แนวข้อสอบนักธรรมชั้นโท

อคฺคสฺมึ ทานํ ททตํ     อคฺคํ ปุญฺญํ ปวฑฺฒติอคฺคํ อายุ จ วณฺโณ จ     ยโส กิตฺติ สุขํ พลํ. เมื่อให้ทานในวัตถุอันเลิศ บุญอันเลิศอายุ วรรณะ ยศ เกียรติ สุข และกำลังอันเลิศ ก็เจริญ.…

กลฺยาณิเมว มุญฺเจยฺย     น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํโมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ     มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ. พึงเปล่งวาจางามเท่านั้น ไม่พึงเปล่งวาจาชั่วเลย คนเปล่งวาจางามยังประโยชน์ให้สำเร็จ คนเปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อน. (พุทฺธ) ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘         แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า…

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท สอบในสนามหลวง วันพุธ ที่ ๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๒ อวณฺณญฺจ อกิตฺติญฺจ     ทุสฺสีโล ลภเต นโรวณฺณํ กิตฺตึ ปสํสญฺจ     สทา ลภติ สีลวา. คนผู้ทุศีล ย่อมได้รับความติเตียนและความเสียชื่อเสียงส่วนผู้มีศีล ย่อมได้รับชื่อเสียงและความยกย่องสรรเสริญทุกเมื่อ.…

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท สอบในสนามหลวง วันศุกร์ ที่ ๒๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี     ยสสฺสี สุขสีลวาปิโย เทวมนุสฺสานํ     มนาโป โหติ ขนฺติโก. ผู้มีขันตินับว่ามีเมตตา มีลาภ มียศ และมีสุขเสมอ,ผู้มีขันติเป็นที่รัก…

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท สอบในสนามหลวง วันจันทร์ ที่ ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๐ สีลสมาธิคุณานํ     ขนฺติ ปธานการณํสพฺเพปิ กุสลา ธมฺมา     ขนฺตฺยาเยว วฑฺฒนฺติ เต ฯ ขันติเป็นประธาน เป็นเหตุแห่งคุณคือศีลและสมาธิกุศลธรรมทั้งปวงย่อมเจริญเพราะขันติเท่านั้น ฯ ส.…

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท สอบในสนามหลวง วันพฤหัสบดี ที่ ๑๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ อถ ปาปานิ กมฺมานิ     กรํ พาโล น พุชฺฌติเสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ     อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ. เมื่อคนโง่มีปัญญาทราม ทำกรรมชั่วอยู่ก็ไม่รู้สึกเขาเดือดร้อนเพราะกรรมของตน…

อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ     อชินิ มํ อหาสิ เมเย จ ตํ อุปนยฺหนฺติ     เวรํ เตสํ น สมฺมติ. ผู้ใด ผูกอาฆาตว่า เขาได้ด่าเรา ได้ฆ่าเรา ได้ชนะเราได้ลักของเรา ดังนี้ เวรของผู้นั้นย่อมไม่ระงับ.…

ยมฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ อกิจฺจํ ปน กยีรติ
อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา. "คนทอดทิ้งกิจที่ควรทำ ไปทำกิจที่ไม่ควรทำ เมื่อเขาถือตัว มัวประมาท อาสวะย่อมเจริญ."

กลฺยาณิเมว มุญฺเจยฺย น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ
โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ.
"พึงเปล่งวาจางามเท่านั้น ไม่พึงเปล่งวาจาชั่วเลย การเปล่งวาจางาม ยังประโยชน์ให้สำเร็จ คนเปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อน."

พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร
อาหุเนยฺยา จ ปุตตานํ ปชาย อนุกมฺปกา.
"มารดาบิดา ท่านว่าเป็นพรหม เป็นบุรพาจารย์ เป็นที่นับถือของบุตร และเป็นผู้อนุเคราะห์บุตร."

อุฏฺฐานวโต สตีมโต สุจิกมฺมสฺส นิสมฺมการิโน
สญฺญตสฺส จ ธมฺมชีวิโน อปฺปมตฺตสฺส ยโสภิวฑฺฒติ.
"ยศย่อมเจริญ แก่ผู้มีความหมั่น มีสติ มีการงานสะอาด ใคร่ครวญแล้วทำ ระวังดีแล้ว เป็นอยู่โดยธรรม และไม่ประมาท."

พหุมฺปิ เจ สํหิตภาสมาโน
น ตกฺกโร โหติ นโร ปมตฺโต
โคโปว คาโว คณยํ ปเรสํ
น ภาควา สามญฺญสฺส โหติ.
"หากกล่าวพุทธพจน์ได้มาก แต่เป็นคนประมาท ไม่ทำตามพุทธพจน์นั้น ก็ไม่มีส่วนแห่งสามัญผล เหมือนคนเลี้ยงโค คอยนับโคให้ผู้อื่นฉะนั้น."

โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโญ อสมาหิโต
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน.
"ผู้ใดมีปัญญาทราม มีใจไม่มั่นคง พึงเป็นอยู่ตั้งร้อยปี, ส่วนผู้มีปัญญาเพ่งพินิจ มีชีวิตอยู่สิ้นวันเดียว ดีกว่า."