กาลานุรูปํว ธุรํ นิยุญฺเช.
“พึงประกอบธุระให้เหมาะแก่กาลเทียว”
(ว.ว.)
การงานบนโลกใบนี้มีความหลากหลาย ทั้งด้านประเภท ลักษณะ และวิธีการดำเนินการ แต่ละงานย่อมมีเงื่อนไขและปัจจัยที่เหมาะสมต่อการลงมือทำ หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือ “เวลา” ซึ่งมีอิทธิพลต่อความสำเร็จของงานอย่างมาก
บางงานไม่เหมาะสมที่จะทำในบางช่วงเวลา เช่น การปลูกข้าวในหน้าแล้ง แม้จะลงแรงเพาะปลูกอย่างเต็มที่ แต่หากขาดน้ำและสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย ผลผลิตก็ย่อมไม่งอกงาม และไม่อาจได้ผลลัพธ์ตามที่ตั้งใจ
การทำงานให้ถูกเวลาจึงเป็นปัจจัยสำคัญ เพราะเวลาที่เหมาะสมจะช่วยให้ปัจจัยอื่น ๆ สอดประสานกัน และช่วยให้งานสำเร็จได้อย่างราบรื่น ในทางกลับกัน หากทำงานผิดเวลา แม้จะพยายามเพียงใด ก็อาจได้ผลลัพธ์ต่ำกว่าที่คาดหวังไว้
นอกจากการเลือกเวลาที่เหมาะสมแล้ว การจัดลำดับความสำคัญของงานก็เป็นสิ่งจำเป็น ผู้ปฏิบัติงานต้องรู้ว่า งานใดควรทำก่อน งานใดควรทำทีหลัง เพื่อให้กระบวนการดำเนินไปอย่างเป็นระบบและไม่สะดุด
งานที่มีความเร่งด่วนหรือจำเป็นต้องใช้เวลาเตรียมการมาก ควรได้รับการเริ่มทำก่อน เพื่อป้องกันความล่าช้าและการสะสมปัญหา งานที่ไม่เร่งด่วนสามารถจัดไว้ภายหลังได้ โดยไม่กระทบต่อผลลัพธ์โดยรวม
ในบางกรณี งานหลายอย่างอาจมีความเกี่ยวเนื่องกัน กล่าวคือ งานหนึ่งจะเริ่มทำได้ก็ต่อเมื่ออีกงานหนึ่งเสร็จสิ้นแล้ว เช่น งานก่อสร้างที่ต้องรอวางโครงสร้างก่อนจึงจะติดตั้งอุปกรณ์ได้ การเข้าใจลำดับเช่นนี้จะช่วยให้การทำงานต่อเนื่องและไม่ติดขัด
การไม่จัดลำดับความสำคัญของงานอย่างรอบคอบ อาจทำให้เสียเวลา เสียแรง และเสียโอกาส บางครั้งอาจถึงขั้นทำให้งานเสียหายทั้งระบบ เพราะขั้นตอนที่สำคัญถูกละเลยหรือทำช้ากว่าที่ควรจะเป็น
ผู้มีปัญญาจึงต้องใช้ทั้งความรู้ ประสบการณ์ และการไตร่ตรองอย่างรอบคอบ เพื่อกำหนดว่าเวลาใดเหมาะสมกับงานใด และงานใดควรทำก่อนหรือหลัง ทั้งนี้เพื่อให้การดำเนินงานบรรลุเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
การทำงานให้สำเร็จไม่ใช่ว่าจะขึ้นอยู่กับความขยันเท่านั้น แต่ยังต้องรู้จัก “ทำให้ถูกเวลา” และ “ทำอย่างเป็นลำดับ” จึงจะได้ผลที่ดีและคุ้มค่ากับแรงกายแรงใจที่ลงไป.