อตฺตานํ นาติวตฺเตยฺย “บุคคลไม่ควรลืมตน”
การไม่ลืมตนเองเป็นการรักษาความเป็นตัวตนในเชิงจิตวิญญาณและคุณธรรม ซึ่งสามารถนำไปสู่ความสงบสุขและความเจริญก้าวหน้าในชีวิต
พุทธศาสนสุภาษิต คำสอนของพระพุทธศาสนาที่รวบรวมไว้เป็นบทสั้น ๆ ความหมายกว้างขวาง ครอบคลุมทุกแง่มุมของชีวิต มีทั้งคติเตือนใจ แนวทางการดำเนินชีวิต หลักธรรมะ และปรัชญาที่ลึกซึ้ง เข้าใจง่าย จดจำง่าย สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ เพื่อความสุขสงบและเจริญรุ่งเรืองอย่างผู้มีปัญญาและมีธรรมะรักษาใจ
การไม่ลืมตนเองเป็นการรักษาความเป็นตัวตนในเชิงจิตวิญญาณและคุณธรรม ซึ่งสามารถนำไปสู่ความสงบสุขและความเจริญก้าวหน้าในชีวิต
สุภาษิตนี้เป็นสุภาษิตที่ให้ข้อคิดลึกซึ้งเกี่ยวกับการไม่ละทิ้งตนเอง การรักษาสุขภาพกาย จิตใจ และคุณธรรมจริยธรรมเป็นสิ่งที่ทุกคนควรให้ความสำคัญ
การ "ไม่ให้ซึ่งตน" คือการรู้จักตัวเอง เข้าใจคุณค่าและอุดมคติของตน และยึดมั่นในสิ่งเหล่านั้น แม้จะเผชิญกับแรงกดดันจากภายนอกหรือความยากลำบา
จงอย่าฆ่าตัวเองทางอ้อมโดยการทำความชั่วช้าสามานย์ แต่จงคุ้มครองรักษาตัวเองให้ดี ด้วยการบำเพ็ญบุญกุศลให้พร้อมสรรพอยู่ตลอดเวลา
การคุ้มครองตนเองจากความเดือดร้อนที่เกิดจากบาปนั้นทำได้ด้วยการละเว้นจากการทำบาป การฝึกฝนจิตใจให้มีสติ รู้จักระงับการทำบาปเป็นสิ่งที่สำคัญ
การนำตนออกจากหล่มแห่งกิเลสคือสิ่งที่ทุกคนควรทำอย่างจริงจัง เราควรพยายามทุกวิถีทางในการฝึกฝนจิตใจและพัฒนาคุณงามความดี
ผู้ที่สามารถพิจารณาตนเองและแก้ไขข้อบกพร่องของตนเองได้จะกลายเป็นคนที่มีความเข้มแข็งและมีคุณค่าในสายตาของคนอื่น
การเตือนตนเองในสิ่งที่ถูกและผิดทำให้เราเป็นคนที่มีคุณค่าต่อสังคม การที่เรามีจิตสำนึกในการเตือนตัวเองทำให้เราสามารถพัฒนาความประพฤติ
ความน่าเชื่อถือในคำสอนของเราขึ้นอยู่กับการกระทำของเราเอง การทำตนตามคำสอน หรือการทำตัวเป็นตัวอย่างที่ดี เป็นการแสดงถึงความซื่อสัตย์
เมื่อเราปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานอย่างสม่ำเสมอ จิตใจของเราจะค่อย ๆ สะอาดแผ่งแผ้วจากกิเลสและตัณหา ทำให้เราเกิดความสงบสุข
หากเราปล่อยให้จิตตกอยู่ในอำนาจของกิเลส กิเลส จะพาเราไปสู่อบายมุข คือหนทางแห่งความเสื่อม หลอกให้เราทำชั่วต่าง ๆ นานาประการ
การคุ้มครองจิตใจจากบาปและกิเลสต่าง ๆ คือการป้องกันไม่ให้ตนเองตกเป็นเหยื่อของสิ่งที่ไม่ดี และสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีความหมาย
การที่เราจะได้ที่พึ่งที่แท้จริงไม่ว่าจะเป็นบุญกุศลหรือพระนิพพานนั้นขึ้นอยู่กับการปฏิบัติของเราเอง ไม่มีสิ่งใดที่ได้มาโดยง่าย
การฝึกฝนจิตใจและการรักษาศีลถือเป็นการดำเนินชีวิตที่สมบูรณ์แบบสำหรับบุคคลผู้มีความประพฤติดี เพราะไม่เพียงแต่จะนำไปสู่ความสุขในชีวิตนี้
จงมุ่งมั่นพัฒนาตนเองอยู่เสมอ อย่าหยุดที่จะเรียนรู้และเติบโต เพราะการเติบโตที่แท้จริงนั้นเริ่มต้นจากการรู้จักพัฒนาตนเอง
การมีนิสัยเห็นแก่ตัวเป็นสิ่งที่ไม่น่าชื่นชมและไม่น่าเลียนแบบ พฤติกรรมเหล่านี้นอกจากจะทำให้คนรอบข้างรู้สึกไม่ดีแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อสังคม
การหลีกเลี่ยงการทำบาปจึงเป็นสิ่งที่ส่งผลดีต่อความสุขในชีวิตของเรา เมื่อเราสามารถรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ และไม่ต้องรับผลชั่วจากการกระทำผิด
ชีวิตที่ไม่มีบาปเป็นชีวิตที่เต็มไปด้วยความสงบและความสุขที่แท้จริง เมื่อเราไม่ทำบาป เราไม่ต้องกลัวผลชั่วที่อาจเกิดขึ้น