พุทธศาสนสุภาษิต

พุทธศาสนสุภาษิต คำสอนของพระพุทธศาสนาที่รวบรวมไว้เป็นบทสั้น ๆ ความหมายกว้างขวาง ครอบคลุมทุกแง่มุมของชีวิต มีทั้งคติเตือนใจ แนวทางการดำเนินชีวิต หลักธรรมะ และปรัชญาที่ลึกซึ้ง เข้าใจง่าย จดจำง่าย สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ เพื่อความสุขสงบและเจริญรุ่งเรืองอย่างผู้มีปัญญาและมีธรรมะรักษาใจ

อปฺปมาทรตา โหถ “ท่านทั้งหลาย จงเป็นผู้ยินดีในความไม่ประมาท”

ความไม่ประมาทช่วยให้เรามองเห็นสรรพสิ่งตามความเป็นจริงอย่างที่มันเป็น ไม่หลง ไม่มัวเมา ทำให้เรามองเห็นทุกข์เห็นโทษของการเกิดแล้วตายบ่อย ๆ

อปฺปมตฺโต อุโภ อตฺเถ อธิคฺคณฺหาติ ปณฺฑิโต “บัณฑิตผู้ไม่ประมาท ย่อมได้รับประโยชน์ทั้งสอง”

เมื่อไม่ประมาทในการบำเพ็ญทิฏฐธัมมิกัตถะ อันเป็นประโยชน์ในโลกนี้ ประกอบด้วย การขยันประกอบการงาน การรู้จักรักษาทรัพย์สินมิให้สูญเปล่า

อปฺปมตฺโต หิ ฌายนฺโต ปปฺโปติ วิปุลํ สุขํ “ผู้ไม่ประมาทพินิจอยู่ ย่อมถึงสุขอันไพบูลย์”

ผู้ที่จะถึงสุขอันไพบูลย์คือพระนิพพานได้ จะต้องเป็นผู้ที่ไม่ประมาท คอยขัดเกลากิเลสในจิตใจตนเองให้จางลงทีละน้อย และหมดไปในที่สุด

อปฺปมตฺตา น มียนฺติ “ผู้ไม่ประมาทย่อมไม่ตาย”

สาธุชนคนดีทั้งหลาย พึงบำเพ็ญความไม่ประมาทนี้ให้มาก ๆ ฝึกตนให้เป็นคนไม่ประมาท เร่งสร้างคุณงามความดีให้มาก ๆ ในขณะที่ยังสามารถทำได้

อปฺปมาเท ปโมทนฺติ “บัณฑิตย่อมบันเทิงในความไม่ประมาท”

ผู้เป็นบัณฑิตย่อมพยายามปฏิบัติตามมรรคาที่จะนำพาตนไปสู่เส้นทางแห่งอมตธรรม คือพระนิพพาน อันเป็นเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา

อปฺปมาทํ ปสํสนฺติ “บัณฑิตย่อมสรรเสริญความไม่ประมาท”

ความประมาทนี่แหละที่เป็นตัวชักนำให้สรรพสัตว์ต้องพบกับความหายนะที่ยิ่งใหญ่ ต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในมหรรณพภพสงสารอยู่ไม่รู้จักจบสิ้นเสียที

อปฺปมาทญฺจ เมธาวี ธนํ เสฏฺฐํว รกฺขติ “ปราชญ์ย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ เหมือนทรัพย์ประเสริฐสุด”

ผู้ฉลาดจึงรักษาความไม่ประมาทไว้เหมือนทรัพย์อันประเสริฐที่สุดที่ตนเองมีอยู่ คือพยายามใช้ชีวิต คิด พูด ทำ ด้วยความไม่ประมาทเลินเล่อ

อปฺปมาโท อมตํ ปทํ “ความไม่ประมาท เป็นทางไม่ตาย”

บุคคลที่ลุ่มหลงมัวเมาดังกล่าวข้างต้น ย่อมไม่เห็นความจริงของชีวิต ไม่เห็นสัจธรรม ไม่สามารถเข้าถึงธรรมได้ ย่อมละประโยชน์ทั้ง 3 ประการ

