ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ ปริเวชฺชนฺติ โกธนํ.
“ญาติมิตรและสหาย ย่อมหลีกเลี่ยงคนมักโกรธ”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
ความโกรธเป็นอารมณ์ที่ทำให้ใจเราร้อนรุ่ม ไม่สงบ และพร้อมจะระเบิดออกมาในรูปแบบของคำพูดหรือการกระทำที่รุนแรง คนที่มีความโกรธประจำใจมักไม่รู้ตัวว่ากำลังสร้างความทุกข์ให้แก่ตนเองและผู้อื่นอยู่ตลอดเวลา
เมื่อใครอยู่ใกล้คนมักโกรธ ย่อมรู้สึกอึดอัดและไม่สบายใจ เพราะไม่รู้ว่าเมื่อใดเขาจะระเบิดอารมณ์ออกมา คำพูดที่รุนแรงหรือการแสดงออกที่ฉุนเฉียวอาจสร้างบาดแผลทางใจให้แก่ผู้คนรอบข้างโดยไม่ตั้งใจ
ญาติมิตรและสหายจึงมักหลีกเลี่ยงไม่อยากคบค้าสมาคมกับคนมักโกรธ เพราะการอยู่ใกล้คนเช่นนั้นมีแต่ความวุ่นวาย ไม่ก่อให้เกิดความสุข หากอยู่ร่วมกันนาน ๆ ก็อาจกลายเป็นการสะสมความทุกข์และความบาดหมางมากขึ้น
แม้แต่คนในครอบครัว หากสมาชิกคนใดเป็นคนเจ้าโทสะ ก็จะทำให้บรรยากาศในบ้านขุ่นมัว ความรักและความอบอุ่นค่อย ๆ ลดลง จนบางครั้งเกิดความแตกแยก แตกหักในครอบครัวได้
ในทางตรงกันข้าม คนที่มีอารมณ์สงบ เยือกเย็น และรู้จักอดทน ย่อมเป็นที่รักของญาติมิตรและสหาย อยู่ใกล้แล้วสบายใจ น่าเคารพนับถือ และได้รับความไว้วางใจจากทุกคน
พระพุทธศาสนาสอนว่า ความโกรธเป็นไฟเผาจิต ทำให้กุศลธรรมดับไป และยังทำให้เราเสียเพื่อน เสียญาติ เสียมิตร เพราะไม่มีใครอยากอยู่ใกล้คนที่มักโกรธ
หนทางแก้ไขคือการฝึกสติรู้เท่าทันอารมณ์โกรธ และใช้ขันติธรรมคือความอดทนอดกลั้นมาข่มไว้ เมื่อความโกรธเบาบางลง ใจจะสงบเย็นขึ้น และความสัมพันธ์กับผู้อื่นก็จะดีขึ้นตามไปด้วย
สรุปว่า ญาติมิตรและสหายย่อมหลีกเลี่ยงคนมักโกรธ แต่จะเข้าหาและคบหาคนที่ใจสงบเย็นและอ่อนโยน ผู้ที่สามารถฝึกตนให้ละความโกรธได้ จึงเป็นผู้รักษามิตรภาพและสร้างความสุขสงบทั้งแก่ตนเองและคนรอบข้าง.
