กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท รวมตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมสำหรับนักเรียนธรรมศึกษาชั้นโท ครอบคลุมทุกระดับการศึกษา ทั้งประถม มัธยม และอุดมศึกษา พร้อมแนวการเขียนที่ถูกต้องตามหลักสูตร อธิบายโครงสร้างการตอบกระทู้ และตัวอย่างการวิเคราะห์หลักธรรม เหมาะสำหรับใช้ฝึกฝนและเตรียมสอบอย่างมั่นใจ
ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต ผลํกลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ. บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้นผู้ทํากรรมดี ย่อมได้ผลดี ผู้ทํากรรมชั่ว ย่อมได้ผลชั่ว. (พุทฺธ) สํ. ส. ๑๕/๓๓๓ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๒…
สทฺเธน จ เปสเลน จปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จสขิต หิ กเรยฺย ปณฺฑิโตภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม. บัณฑิต พึงทำความเป็นเพื่อนกับคนมีศรัทธา มีศีลเป็นที่รักมีปัญญาและเป็นพหูสูต เพราะการสมาคมกับคนดี เป็นความเจริญ. (อานนฺทเถร) ขุ. เถร. ๒๖…
ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยาปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ. ถึงสิ้นทรัพย์ ผูมี้ปัญญาก็เป็นอยู่ได้ แต่อับปัญญาแม้มีทรัพย์ ก็เป็นอยู่ไม่ได้. (มหากปฺปินเถร) ขุ.เถร. ๒๖/๓๕๐ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๒ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย ห้ามอ้างสุภาษิตซ้ำข้อกัน…
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติอตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ. สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใดแสวงหาสุขเพื่อตนเบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมไม่ได้สุข (พุทฺธ) ขุ.ธ. ๒๕ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๒…
อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเยอถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต. บัณฑิตพึงตั้งตนไว้ในคุณอันสมควรก่อนสอนผู้อื่นภายหลัง จึงไม่มัวหมอง. (พุทฺธ) ขุ. ธ. ๒๕ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๒ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย ห้ามอ้างสุภาษิตซ้ำข้อกัน แต่จะซ้ำคัมภีร์ได้ ไม่ห้าม สุภาษิตที่อ้างมานั้น…
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโตอสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ. บัณฑิตไม่พึงคบอสัตบุรุษ พึงคบสัตบุรุษเพราะอสัตบุรุษย่อมนำไปสู่นรก สัตบุรุษย่อมให้ถึงสุคติ. (โพธิสตฺต) ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๓๗ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๒ ข้อ…
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ มนุพุชฺฌติอตฺถา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ เย โหนฺติ ปภิปตฺถิตา. ผู้ใด อันผู้อื่นทำความดี ทำประโยชน์ให้ในกาลก่อน ย่อมสำนึก(คุณของเขา) ได้ ประโยชน์ที่ผู้นั้นปรารถนา ย่อมเจริญ. (ทฬฺหธมฺมโพธิสตฺต) ขุ. ชา. สตฺต. ๒๗/๒๒๘…
มตฺตาสุขปริจฺจาคา ปสฺเส เจ วิปุลํ สุขํจเช มตฺตาสุขํ ธีโร สมฺปสฺสํ วิปุลํ สุขํ. ผู้มีปัญญามองเห็นสุขอันไพบูลย์ เพราะสละสุขส่วนน้อยได้ก็ควรสละสุขส่วนน้อยเสีย (พุทฺธ) ขุ. ธ. ๒๕/๕๓ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๒ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย ห้ามอ้างสุภาษิตซ้ำข้อกัน…
ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวาปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก. ผู้มีขันตินับว่ามีเมตตา มีลาภ มียศ และมีสุขเสมอผู้มีขันติเป็นที่รักที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ส. ม. ๒๒๒. แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๒ ข้อ และบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย ห้ามอ้างสุภาษิตซ้ำข้อกัน…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันจันทร์ ที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๒ โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ มนุพุชฺฌติอตฺถา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา. ผู้ใด อันผู้อื่นทำความดี ทำประโยชน์ให้ในกาลก่อน…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันเสาร์ ที่ ๒๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๕ ยถา ทณฺเฑน โคปาโล คาโว ปาเชติ โคจรํเอวํ ชรา จ มจฺจุ จ อายุํ ปาเชนฺติ ปาณินํ.…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันพฤหัสบดี ที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๐ สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน น วิหึสติอตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขํ. สัตว์ทั้งหลายย่อมต้องการความสุข ผู้ใดแสวงหาสุขเพื่อตนไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันศุกร์ ที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙ อโมฆํ ทิวสํ กยิรา อปฺเปน พหุเกน วายํ ยํ วิวหเต รตฺติ ตทูนนฺตสฺส ชีวิตํ. ควรทำวันคืนไม่ให้เปล่าจากประโยชน์น้อยหรือมากเพราะวันคืนผ่านบุคคลใดไป ชีวิตของบุคคลนั้นย่อมพร่องจากประโยชน์นั้น.…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันอาทิตย์ ที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๘ ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา ภเชยฺยุตฺตมปุคฺคเลโอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ. ผู้ปรารถนาความสุขที่มั่นคง พึงเว้นมิตรชั่วเสียคบแต่บุคคลสูงสุด และพึงตั้งอยู่ในโอวาทของท่าน. (วิมลเถร) ขุ.…
กระทู้ธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันอังคาร ที่ ๓๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗ ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต ผลํกลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ. บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดีย่อมได้ผลดี…
ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา
ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ.
"ถึงสิ้นทรัพย์ ผู้มีปัญญาก็เป็นอยู่ได้, แต่อับปัญญา แม้มีทรัพย์ ก็เป็นอยู่ไม่ได้. "
ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน โย นโร อุปนยฺหติ
กุสาปิ ปูติ วายนฺติ เอวํ พาลูปเสวนา
"คนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด การคบกับคนพาลก็ฉันนั้น."