ทุกฺขํ สยติ โกธโน.
“คนมักโกรธ ย่อมนอนเป็นทุกข์”
(นัย- องฺ.สตฺตก. 23/98)
ความโกรธเป็นอารมณ์ที่ทำให้จิตใจไม่สงบ เมื่อมันเกิดขึ้นแล้ว จะก่อให้เกิดความรุ่มร้อน กระวนกระวาย ไม่อาจอยู่เฉยได้ แม้ในยามพักผ่อน ความโกรธก็ยังตามมารบกวน ทำให้ใจไม่เป็นสุข
ผู้ที่มีนิสัยมักโกรธ ย่อมนอนเป็นทุกข์ เพราะเมื่อจะนอน ใจก็ยังนึกถึงเหตุการณ์หรือบุคคลที่ทำให้โกรธ ครุ่นคิดวนเวียนไม่รู้จบ ยิ่งคิดก็ยิ่งร้อนใจ จนไม่อาจหลับได้อย่างสงบ
บางครั้งแม้ร่างกายอ่อนล้าเต็มที่ แต่ใจที่เต็มไปด้วยความโกรธก็ยังทำให้พลิกตัวไปมา นอนไม่หลับ หรือแม้หลับก็ไม่สนิท ฝันร้าย ฟุ้งซ่าน ตื่นขึ้นมาก็ยังไม่สดชื่น เพราะใจไม่เคยได้พักจริง ๆ
ตรงกันข้าม คนที่มีจิตใจสงบ ไม่ยึดติดกับความโกรธ ย่อมหลับได้ง่าย หลับสนิท และตื่นขึ้นด้วยความสดชื่นเบิกบาน เพราะใจที่ปลอดโปร่งเป็นพื้นฐานแห่งความสุขทั้งกลางวันและกลางคืน
พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า ความโกรธเป็นไฟเผาจิต ทำให้ทุกข์อยู่ตลอดเวลา หากไม่รีบดับเสีย ความโกรธจะตามหลอกหลอนทั้งยามตื่นและยามหลับ คนเช่นนี้จึงไม่อาจพบกับความสุขที่แท้จริงได้เลย
วิธีแก้ไขคือ การเจริญสติรู้เท่าทันความโกรธ เมื่อมันเกิดขึ้น ให้หายใจลึก ๆ ทำใจให้สงบ และไม่ปรุงแต่งความคิดไปตามอำนาจของมัน อีกทั้งควรเจริญเมตตา แผ่ความปรารถนาดีไปยังผู้อื่น จะช่วยลดแรงของความโกรธลงได้
หากฝึกเช่นนี้บ่อย ๆ ความโกรธจะค่อย ๆ เบาบางลง ใจก็จะสงบมากขึ้น เมื่อนอนก็จะนอนอย่างผ่อนคลาย หลับสนิท และตื่นขึ้นด้วยความสดชื่น พร้อมดำเนินชีวิตอย่างเบิกบาน
กล่าวโดยสรุป คนมักโกรธย่อมนอนเป็นทุกข์ เพราะใจร้อนรุ่มไม่สงบ แต่ผู้ที่รู้จักดับความโกรธด้วยสติ ขันติ และเมตตา จะนอนเป็นสุข หลับเป็นสุข และตื่นขึ้นก็เป็นสุข นี่คือผลแห่งการชนะความโกรธได้ด้วยปัญญา.