เสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมฺเปติ ฐานํ.
“ผู้ให้สิ่งประเสริฐ ย่อมถึงฐานะที่ประเสริฐ”
(องฺ.ปญฺจก. 22/56)
คำว่า “ฐานะที่ประเสริฐ” หมายถึง ตำแหน่ง หน้าที่การงาน หรือยศถาบรรดาศักดิ์ที่เป็นที่เคารพนับถือในสังคม บุคคลที่มีฐานะเช่นนี้มักได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้มีเกียรติ เป็นคนมีหน้ามีตาในหมู่ชน และเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ผู้อื่น ทั้งในด้านความประพฤติและคุณงามความดีที่ได้สร้างไว้
อย่างไรก็ตาม การที่จะก้าวไปถึงฐานะที่ประเสริฐนั้น มิได้เกิดจากโชคชะตาหรือความบังเอิญ แต่ต้องอาศัยการกระทำอันประกอบด้วยความเสียสละ ความเพียร และความมีน้ำใจต่อผู้อื่น คนที่มีใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ยินดีแบ่งปันสิ่งที่ตนมีให้แก่สังคม ย่อมได้รับความเคารพจากผู้คนโดยธรรมชาติ
ผู้ที่จะถึงฐานะที่สูงส่งในสังคม มักเป็นผู้ที่รู้จัก “ให้” อย่างแท้จริง การให้ของเขาไม่จำกัดเพียงทรัพย์สินเงินทอง แต่ยังรวมถึงเวลา กำลังกาย และปัญญาเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เขาเสียสละเวลาส่วนตัวเพื่อทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม ไม่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตนเพียงอย่างเดียว
ความเสียสละที่ยิ่งใหญ่เช่นนี้เอง ทำให้คนผู้นั้นเป็นที่รักและนับถือในสังคม เพราะผู้คนมองเห็นความจริงใจ เห็นความตั้งใจที่บริสุทธิ์ การให้ด้วยจิตที่เสียสละย่อมก่อให้เกิดความศรัทธา และเป็นเหตุให้ได้รับเกียรติยศชื่อเสียง รวมถึงตำแหน่งหน้าที่การงานอันเหมาะสม
แต่ในขณะเดียวกัน การให้ที่จะนำไปสู่ความประเสริฐได้อย่างแท้จริงนั้น ต้องเป็น “การให้ที่บริสุทธิ์” คือ การให้ในสิ่งที่ได้มาด้วยความสุจริต ไม่ใช่สิ่งที่เกิดจากการเบียดเบียนผู้อื่นหรือการทุจริต เพราะของที่ได้มาโดยไม่ถูกต้อง ย่อมไม่อาจก่อให้เกิดบุญกุศลหรือเกียรติยศที่แท้จริงได้
นอกจากนี้ การให้ที่ดีต้องเป็นการให้ที่ไม่สร้างความเดือดร้อนให้แก่ตนเองและผู้อื่น เช่น การให้จนเกินกำลัง หรือให้ด้วยความไม่ยั้งคิด อาจทำให้เกิดผลเสียตามมาได้ การให้ที่ชาญฉลาดจึงต้องประกอบด้วย “ปัญญา” เพื่อพิจารณาว่าสิ่งใดควรให้ สิ่งใดไม่ควรให้ และให้ในขอบเขตที่เหมาะสม
ผู้ที่ให้ด้วยปัญญาย่อมมีจิตใจมั่นคง ไม่หลงไปตามคำยกยอหรือผลประโยชน์ชั่วคราว เขาให้เพราะเห็นคุณค่าของการทำความดี เห็นว่าการเสียสละเพื่อผู้อื่นคือการยกระดับจิตใจของตนให้สูงขึ้น การให้เช่นนี้ย่อมก่อให้เกิดความสุขทั้งแก่ผู้ให้และผู้รับ และสร้างความสง่างามทางใจอย่างแท้จริง
ดังนั้น ฐานะที่ประเสริฐมิได้เกิดจากทรัพย์สินเงินทองหรืออำนาจภายนอกเท่านั้น แต่เกิดจากจิตใจที่เปี่ยมด้วยความเสียสละ ศรัทธา และปัญญา ผู้ที่ให้ด้วยความบริสุทธิ์ใจ ย่อมได้รับความเคารพและยกย่องจากผู้คนอย่างแท้จริง เพราะเขาเป็นผู้ที่ไม่เพียงมีฐานะภายนอกที่สูงส่ง แต่ยังมีฐานะภายในที่ประเสริฐ คือจิตใจที่งดงามและเปี่ยมด้วยธรรม.