แนวข้อสอบนักธรรมและธรรมศึกษา รวมข้อสอบเก่านักธรรมและธรรมศึกษา พร้อมเฉลยทุกระดับ ทั้งนักธรรมชั้นตรี โท และเอก และธรรมศึกษาชั้นตรี โท เอก สำหรับอ่านทบทวนความรู้ ศึกษาแนวข้อสอบ ก่อนสอบธรรมสนามหลวงทุกระดับชั้น
ปาปญฺเจ ปุริโส กยิรา น นํ กยิรา ปุนปฺปุนํน ตมฺหิ ฉนฺทํ กยิราถ ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย. ถ้าคนพึงทําบาป ก็ไม่ควรทําบาปนั้นบ่อย ๆ ไม่ควรทําความพอใจในบาปนั้นเพราะการสั่งสมบาป นําทุกข์มาให้. (พุทฺธ) ขุ. ธ. ๒๕/๓๐…
มนาปทายี ลภเต มนาปํอคฺคสฺส ทาตา ลภเต ปุนคฺคํวรสฺส ทาตา วรลาภี จ โหติเสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมุเปติ ฐานํ. ผู้ให้ของที่ชอบใจ ย่อมได้ของชอบใจ ผู้ให้ของเลิศ ย่อมได้ของเลิศผู้ให้ของดี ย่อมได้ของดี ผู้ให้ของประเสริฐ ย่อมถึงฐานะอันประเสริฐ. (พุทฺธ)…
สุขา สงฺฆสฺส สามคฺคี สมคฺคานญฺจนุคฺคโหสมคฺครโต ธมฺมฏฺโฐ โยคกฺเขมา น ธํสติ. ความพร้อมเพรียงของหมู่เป็นสุข และการสนับสนุนคนผู้พร้อมเพรียงกันก็เป็นสุข ผู้ยินดีในคนผู้พร้อมเพรียงกันตั้งอยู่ในธรรม ย่อมไม่คลาดจากธรรมอันเกษมจากโยคะ. (พุทฺธ) ขุ. อิติ. ๒๕ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๓ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย ห้ามอ้างสุภาษิตซ้ำข้อกัน…
โกสชฺชํ ภยโต ทิสฺวา วิริยารมฺภญฺจ เขมโตอารทฺธวิริยา โหถ เอสา พุทฺธานุสาสนี. ท่านทั้งหลายจงเห็นความเกียจคร้านเป็นภัย และเห็นการปรารภความเพียรเป็นความปลอดภัย แล้วปรารภความเพียรเถิดนี้เป็นพุทธานุศาสนี. (พุทฺธ) ขุ. จริยา. ๓๓ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๓ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย ห้ามอ้างสุภาษิตซ้ำข้อกัน แต่จะซ้ำคัมภีร์ได้ไม่ห้าม…
โอวเทยฺยานุสาเสยฺย อสพฺภา จ นิวารเยสตํ หิ โส ปิโย โหติ อสตํ โหติ อปฺปิโย. บุคคลควรเตือนกัน ควรสอนกัน และควรป้องกันจากคนไม่ดีเพราะเขาย่อมเป็นที่รักของคนดี แต่ไม่เป็นที่รักของคนไม่ดี. (พุทฺธ) ขุ.ธ. ๒๕ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๓ ข้อ…
วิวาทํ ภยโต ทิสฺวา อวิวาทญฺจ เขมโตสมคฺคา สขิลา โหถ เอสา พุทฺธานุสาสนี. ท่านทั้งหลายจงเห็นความวิวาทโดยความเป็นภัย และความไม่วิวาทโดยความปลอดภัยแล้ว เป็นผู้พร้อมเพรียง มีความประนีประนอมกันเถิดนี้เป็นพระพุทธานุศาสนี. (พุทฺธ) ขุ. จริยา. ๓๓/๕๙๕ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๓ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย…
วิวาทํ ภยโต ทิสฺวา อวิวาทญฺจ เขมโตสมคฺคา สขิลา โหถ เอสา พุทฺธานุสาสนี. ท่านทั้งหลายจงเห็นความวิวาทโดยความเป็นภัย และความไม่วิวาทโดยความปลอดภัยแล้ว เป็นผู้พร้อมเพรียง มีความประนีประนอมกันเถิดนี้เป็นพระพุทธานุศาสนี. (พุทฺธ) ขุ. จริยา. ๓๓/๕๙๕ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๓ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย…
สพฺพทา สีลสมฺปนฺโน ปญฺญวา สุสมาหิโตอารทฺธวิริโย ปหิตตฺโต โอฆํ ตรติ ทุตฺตรํ. ผู้ถึงพร้อมด้วยศีล มีปัญญา มีใจมั่นคงดีแล้ว ปรารภความเพียรตั้งตนไว้ในกาลทุกเมื่อ ย่อมข้ามโอฆะที่ข้ามได้ยาก. (พุทฺธ) สํ. ส. ๑๕/๗๔ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๓ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย…
