พุทธศาสนสุภาษิต อัตตวรรค (หมวดตน)

พุทธศาสนสุภาษิต อัตตวรรค (หมวดตน) รวมพุทธศาสนสุภาษิตในหมวดอัตตวรรค ว่าด้วยตน พร้อมคำแปลและคำอธิบายอย่างชัดเจน เน้นหลักธรรมเกี่ยวกับการพึ่งตนเอง การฝึกฝนตน และการรู้จักตนเองตามหลักพระพุทธศาสนา เหมาะสำหรับนักเรียน ผู้สอน และผู้สนใจศึกษาธรรมเพื่อนำไปพัฒนาชีวิตตามแนวทางพุทธศาสนา

ปริโยทเปยฺย อตฺตานํ จิตฺตเกฺลเสหิ ปณฺฑิโต “บัณฑิตพึงทำตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองจิต”

เมื่อเราปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานอย่างสม่ำเสมอ จิตใจของเราจะค่อย ๆ สะอาดแผ่งแผ้วจากกิเลสและตัณหา ทำให้เราเกิดความสงบสุข

อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา รกฺเขยฺย นํ สุรกฺขิตํ “ถ้ารู้ว่าตนเป็นที่รัก ก็ควรรักษาตนนั้นให้ดี”

หากเราปล่อยให้จิตตกอยู่ในอำนาจของกิเลส กิเลส จะพาเราไปสู่อบายมุข คือหนทางแห่งความเสื่อม หลอกให้เราทำชั่วต่าง ๆ นานาประการ

โย รกฺขติ อตฺตานํ รกฺขิโต ตสฺส พาหิโร “ผู้ใดรักษาตนได้แล้ว ภายนอกของผู้นั้นก็เป็นอันรักษาด้วย”

การคุ้มครองจิตใจจากบาปและกิเลสต่าง ๆ คือการป้องกันไม่ให้ตนเองตกเป็นเหยื่อของสิ่งที่ไม่ดี และสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีความหมาย

อตฺตนา หิ สุทนฺเตน นาถํ ลภติ ทุลฺลภํ “ผู้มีตนฝึกดีแล้ว ย่อมได้ที่พึ่งซึ่งหาได้ยาก”

การที่เราจะได้ที่พึ่งที่แท้จริงไม่ว่าจะเป็นบุญกุศลหรือพระนิพพานนั้นขึ้นอยู่กับการปฏิบัติของเราเอง ไม่มีสิ่งใดที่ได้มาโดยง่าย

อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา “ผู้ประพฤติดี ย่อมฝึกตน”

การฝึกฝนจิตใจและการรักษาศีลถือเป็นการดำเนินชีวิตที่สมบูรณ์แบบสำหรับบุคคลผู้มีความประพฤติดี เพราะไม่เพียงแต่จะนำไปสู่ความสุขในชีวิตนี้

อตฺตตฺถปญฺญา อสุจี มนุสฺสา “มนุษย์ผู้เห็นแก่ประโยชน์ตน เป็นคนไม่สะอาด”

การมีนิสัยเห็นแก่ตัวเป็นสิ่งที่ไม่น่าชื่นชมและไม่น่าเลียนแบบ พฤติกรรมเหล่านี้นอกจากจะทำให้คนรอบข้างรู้สึกไม่ดีแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อสังคม

อตฺตนา อกตํ ปาปํ อตฺตนา ว วิสุชฺฌติ “ตนไม่ทำบาปเอง ย่อมหมดจดเอง”

การหลีกเลี่ยงการทำบาปจึงเป็นสิ่งที่ส่งผลดีต่อความสุขในชีวิตของเรา เมื่อเราสามารถรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ และไม่ต้องรับผลชั่วจากการกระทำผิด

อตฺตนา ว กตํ ปาปํ อตฺตนา สงฺกิลิสฺสติ “ตนทำบาปเอง ย่อมเศร้าหมองเอง”

ชีวิตที่ไม่มีบาปเป็นชีวิตที่เต็มไปด้วยความสงบและความสุขที่แท้จริง เมื่อเราไม่ทำบาป เราไม่ต้องกลัวผลชั่วที่อาจเกิดขึ้น

อตฺตา หิ ปรมํ ปิโย “ตนแล เป็นที่รักอย่างยิ่ง”

ถ้าเราทำกรรมดีเอาไว้มาก เราก็จะได้รับผลของกรรมดี มีชีวิตที่ดี มีความเป็นอยู่ดี มีความสุขกายสบายใจ เมื่อตายจากโลกนี้ไปก็จะได้ไปสู่สุคติภูมิ

อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ “ตนแล เป็นที่พึ่งแห่งตน”

การให้ทาน การรักษาศีล การเจริญภาวนา การบำเพ็ญบุญกิริยาวัตถุทั้ง 3 ประการ เราต้องทำด้วยตนเอง นั่นคือเราต้องพึ่งพาตนเองในการบำเพ็ญบารมี

อตฺตา สุทนฺโต ปุริสสฺส โชติ “ตนที่ฝึกดีแล้ว ย่อมเป็นแสงสว่างของบุรุษ”

เมื่อเราฝึกฝนตนเองให้ดีแล้ว ตนที่ฝึกดีแล้วนี้จะเป็นแสงสว่างนำทางให้กับตัวเราเองในการดำเนินชีวิตที่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม

อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม “ได้ยินว่า ตนแลฝึกได้ยาก”

การฝึกฝนตนเองเป็นกระบวนการที่ต้องทำตลอดชีวิต เราต้องไม่หยุดที่จะเรียนรู้และพัฒนาตนเอง แม้ว่าจะต้องเจอกับความยากลำบากขนาดไหนก็ตาม

อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย “ชนะตนนั่นแหละเป็นดี”

การชนะตัวเองหมายถึงการมีความสุขและความพอใจในสิ่งที่เรามี การไม่เปรียบเทียบตัวเองกับผู้อื่นและการยอมรับในความสำเร็จและความล้มเหลวของตนเอง

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.