ยํ เว เสวติ ตาทิโส “คบคนเช่นใด ก็เป็นคนเช่นนั้นแล”

เพื่อนย่อมจะมีอิทธิพลต่อชีวิตของมนุษย์เป็นอันมาก ถ้าเราคบเพื่อนดี ก็มีความเป็นไปได้ที่เราจะเป็นคนดีด้วยเช่นกัน แต่ถ้าเราคบเพื่อนชั่ว

อติจิรํ นิวาเสน ปิโย ภวติ อปฺปิโย “เพราะอยู่ด้วยกันนานเกินไป คนที่รักก็มักหน่าย”

การที่คนทั้งหลายอยู่ด้วยกันตลอดเวลา หรือใช้เวลาอยู่ด้วยกันเป็นส่วนมากนั้น ย่อมจะทำให้เกิดความเบื่อหน่ายในกันและกันได้ เป็นเรื่องธรรมดา

วิสฺสาสา ภยมนฺเวติ “เพราะไว้ใจ ภัยจึงตามมา”

ให้ระลึกไว้เสมอว่า คนเราทุกคนล้วนมีกิเลส วันนี้ดี พรุ่งนี้อาจทำเรื่องชั่ว ๆ ก็ได้ แล้วไว้ใจคนที่คบหาแต่เพียงพอประมาณ อย่าไว้ใจจนเกินไป

นาสฺมเส อลิกวาทิเน “ไม่ควรไว้ใจคนพูดพล่อย ๆ”

หากใครไปหลงเชื่อใจคนมักพูดพล่อยเข้าแล้ว อาจจะได้รับความเสื่อมเสียอันเกิดจากคำพูดพล่อย ๆ ของเขาได้ ดังนั้น ไม่ควรเชื่อใจคนพูดพล่อย

อนตฺถา เยว วฑฺฒนฺติ พาลํ ปจฺจูปเสวโต “เมื่อคบหาคนพาล ย่อมมีแต่ความฉิบหาย”

การคบกับคนพาลเป็นสิ่งที่ไม่ดี ถือเป็นการกระทำที่นำพาให้ตนเองเสื่อมจากประโยชน์ทั้งหลายทั้งปวง ทั้งประโยชน์ในโลกนี้ ประโยชน์ในโลกหน้า

น วิสฺสเส อวิสฺสฏฺเฐ วิสฺสฏฺเฐปิ น วิสฺสเส “ไม่ควรไว้ใจในคนไม่คุ้นเคย แม้ในคนคุ้นเคย ก็ไม่ควรไว้ใจ”

ไม่ว่าจะคบหาสมาคมกับใครก็ตาม อย่าเชื่อใจเขาจนเกินไป เพื่อนอาจหักหลังเพื่อนก็เป็นได้ ลูกน้องอาจหักหลังเจ้านายก็เป็นได้

สงฺเกเถว อมิตฺตสฺมึ มิตฺตสฺมิมฺปิ น วิสฺสเส “ควรระแวงในศัตรู แม้ในมิตรก็ไม่ควรไว้ใจ”

เพื่อความปลอดภัยของตัวเราเอง ควรทำตัวเป็นคนรอบคอบ ใครพูดอะไรก็ฟังหูไว้หู อย่าเชื่อเขาไปซะหมดจนเต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ เพราะอาจจะนำภัยพิบัติมา

ยตฺถ เวรี นิวีสติ น วเส ตตฺถ ปณฺฑิโต “ไพรีอยู่ในที่ใด บัณฑิตไม่ควรอยู่ในที่นั้น”

บัณฑิตชนผู้มีปัญญา ย่อมหลีกเลี่ยงที่จะอยู่ในสมาคมหรือสถานที่ที่มีเวรีชน ไปอยู่ในสมาคมหรือสถานที่ที่ไม่มีเวรีชนเช่นนั้น เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหา

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.