สุข 2

สุข 2

สุข 2

สุข แปลตรงตัวว่า ความสุข หรือ ความสบาย ความสำราญ มี 2 หมวด คือ หมวดความสุขที่เป็นเหตุ กับหมวดความสุขที่เป็นผล หมวดความสุขที่เป็นผลมี 2 ประการ คือ

  1. กายิกสุข ความสุขที่ได้รับทางกาย
  2. เจตสิกสุข ความสุขที่ได้รับทางใจ

กายิกสุข

กายิกสุข คือ ความสุขที่ได้รับทางกาย หรือ ความสุขที่เกิดขึ้นทางกาย หมายถึง ความสุขที่รับรู้ได้ทางกาย ได้แก่ การที่ร่างกายไม่มีทุกข์ ไม่มีโรคภัยใด ๆ เบียดเบียน มีความสะดวกสบายในอิริยาบถต่าง ๆ เช่น ยืน เดิน นั่ง นอน คล่องแคล่วกระฉับกระเฉง สะดวกสบาย ไม่ติดขัด ไม่เจ็บไม่ปวด เป็นต้น

เจตสิกสุข

เจตสิกสุข คือ ความสุขที่ได้รับทางใจ หรือ ความสุขที่เกิดขึ้นทางใจ หมายถึง อาการที่จิตใจไม่มีความทุกข์ ความเดือดร้อน หรืออารมณ์ที่ขุ่นมัว มากระทบ ทำให้จิตเบิกบาน แช่มชื่น รื่นเริง ไม่เศร้าหมอง เป็นจิตที่ประกอบไปด้วยปีติโสมนัส หมายเอาจิตที่ไม่มีกิเลสคือราคะ โทสะ และโมหะ มาเบียดเบียนครอบงำ

สุข 2 อีกหมวดหนึ่ง

สุข 2

สุขในหมวดนี้คือหมวดความสุขที่เป็นเหตุ มี 2 ประการ คือ

  1. สามิสสุข ความสุขที่อิงอามิส
  2. นิรามิสสุข ความสุขที่ไม่อิงอามิส

สามิสสุข

สามิสสุข ความสุขที่อิงอามิส หมายถึง ความสุขที่เกิดจากอามิสคือกามคุณ 5 ได้แก่

  • ความสุขที่เกิดจากการได้เห็นรูปที่สวยงาม เป็นที่น่าพอใจชอบใจ
  • ความสุขที่เกิดจากการได้ฟังเสียงที่ไพเราะเสนาะหู
  • ความสุขที่เกิดจากการได้กลิ่นที่หอมหวนน่าพอใจ
  • ความสุขที่เกิดจากการได้ลิ้มรสที่เอร็ดอร่อยน่าพอใจ
  • ความสุขที่เกิดจากการได้รับสัมผัสที่น่าพอใจ

นิรามิสสุข

นิรามิสสุข ความสุขที่ไม่อิงอามิส หมายถึง ความสุขที่เกิดขึ้นจากการที่จิตไม่ยึดติดในกามคุณทั้ง 5 ประการ คือ จิตไม่ยึดติดในรูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส เป็นจิตที่ปราศจากกิเลส ไม่โหยหาความสุขที่อิงอามิสแล้ว ไม่เร่าร้อน ไม่ดิ้นรนด้วยอำนาจแห่งกิเลสตัณหาทั้งหลายทั้งปวง

นิรามิสสุขนี้หมายถึง นิพพานสุข คือความสุขที่เกิดจากการบรรลุพระนิพพานนั่นเอง