ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ ราโค สมติวิชฺฌติ.

ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ     วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ
เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ         ราโค สมติวิชฺฌติ.

ฝนย่อมรั่วรดเรือนที่มุงไม่ดี ฉันใด ราคะย่อมรั่วรดจิตที่ไม่ได้อบรม ฉันนั้น.

(พุทฺธ) ขุ.ธ. 25/16.

บ้านเรือนที่มุงหลังคาไม่ดี ย่อมไม่สามารถกันแดดกันฝนได้ หรือกันได้ก็เพียงเล็กน้อย บ้านที่มีหลังคารั่ว เมื่อฝนตกลงมา น้ำฝนย่อมไหลรั่วซึมเข้ามาในบ้าน ทำให้พื้นบ้านเปียกและสกปรก

เมื่อเป็นเช่นนี้ เจ้าของบ้านหรือผู้อยู่อาศัยย่อมได้รับความลำบาก ต้องคอยเช็ด คอยทำความสะอาดอยู่เสมอ และหากรั่วมาก ๆ ก็อาจถึงขั้นนอนไม่ได้ ต้องอยู่อย่างทุกข์ยากลำบากในบ้านนั้น

จิตของมนุษย์ก็เปรียบเสมือนบ้านที่ต้องได้รับการคุ้มครองด้วยดี บ้านต้องการหลังคามุงบังเพื่อกันฝน ฉันใด จิตใจก็ต้องการหลังคาคือกรรมฐานเพื่อป้องกันกิเลส โดยเฉพาะราคะ ฉันนั้น

ฝนจากธรรมชาติที่รั่วรดบ้าน ยังพอเช็ดถูทำความสะอาดให้แห้งได้ไม่ยากนัก แต่หากเป็นฝนคือราคะที่รั่วรดจิตแล้ว กลับจัดการได้ยากนักหนา เพราะฝนราคะนี้มิได้ตกเป็นครั้งคราว หากแต่ตกอยู่เสมอ ไม่เลือกฤดูกาล ไม่เลือกเวลา

เมื่อใดที่ราคะรั่วรดจิต เมื่อนั้นจิตก็ตกเป็นทาสของมัน ถูกบังคับให้ดิ้นรนแสวงหาสิ่งที่น่าพึงพอใจไม่หยุดหย่อน ตามแรงสั่งการของกิเลส ราคะจึงเป็นเหตุให้บุคคลทำกรรมชั่วสารพัด สร้างทุกข์สร้างโทษแก่ตนเองและผู้อื่นอยู่ร่ำไป

ดังนั้น การฝึกฝนอบรมจิตด้วยกรรมฐานจึงเป็นสิ่งจำเป็นยิ่ง โดยเฉพาะวิปัสสนากรรมฐาน เปรียบเหมือนการสร้างหลังคาที่มั่นคงแข็งแรงมุงบังจิต ไม่ให้ฝนคือราคะรั่วรดและกัดกร่อนจิตใจได้

เมื่อบุคคลหมั่นปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานอยู่เสมอ ย่อมฝึกให้จิตพิจารณาสรรพสิ่งตามความเป็นจริง มองเห็นโลกตามธรรมชาติ มิใช่ตามอำนาจของกิเลส จิตย่อมค่อย ๆ คลายกำหนัด ไม่หวั่นไหวไปตามสิ่งยั่วยุทั้งหลาย

การพิจารณาตามกฎพระไตรลักษณ์ คือเห็นว่าสรรพสิ่งทั้งหลายไม่เที่ยงแท้แน่นอน เป็นทุกข์ ไม่อาจทนอยู่ในสภาพเดิมได้ และเป็นอนัตตา ไม่ใช่ตัวตน ไม่อาจบังคับบัญชาได้ ย่อมทำให้จิตหลุดพ้นจากความหลงมัวเมาในโลกีย์ทั้งปวง

เมื่อเห็นสรรพสิ่งตามความเป็นจริงดังนี้ จิตย่อมไม่ยินดียินร้ายในสิ่งทั้งปวง ไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ ไม่ถูกรั่วรดด้วยฝนคือความกำหนัดอีกต่อไป เป็นจิตที่สงบ เยือกเย็น และมั่นคง

ผลที่สุด ผู้ที่หมั่นฝึกอบรมจิตด้วยวิปัสสนากรรมฐานจนคลายราคะได้ ย่อมประสบกับความสุขอันหาประมาณมิได้ ความสุขที่เหนือสุขทางโลกทั้งปวง เป็นสุขที่ไม่หวั่นไหว ไม่แปรปรวน และเป็นหนทางนำไปสู่พระนิพพานโดยแท้จริง.