ่งที่แท้จริงไม่ว่าจะเป็นบุญกุศลหรือพระนิพพานนั้นขึ้นอยู่กับการปฏิบัติของเราเอง ไม่มีสิ่งใดที่ได้มาโดยง่าย
การฝึกฝนจิตใจและการรักษาศีลถือเป็นการดำเนินชีวิตที่สมบูรณ์แบบสำหรับบุคคลผู้มีความประพฤติดี เพราะไม่เพียงแต่จะนำไปสู่ความสุขในชีวิตนี้
จงมุ่งมั่นพัฒนาตนเองอยู่เสมอ อย่าหยุดที่จะเรียนรู้และเติบโต เพราะการเติบโตที่แท้จริงนั้นเริ่มต้นจากการรู้จักพัฒนาตนเอง
การมีนิสัยเห็นแก่ตัวเป็นสิ่งที่ไม่น่าชื่นชมและไม่น่าเลียนแบบ พฤติกรรมเหล่านี้นอกจากจะทำให้คนรอบข้างรู้สึกไม่ดีแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อสังคม
การหลีกเลี่ยงการทำบาปจึงเป็นสิ่งที่ส่งผลดีต่อความสุขในชีวิตของเรา เมื่อเราสามารถรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ และไม่ต้องรับผลชั่วจากการกระทำผิด
ชีวิตที่ไม่มีบาปเป็นชีวิตที่เต็มไปด้วยความสงบและความสุขที่แท้จริง เมื่อเราไม่ทำบาป เราไม่ต้องกลัวผลชั่วที่อาจเกิดขึ้น
ความรักตัวเองที่แท้จริงไม่ใช่การเห็นแก่ตัว แต่คือการดูแลและพัฒนาตนเองในทางที่ดี เมื่อเรามีความรักต่อตนเองอย่างถูกต้อง
ถ้าเราทำกรรมดีเอาไว้มาก เราก็จะได้รับผลของกรรมดี มีชีวิตที่ดี มีความเป็นอยู่ดี มีความสุขกายสบายใจ เมื่อตายจากโลกนี้ไปก็จะได้ไปสู่สุคติภูมิ
คำว่า "คติ" หมายถึง ทางไป หรือ ที่ไป ของสรรพสัตว์หลังจากสิ้นชีวิต ซึ่งแบ่งออกเป็น 5 ภพภูมิหลัก หรือเรียกว่า "ปัญจคติ"
การให้ทาน การรักษาศีล การเจริญภาวนา การบำเพ็ญบุญกิริยาวัตถุทั้ง 3 ประการ เราต้องทำด้วยตนเอง นั่นคือเราต้องพึ่งพาตนเองในการบำเพ็ญบารมี
เมื่อเราฝึกฝนตนเองให้ดีแล้ว ตนที่ฝึกดีแล้วนี้จะเป็นแสงสว่างนำทางให้กับตัวเราเองในการดำเนินชีวิตที่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม
การฝึกฝนตนเองเป็นกระบวนการที่ต้องทำตลอดชีวิต เราต้องไม่หยุดที่จะเรียนรู้และพัฒนาตนเอง แม้ว่าจะต้องเจอกับความยากลำบากขนาดไหนก็ตาม
การชนะตัวเองหมายถึงการมีความสุขและความพอใจในสิ่งที่เรามี การไม่เปรียบเทียบตัวเองกับผู้อื่นและการยอมรับในความสำเร็จและความล้มเหลวของตนเอง