ธรรม 2

ธรรม คือ สภาวะหรือปรากฏการณ์ที่มีอยู่จริงตามธรรมชาติ เมื่อกำหนดด้วยความแตกต่างของธรรมที่ถูกยึดและธรรมที่ไม่ถูกยึด แบ่งเป็น 2 อย่าง คือ

1. อุปาทินนธรรม ธรรมที่ถูกยึด
2. อนุปาทินนธรรม ธรรมที่ไม่ถูกยึด

อุปาทินนธรรม

อุปาทินนธรรม แปลว่า ธรรมที่ถูกยึด หมายถึง ธรรมที่กรรมอันสัมปยุตด้วยตัณหาและทิฏฐิเข้ายึดครอง ได้แก่ นามขันธ์ 4 ที่เป็นวิบาก และรูปที่เกิดแต่กรรมทั้งหมด

อนุปาทินนธรรม

อนุปาทินนธรรม แปลว่า ธรรมที่ไม่ถูกยึด หมายถึง ธรรมที่กรรมอันสัมปยุตด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่เข้ายึดครอง ได้แก่ นามขันธ์ 4 ส่วนที่เหลือ ที่ไม่เป็นวิบาก รูปที่มิใช่เกิดแต่กรรม และโลกุตรธรรมทั้งหมด