สามคฺยเมว สิกฺเขถ พุทฺเธเหตํ ปสํสิตํสามคฺยรโต ธมฺมฏฺโฐ โยคกฺเขมา น ธํสติ. พึงศึกษาความสามัคคี, ความสามัคคีนั้น ท่านผู้รู้ทั้งหลายสรรเสริญแล้ว,ผู้ยินดีในสามัคคี ตั้งอยู่ในธรรม ย่อมไม่คลาดจากธรรมอันเกษมจากโยคะ. (พุทฺธ) ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๔๖ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๓ ข้อ…
สามคฺยเมว สิกฺเขถ พุทฺเธเหตํ ปสํสิตํสามคฺยรโต ธมฺมฏฺโฐ โยคกฺเขมา น ธํสติ. พึงศึกษาความสามัคคี, ความสามัคคีนั้น ท่านผู้รู้ทั้งหลายสรรเสริญแล้ว,ผู้ยินดีในสามัคคี ตั้งอยู่ในธรรม ย่อมไม่คลาดจากธรรมอันเกษมจากโยคะ. (พุทฺธ) ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๔๖ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๓ ข้อ…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันจันทร์ ที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๒ สพฺพทา สีลสมฺปนฺโน ปญฺญวา สุสมาหิโตอารทฺธวิริโย ปหิตตฺโต โอฆํ ตรติ ทุตฺตรํ. ผู้ถึงพร้อมด้วยศีล มีปัญญา มีใจมั่นคงดีแล้ว ปรารภความเพียรตั้งตนไว้ในกาลทุกเมื่อ ย่อมข้ามโอฆะที่ข้ามได้ยาก.…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันอังคาร ที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ ทุนฺนิคฺคหสฺส ลหุโน ยตฺถ กามนิปาติโนจิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ. การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี,(เพราะว่า)…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันพฤหัสบดี ที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๐ สามคฺยเมว สิกฺเขถ พุทฺเธเหตํ ปสํสิตํสามคฺยรโต ธมฺมฏฺโฐ โยคกฺเขมา น ธํสติ. พึงศึกษาความสามัคคี, ความสามัคคีนั้น ท่านผู้รู้ทั้งหลายสรรเสริญแล้ว,ผู้ยินดีในสามัคคี ตั้งอยู่ในธรรม ย่อมไม่คลาดจากธรรมอันเกษมจากโยคะ.…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันศุกร์ ที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙ หีนํ ธมฺมํ น เสเวยฺย ปมาเทน น สํวเสมิจฺฉาทิฏฺฐึ น เสเวยฺย น สิยา โลกวฑฺฒโน. ไม่ควรเสพธรรมที่เลว…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันอาทิตย์ ที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๘ โอวเทยฺยานุสาเสยฺย อสพฺภา จ นิวารเยสตํ หิ โส ปิโย โหติ อสตํ โหติ อปฺปิโย. บุคคลควรเตือนกัน ควรสอนกัน…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันอังคาร ที่ ๓๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗ วิวาทํ ภยโต ทิสฺวา อวิวาทญฺจ เขมโตสมคฺคา สขิลา โหถ เอสา พุทฺธานุสาสนี. ท่านทั้งหลายจงเห็นความวิวาทโดยความเป็นภัย และความไม่วิวาทโดยความปลอดภัยแล้ว เป็นผู้พร้อมเพรียง มีความประนีประนอมกันเถิดนี้เป็นพระพุทธานุศาสนี.…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันเสาร์ ที่ ๒๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๕ ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติสตฺโต สํสารมาปาทิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ. ตัณหายังคนให้เกิด จิตของเขาย่อมวิ่งพล่านสัตว์ยังท่องเที่ยวไป จึงมีทุกข์เป็นภัยใหญ่. (พุทฺธ) สํ.…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันเสาร์ ที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๔ อจินฺติตมฺปิ ภวติ จินฺติตมฺปิ วินสฺสติน หิ จินฺตามยา โภคา อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา. สิ่งที่ไม่ได้คิดไว้ ย่อมมีได้, สิ่งที่คิดไว้…